Yazdır 
Resmi Gazete Tarihi: 01.11.2016 Resmi Gazete Sayısı: 29875

ORDU ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ EĞİTİM-ÖĞRETİM
YÖNETMELİĞİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Ordu Üniversitesine bağlı enstitülerde yürütülen lisansüstü eğitim-öğretim ve sınavlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; Ordu Üniversitesine bağlı enstitülerde yürütülen tezli ve tezsiz yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik programlarından oluşan lisansüstü eğitim-öğretim ve sınavlara ilişkin hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Akademik takvim: Lisansüstü programlarda yarıyıl, yaz dönemi, yeterlik ve benzeri tarihleri içerecek şekilde Senato tarafından belirlenerek, ilgili enstitülerce ilan edilen eğitim-öğretim dönemini,

b) AKTS (ECTS): Avrupa Kredi Transfer Sistemi (European Credit Transfer and Accumulation System):  Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesinde (TYYÇ) yedinci ve sekizinci düzey için belirlenen ve program bazında öngörülen bilgi, beceri ve yetkinliklerin kazandırılmasına dayalı öğrenci iş yükünü esas alan sistemi,

c) ALES: Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitim Giriş Sınavını,

ç) Anabilim/Anasanat dalı: 3/3/1983 tarihli ve 17976 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim-Öğretim Enstitülerinin Teşkilât ve İşleyiş Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde tanımlanan ve enstitüde aktif lisansüstü programı bulunan anabilim/anasanat dalını,

d) Anabilim/Anasanat dalı akademik kurulu: Anabilim/Anasanat dalının lisansüstü eğitim programlarında fiilen görev yapan öğretim üyelerinden oluşan kurulu,

e) Başarı notu: Tek ders ve muafiyet sınavları dışında, öğrencilerin yarıyıl/yıl içi etkinlikleri ile yarıyıl sonu sınavından aldıkları notların öngörülen ağırlıklara göre hesaba katılmasıyla belirlenen ham başarı notunun 4’lük not sistemindeki karşılığını,

f) Başarı puanı: Adayın başvurduğu lisansüstü program için aranan şartlar kapsamında mezuniyet not ortalaması, ALES, TUS, ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından eşdeğerliği kabul edilen ulusal/uluslararası yabancı dil sınavlarının puanları ile yazılı/mülakat puanından oluşan ve kesin kayıtta kullanılan puanını,

g) Bilimsel hazırlık: Lisansüstü programlara kabul edilen öğrencilerin gerektiğinde eksikliklerini gidermek için en çok bir takvim yılı süren tamamlama eğitimini,

ğ) Bütünleştirilmiş doktora/sanatta yeterlik programı: Lisans derecesine dayalı olarak yürütülen doktora/sanatta yeterlik programını,

h) Danışman: Enstitüde kayıtlı öğrenciye ders ve tez dönemlerinde rehberlik etmek üzere enstitü yönetim kurulu tarafından atanan öğretim üyesini,

ı) Doktora yeterlik komitesi: Yeterlik sınavlarını düzenlemek ve yürütmek üzere enstitü anabilim dalı tarafından önerilen ve enstitü yönetim kurulu tarafından uygun bulunan ve beş öğretim üyesinden oluşan komiteyi,

i) Dönem projesi: Tezsiz yüksek lisans eğitimi sırasında araştırılan ve/veya incelenen bilimsel bir konunun, bilimsel bir araştırma raporu biçiminde sunulmuş şeklini,

j) DUS: Diş Hekimliği Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavını,

k) Enstitü: Ordu Üniversitesine bağlı lisansüstü eğitim veren enstitüleri,

l) Enstitü kurulu: Enstitü müdürünün başkanlığında, enstitü müdür yardımcıları ve enstitüde öğretim programları bulunan ve/veya ortak öğretim programı yürüten anabilim/anasanat dalı başkanlarından oluşan kurulu,

m) Enstitü müdürü: İlgili enstitü müdürünü,

n) Enstitü yönetim kurulu: Enstitü müdürü başkanlığında, enstitü kurulu tarafından üç yıl için seçilen üç öğretim üyesinden ve müdür yardımcılarından oluşan kurulu,

