6543

 

     KANUNİ FAİZ VE TEMERRÜT FAİZİNE İLİŞKİN KANUN

 

          Kanun Numarası                 : 3095

             Kabul Tarihi                         : 4/12/1984

             Yayımlandığı R. Gazete     : Tarih : 19/12/1984   Sayı : 18610

             Yayımlandığı Düstur           : Tertip : 5   Cilt : 24   Sayfa: 120

 

             Kanuni faiz

             Madde 1 – (Değişik : 21/4/2005 - 5335/14 md.)

             Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununa göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yıllık yüzde oniki oranı üzerinden yapılır.

             Cumhurbaşkanı, bu oranı aylık olarak belirlemeye, yüzde onuna kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmaya yetkilidir.(1)(2)

             Temerrüt faizi

             Madde 2 – (Değişik : 15/12/1999 - 4489/2 md.) Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 1 inci maddede belirlenen orana göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur.

             Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur.

             Temerrüt faizi miktarının sözleşmede kararlaştırılmamış olduğu hallerde, akdi faiz miktarı yukarıdaki fıkralarda öngörülen miktarın üstünde ise, temerrüt faizi, akdi faiz miktarından az olamaz.

             Mürekkep faiz

             Madde 3 – Kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken mürekkep faiz yürütülemez.

             Bu konuya ilişkin Türk Ticaret Kanunu hükümleri saklıdır.

             Diğer kanunlardaki faizler

             Madde 4 – Diğer kanunların, bu Kanunda öngörülen orandan fazla temerrüt faizi ödenmesine ilişkin hükümleri saklıdır.

             Yabancı para borcunda faiz

             Madde 4/a – (Ek : 14/11/1990 - 3678/30 md.)

             Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.

__________________________

(1) Kanuni faiz oranının, 1/1/2006 tarihinden geçerli olmak üzere yıllık % 12’den % 9’a indirilmesi 19/12/2005 tarihli ve 2005/9831 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kararlaştırılmıştır.

(2) 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 94 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.


6544

 

             Kaldırılan ve uygulanmayacak olan hükümler

             Madde 5 – 22 Mart 1303 tarihli Murabaha Nizamnamesi yürürlükten kaldırılmıştır.

             Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununda kanuni faiz temerrüt faizi oranlarını belirleyen hükümler uygulanmaz.

             Geçici Madde 1 – (3095 sayılı Kanunun kendi numarasız geçici maddesi olup 1/2/1989 tarih ve 3520 sayılı Kanun ile madde numarası teselsül ettirilmiştir.)

             Bu Kanunun yürürlüğünden önceki ilişkilerden doğan faiz alacakları hakkında da yürürlük tarihinden itibaren bu Kanun hükümleri uygulanır.

             Ancak, alacaklı ve borçlunun anlaşmaları ile bir ödeme planına bağlanan alacağın faizleri hakkında anlaşma tarihindeki kanun hükümleri uygulanır. Şu kadar ki, borçlu ödeme planına uymadığı takdirde alacaklı ödeme planı ile bağlı kalmaksızın bu Kanun hükümlerine göre alacağını tahsil eder.

             Geçici Madde 2 – (Ek : 15/12/1999 - 4489/3 md.)

             Geçici 1 inci madde, bu Kanunun yürürlüğünden önceki ilişkilerden doğan faiz alacakları hakkında da uygulanır.

             Yürürlük

             Madde 6 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

             Yürütme

             Madde 7 – Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.

                                                                              

 

                                                                            * *

4/12/1984 TARİH VE 3095 SAYILI ANA KANUNA

İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER:

             1 - 14/11/1990 tarih ve 3678 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:

             Geçici Madde 1 – Bu Kanunun 29 ve 30 uncu maddesi hükümleri, yürürlük tarihinden önceki ilişkilerden doğan ve halen görülmekte olan yabancı para ve faiz alacaklarına ilişkin davalar hakkında uygulanmaz. Ancak, alacaklıların bu Kanuna ve Borçlar Kanununun 105 inci maddesine göre munzam zarar talep etme hakları saklıdır.


6544-1

 

                3095 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA

ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ

YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE

 

 

Değiştiren Kanunun/KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası

3095 sayılı Kanunun değişen veya iptal edilen maddeleri

Yürürlüğe Giriş Tarihi

3520

10/2/1989

3678

23/11/1990

4489

1/1/2000

5335

1

27/4/2005 tarihini izleyen

 ay başında

KHK/700

1

24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)