o) GMAT: Uluslararası “Graduate Management Admission Test” sınavını,

ö) GRE: Uluslararası “Graduate Record Examinations” sınavını,

p) İkinci danışman: Tezli yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik yapan öğrencinin tez veya uygulama konusunun özelliği gereği danışmanı ve anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun önerisi üzerine enstitü yönetim kurulunca atanan, Ordu Üniversitesinde ya da başka bir yükseköğretim kurumunda görevli bulunan öğretim üyesini,

r) İkinci öğretim: Enstitülerde normal örgün öğretimin bitimini takiben yapılan örgün öğretimi,

s) İntihal: Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermeyi,

ş) Katkı payı: 2547 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi gereği birinci öğretim öğrencilerinin ödemeleri gereken ücreti,

t) Kredi: Bir saat teorik ders veya iki saat uygulama karşılığı bir kredi olan ulusal kredi sistemini ya da AKTS’ye göre ders, uygulama ve diğer öğrenim etkinliklerinin kredilendirilmesini,

u) Lisansüstü ders: Enstitü anabilim/anasanat dallarında açılmış olan tezli ve tezsiz yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik programlarındaki dersleri,

ü) Öğrenci: Lisansüstü eğitim yapmak üzere enstitüde kayıtlı olan yüksek lisans, sanatta yeterlik ya da doktora öğrencilerini,

v) Öğrenim ücreti: 2547 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi gereği ikinci öğretim, uzaktan öğretim öğrencileri ile birinci veya ikinci öğretim ayırımı yapılmaksızın yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak ücreti,

y) ÖSYM: Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezini,

z) ÖYP: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programını,

aa) Rektör: Ordu Üniversitesi Rektörünü,

bb) Seminer: Lisansüstü öğrencilerin hazırladıkları, bilimsel bir konunun incelenip irdelenmesine dayanan ve sözlü olarak sunulup değerlendirilen çalışmayı,

cc) Senato: Ordu Üniversitesi Senatosunu,

çç) Tez: Tezli yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik eğitiminin amacına yönelik olarak hazırlanan bilimsel bir çalışmayı,

dd) Tez izleme komitesi: Doktora öğrencisinin tez önerisini değerlendirmek, tez çalışmalarına rehberlik etmek ve yönlendirmek görevini üstlenen, danışmanının görüşü doğrultusunda anabilim dalı başkanlığının önerisi üzerine enstitü yönetim kurulunca atanan, biri danışmanı olmak üzere en az üç öğretim üyesinden oluşan komiteyi,

ee) TUS: Tıpta Uzmanlık Sınavını,

ff) Uzaktan öğretim: Yükseköğretim kurumlarında öğretim etkinliklerinin bilişim teknolojilerine dayalı olarak planlandığı ve yürütüldüğü, öğrenci ile öğretim elemanı ve öğrencilerin kendi aralarında karşılıklı etkileşimine dayalı olarak derslerin bizzat öğretim elemanı tarafından aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmaksızın eşzamanlı/eşzamansız biçimde verildiği öğretimi,

gg) Üniversite: Ordu Üniversitesini,

ğğ) Üniversite Yönetim Kurulu: Ordu Üniversitesi Yönetim Kurulunu,

hh) Yarıyıl: Güz veya bahar döneminde, başlangıç ve bitiş tarihleri her akademik yıl için Senato tarafından belirlenen eğitim süresini,

ıı) Yazılı/mülakat sınavı: Aday öğrencinin, başvurduğu programa yönelik ilgi, bilgi ve isteği ile kendini ifade etme ve iletişim becerilerinin jüri tarafından değerlendirilmesini,

ii) YDS: Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavını,

jj) YÖK: Yükseköğretim Kurulunu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Program Açılmasına İlişkin Esaslar

Öğretim programlarının açılması

MADDE 5 – (1) Lisansüstü programlar, Lisansüstü Eğitim-Öğretim Enstitülerinin Teşkilât ve İşleyiş Yönetmeliğinin 4, 5 ve 7 nci maddelerinde belirtilen esaslara göre açılır.

(2) Enstitü, YÖK tarafından onaylanan dallarda ve düzeylerde lisansüstü programlar yürütür. Enstitüde, ilgili anabilim/anasanat dallarının başvurusu, enstitü kurulunun önerisi, Senatonun uygun görüşü ve YÖK kararı ile yeni programlar açılabilir.

(3) Lisansüstü programların düzenlenip yürütülmesinde anabilim/anasanat dalı bütünlüğü esas alınır. Ancak, öğrencilerin ders seçimi ve değişik alanlarda uzmanlaşmalarına olanak sağlanır.

(4) Yüksek lisans ve doktora programları ile sanatta yeterlik çalışmasına, hangi lisans ve yüksek lisans programlarından mezun olanların başvurabileceği, Senatonun uygun görmesi halinde Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak YÖK kararı ile belirlenebilir.

(5) Anabilim/anasanat dallarının mevcut programlarında yapacağı değişiklikler, enstitü kurulunca görüşülerek Senato tarafından karara bağlanır.

(6) Enstitülerde, Senatonun önerisi ve YÖK kararıyla lisansüstü öğretim yapmak üzere bir fakülte, bölüm veya anabilim dalından farklı ad taşıyan disiplinler arası bir enstitü anabilim/anasanat dalı kurulabilir. Bu tür bir enstitü anabilim/anasanat dalının başkanı, ilgili dekanlıkların görüşü alınarak, enstitü müdürü tarafından üç yıl süre ile atanır ve rektörlüğe bilgi verilir.

(7) Enstitülerde, diğer yükseköğretim/araştırma kurum ve kuruluşları ile Rektör onayıyla yapılan ortak protokol sonrası, Senatonun önerisi ve YÖK kararıyla, lisansüstü eğitim ve öğretim yapmak üzere yurt içi ve yurt dışı ortak lisansüstü programlar açılabilir. Bunların yurt içi ile ilgili ortak programları; 22/2/2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Yükseköğretim Kurumlarının Yurtiçindeki Yükseköğretim Kurumlarıyla Ortak Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Programları Tesisi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür.

(8) Üniversitenin teklifiyle, YÖK kararı üzerine, öğretim elemanı ve öğrencilerin aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmaksızın, bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı olarak öğretim faaliyetlerinin planlandığı ve yürütüldüğü lisansüstü uzaktan öğretim programları açılabilir.

(9) İkinci öğretimde ve uzaktan öğretimde, YÖK’ün belirlediği esaslar çerçevesinde, ilgili anabilim/anasanat dalının başvurusu, enstitü kurulunun önerisi, Senatonun onayı ve YÖK kararıyla lisansüstü programlar açılabilir.

(10) Yabancı dilde lisansüstü programlar YÖK’ün belirlediği esaslar çerçevesinde ilgili anabilim/anasanat dalının teklifi, enstitü kurulunun önerisi, Senatonun onayı ve YÖK’ün kararıyla açılabilir.

(11) Tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık doktoraya eşdeğer düzeyde olup, bu uzmanlık eğitimleri 26/4/2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğine göre yürütülür.

(12) Tezsiz yüksek lisans programları hariç, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yaptırılamaz ve devam edilemez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Lisansüstü Programlarda Kontenjanlar, Başvuru Şartları,

Öğrenci Kabul ve Kayıt Esasları

Kontenjanların belirlenmesi ve ilanı

MADDE 6 – (1) Tezli ve tezsiz yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik programlarına alınacak öğrenci sayısı, anabilim/anasanat dalı başkanlığınca anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun görüşü alınarak enstitüye teklif edilir.

(2) Lisansüstü kontenjanlar enstitü kurulunun kararı ve Senatonun onayı ile kesinleşir. Öğrenci kabul edilecek lisansüstü programların adları, başvurma koşulları, son başvuru tarihi, istenilen belgeler ve diğer hususlar verilecek ilanla duyurulur. Bu ilanda yabancı uyruklu öğrenci ve yurt dışında yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için ayrılan kontenjanlar da ayrıca belirtilir.

Başvuru şartları

MADDE 7 – (1) Lisansüstü programlara başvurular aşağıda belirlenen esaslara göre yapılır:

a) Başvurular, ilanda belirtilen başvuru süresi içinde ve istenilen belgelerle birlikte enstitü müdürlüklerine yapılır. Başvuru şartlarına uygun olmayan veya eksik belge ile yapılan müracaatlar kabul edilmez. Başvurularda istenen belgelerin aslı veya ilgili kurum tarafından onaylı örneği kabul edilir. Askerlik durumu ve adli sicil kaydına ilişkin olarak ise adayın beyanına dayanılarak işlem yapılır.

b) Yabancı uyruklu öğrenciler, YÖK tarafından denkliği/tanınması kabul edilmiş lisans veya tezli yüksek lisans diplomasına sahip olması, doktora ve sanatta yeterlik programına başvuranlardan anadilleri dışında İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça, Arapça, Çince, Japonca ve Farsça dillerinden birinden yabancı dil sınavından en az 55 puan almak ve enstitü yönetim kurulu tarafından ilgili program için belirlenen şartları yerine getirmesi kaydıyla, ilgili başkanlığın görüşü ve enstitü yönetim kurulu kararıyla belirlenen kontenjan, usul ve esasları dâhilinde lisansüstü programlara kabul edilir. Yabancı uyruklu adaylar, üniversite tarafından yapılacak Türk Dili sınavında 100 puan üzerinden en az 70 puan almak zorundadır. Ancak, Senato tarafından geçerli sayılan Türkçe kurslarını ya da sınavını başardıklarını belgeleyenler, bu sınavdan muaf tutulurlar. Geçerli belgesi bulunmayan ve yapılan sınavda başarısız olanlar Türkçe öğrenmek için bir yıl izinli sayılırlar. Bu süre içinde aynı usulle yapılacak Türk Dili sınavlarında da başarılı olamayan yabancı uyruklu adaylar yüksek lisans ve doktora öğrenimine kayıt haklarını kaybederler.

c) Yüksek lisans programlarına başvuranlardan lisans öğrenimlerini, doktora programlarına başvuranlardan lisans ve yüksek lisans öğrenimlerinden birini Türkçe öğretim yapan bir üniversitede tamamladığını belgeleyen yabancı uyruklu adaylar, anılan Türkçe sınavından muaf tutulurlar. Yabancı uyruklu öğrencilerin kabulü ile ilgili diğer hususlar Senato tarafından belirlenir.

ç) Yüksek lisans ve doktora programları ile sanatta yeterlik çalışmasına, hangi lisans ve yüksek lisans programlarından mezun olanların başvurabileceği Üniversitelerarası Kurul kararı ile belirlenir. Ancak Senato, belirlenen programlar dışında da öğrenci kabulüne karar verebilir.

(2) Tezli ve tezsiz yüksek lisans programlarına başvuruda bulunacak adayların aşağıdaki koşulları sağlamış olmaları gerekir;

a) Mezuniyet alanı yönünden, anabilim/anasanat dalı tarafından uygun görülen bir lisans diplomasına sahip olmaları gerekir. Ayrıca, yabancı ülkelerdeki lisans programını bitirmiş Türk uyruklu öğrencilerin YÖK’ten denklik belgesi de almaları gerekir.

b) Adayların, ÖSYM tarafından merkezi olarak yapılan ALES’ten başvurduğu programın puan türünde en az 55 puan veya Üniversitelerarası Kurul tarafından ALES’e eşdeğer sayılan GMAT veya GRE sınavlarından en az 55 ALES puanına eşdeğer bir puan almış olmaları gerekir. Güzel sanatlar alanı mezunlarından, başvurularında ALES’e girme koşulu aranmaz.

c) Adayların varsa anadilleri dışında İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça, Arapça, Çince, Japonca, Farsça dillerinden birinden merkezi yabancı dil sınavından veya ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavından aldıkları puan değerlendirmeye katılır.

ç) Uzaktan ya da örgün tezsiz yüksek lisans programlarına öğrenci kabulü, lisans not ortalamalarına göre yapılır. Bu programlara başvuruda ALES puanı koşulu aranmaz.

(3) Doktora programına başvurabilmek için adayların;

a) Mezuniyet alanı yönünden, anabilim dalı tarafından uygun görülen lisans/tezli yüksek lisans diplomasına sahip olmaları gerekir. Lisans diploması ile başvuranların ise lisans mezuniyet not ortalamalarının 4 üzerinden en az 3,3 veya muadili bir puana sahip olmaları; ayrıca, yabancı ülkelerdeki lisans veya tezli yüksek lisans programını bitirmiş Türk uyruklu öğrencilerin YÖK’ten denklik belgesi de almaları,

b) ALES’ten başvurduğu programın puan türünde en az 55, lisans diplomasıyla başvuranların ise en az 80 standart puana sahip olmaları ve Üniversitelerarası Kurul tarafından ALES’e eşdeğer sayılan sınavların sonuçları da sırasıyla en az 55 ve 80 ALES puanına eşdeğer olması,

c) Anadilleri dışında İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça, Arapça, Çince, Japonca, Farsça dillerinden birinden merkezi yabancı dil sınavından en az 55 puan veya ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavından bu puan muadili bir puan alınması,

ç) Tıp, diş hekimliği, veteriner, eczacılık fakülteleri ile hazırlık sınıfları hariç, on yarıyıl süreli lisans diplomasına veya Sağlık Bakanlığınca düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlık yetkisine sahip olmaları,

d) Temel tıp bilimlerinde doktora programlarına başvurabilmek için tıp fakültesi mezunlarının lisans diplomasına ve en az 50 temel tıp puanına veya en az 55 sayısal ALES puanına, hazırlık sınıfları hariç on yarıyıl süreli lisans diplomasına veya yüksek lisans diplomasına ve en az 55 ALES sayısal puanına sahip olmaları,

e) Üniversitelerarası Kurul tarafından ALES’e eşdeğer sayılan sınavların sonuçlarının da en az 55 ALES puanına eşdeğer olması,

 gerekir.

(4) Sanatta yeterlik programına başvurabilmek için adayların;

a) Mezuniyet alanı yönünden, anasanat dalı tarafından uygun görülen tezli yüksek lisans diplomasına sahip olmaları gerekir. Lisans diploması ile başvuranların ise lisans mezuniyet not ortalamalarının 4 üzerinden en az 3,3 veya muadili bir puana sahip olmaları; ayrıca, yabancı ülkelerdeki lisans veya tezli yüksek lisans programını bitirmiş Türk uyruklu öğrencilerin YÖK’ten denklik belgesi de almaları,

b) Güzel sanatlar alanı mezunlarının sanatta yeterlik programlarına öğrenci kabulünde ALES puanı aranmaz. Güzel sanatlar alanı mezunları haricinde başvuran adayların ALES’ten sözel türde en az 55 puan almış olmaları gerekir. Lisans diploması ile sanatta yeterlik programına başvuran adayların ise ALES’ten sözel türde en az 80 puandan az olmamak koşuluyla Senato tarafından belirlenecek ALES puanına sahip olmaları,

c) Anadilleri dışında İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça, Arapça, Çince, Japonca, Farsça dillerinden birinden merkezi yabancı dil sınavından en az 55 puan veya ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavından bu puan muadili bir puan alınması,

ç) Güzel sanatlar alanı mezunlarının sanatta yeterlik programlarına öğrenci kabulünde; not ortalaması ve mülakat/yetenek sınavı/portfolyo sonucunun değerlendirilmesi,

 gerekir.

(5) Lisansüstü programlara başvuru için gerekli şartlarda Senato tarafından değişiklik yapılabilir.

Öğrenci kabulü

MADDE 8 – (1) Lisansüstü programlara başvuran adayların başvurularının değerlendirilmesi ve yerleştirilmesinde uygulanacak esaslar şunlardır:

a) Lisansüstü programlara başvuru yapan adayların değerlendirme jürilerinde, jüri üyesi ile adaylar arasında birinci derece akrabalık ya da yakınlık ilişkisi bulunamaz. Adayların yerleştirme işlemlerinden sonra jüri üyesi ile aday arasında bir yakınlık ya da akrabalık ilişkisinin tespit edilmesi halinde jüri üyesi hakkında etik ihlali ile ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

b) Bir programa öğrenci kabulü için yapılacak yazılı/mülakat sınavlarında oluşturulan jüri, tüm adayları eşitlik ilkesi gözeterek tek tip ve ortak sorulardan oluşan sınava tabi tutar ve sınavın objektif değerlendirilmesi için jüri gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür. 

(2) Tezli yüksek lisans programlarına başvuran adayların başvurularının değerlendirilmesi ve programa yerleştirilmesinde uygulanacak esaslar şunlardır:

a) Tezli yüksek lisans programlarına başvuran adayların değerlendirilmesinde enstitü yönetim kurulu tarafından ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi de dikkate alınarak her anabilim/anasanat dalı için en az üç, en çok beş asıl ve iki yedek üyeden oluşan bir aday değerlendirme jürisi ve değerlendirme yöntemi belirlenir. Aday değerlendirme jürisi, adayları ilanda belirtilen tarih, saat ve yerde yazılı/mülakat sınavına alarak 100 tam puan üzerinden değerlendirme yapar. Jüri başkanı, adayların yazılı/mülakat ve başarı puanlarını içeren tutanağı ve ilgili sınava ait evrakı ve/veya diğer belge ve kayıtları anabilim/anasanat dalı başkanlığı kanalıyla yazılı/mülakat tarihini izleyen en geç üç iş günü içerisinde enstitü müdürlüğüne iletir.

b) Tezli yüksek lisans programlarına öğrenci kabulündeki değerlendirmede adayın başarı puanı: ALES puanının %50’si, lisans mezuniyet not ortalamasının %20’si, yazılı/mülakat sınavı puanının %20’si ve yabancı dil puanının %10’unun toplanması ile elde edilir. Bir adayın başarılı sayılabilmesi için yazılı/mülakat sınavından en az 50 puan almış olması, başarı puanının 100 tam puan üzerinden en az 60 olması gerekir. Bu taban puanın üstündeki adaylar, en yüksek puandan itibaren sıralanarak ilan edilen kontenjanlara göre ilgili programlara yerleştirilir. Çeşitli nedenlerle kayıt yaptırmayan adayların yerine, yedek listesindeki adaylara lisansüstü akademik takvimdeki süreler içerisinde puanlama sırasına göre kayıt hakkı tanınır. Başarı puanının eşitliği durumunda güzel sanatlar alanı mezunu adaylar için transkript notu, diğer adaylar için ise ALES puanı yüksek olan aday tercih edilir. Ayrıca;

1) Güzel sanatlar alanına bağlı anabilim/anasanat dallarının yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde ALES’e girme koşulu aranmaz. Bu öğrenciler için yapılacak değerlendirmede alan yeterliği ile ilgili olarak yapılacak yazılı/uygulamalı sınavdan en az 50 puan almış olması gerekir. Bir adayın bu sınavdan başarılı sayılabilmesi için, yazılı/uygulamalı sınav puanının %60’ı, lisans not ortalamasının %30’u, yabancı dil puanının %10’u alınarak toplandığında başarı puanının 100 tam puan üzerinden en az 60 olması gerekir.

2) Lisans derecesini bölüm/program birincisi olarak tamamlayan üniversite mezunları, mezuniyetlerini takip eden eğitim-öğretim yılı içerisinde, mezun olduğu anabilim/bilim dalında açılacak tezli yüksek lisans programına, başvuru şartlarını sağlamak koşulu ile doğrudan kabul edilirler. Bölüm birincisi kontenjanı, o yarıyıl için kontenjan talep edilmesi halinde geçerlidir ve ilan edilen kontenjan dışındadır. Bölüm birincilerinin belirlenmesinde, birinci ve ikinci öğretim tek bölüm olarak kabul edilir.

3) ÖYP dâhilinde lisansüstü programa yerleştirme, YÖK tarafından belirlenen esaslara göre yapılır.

4) Tezli yüksek lisans programına öğrenci kabulünde yapılacak değerlendirmede 100’lük not sistemi kullanılır. Mezuniyet not ortalaması diplomalarında 100’lük sistem ile birlikte farklı sistemde olanlar ile sadece farklı sistemde olanların farklı sistemden 100’lük not sistemine dönüşüm hesabında YÖK’ün 100’lük not sistemine dönüşüm tablosu esas alınır.

(3) Uzaktan ya da örgün tezsiz yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde, lisans mezuniyet not ortalaması adayın başarı puanını oluşturur. Programın özelliğine göre başvuruda aranacak ek ölçütler, enstitü kurulunun önerisi üzerine Senato tarafından belirlenir.

(4) Doktora programlarına başvuran adayların başvurularının değerlendirilmesi ve programa yerleştirilmesinde uygulanacak esaslar şunlardır:

a) Doktora programlarına başvuran adayların değerlendirilmesinde enstitü yönetim kurulu tarafından ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi de dikkate alınarak her anabilim dalı için en az üç, en çok beş asıl ve iki yedek üyeden oluşan bir aday değerlendirme jürisi belirlenir. Aday değerlendirme jürisi, adayları ilanda belirtilen tarih, saat ve yerde yazılı/mülakat sınavına alarak 100 tam puan üzerinden değerlendirme yapar. Jüri başkanı, adayların yazılı/mülakat ve başarı puanlarını içeren tutanağı ve ilgili sınava ait belgeleri anabilim dalı başkanlığı kanalıyla yazılı/mülakat tarihini izleyen en geç üç iş günü içerisinde enstitü müdürlüğüne iletir.

b) Doktora programlarına öğrenci kabulündeki değerlendirmede adayın başarı puanı; ALES puanının %50’si, lisans diplomasıyla başvuran adayların lisans, yüksek lisans diplomasıyla başvuran adayların yüksek lisans not ortalamalarının %30’u, yazılı/mülakat sınavı puanının %15’i ve yabancı dil puanının %5’inin toplanması ile elde edilir. Bir adayın başarılı sayılabilmesi için yazılı/mülakat sınavından en az 50 puan almış olması, başarı puanının 100 tam puan üzerinden en az 65 olması gerekir. Lisans diplomasıyla başvuran adaylar için bu toplamın en az 75 olması gerekir. Bu taban puanların üstündeki adaylar, en yüksek puandan itibaren sıralanarak ilan edilen kontenjanlara göre ilgili programlara yerleştirilir. Çeşitli nedenlerle kayıt yaptırmayan adayların yerine yedek listesindeki adaylara lisansüstü akademik takvimdeki süreler içerisinde puanlama sırasına göre kayıt hakkı tanınır. Başarı puanının eşitliği durumunda ALES puanı yüksek olan aday tercih edilir.

c) Temel tıp bilimlerinde doktora programlarına öğrenci kabulündeki değerlendirmede adayın başarı puanı; ALES veya temel tıp puanının %50’si, lisans diplomasıyla başvuran adayların lisans, yüksek lisans diplomasıyla başvuran adayların yüksek lisans not ortalamalarının %30’u, yazılı/mülakat notunun %15’i ve yabancı dil puanının %5’i alınarak toplanır. Bir adayın başarılı sayılabilmesi için yazılı/mülakat sınavından en az 50 puan almış olması, başarı puanının 100 tam puan üzerinden en az 65 olması gerekir. Bu taban puanın üstündeki adaylar, en yüksek puandan itibaren sıralanarak ilan edilen kontenjanlara göre ilgili programlara yerleştirilir. Çeşitli nedenlerle kayıt yaptırmayan adayların yerine, yedek listesindeki adaylara, lisansüstü akademik takvimdeki süreler içerisinde puanlama sırasına göre kayıt hakkı tanınır. Başarı puanının eşitliği durumunda ALES puanı yüksek olan aday tercih edilir.

ç) Temel tıp puanı, TUS’ta temel tıp bilimleri I. bölümünden elde edilen standart puanın 0,7, temel tıp bilimleri ikinci bölümünden elde edilen standart puanın 0,3 ile çarpılarak toplanması ile elde edilir.

d) Doktora programına öğrenci kabulünde yapılacak değerlendirmede 100’lük not sistemi kullanılır. Mezuniyet not ortalaması diplomalarında 100’lük sistem ile birlikte farklı sistemde olanlar ile sadece farklı sistemde olanların farklı sistemden 100’lük not sistemine dönüşüm hesabında YÖK’ün 100’lük not sistemine dönüşüm tablosu esas alınır.

(5) Sanatta yeterlik programlarına başvuran adayların başvurularının değerlendirilmesi ve programa yerleştirilmesinde uygulanacak esaslar şunlardır:

a) Sanatta yeterlik programlarına başvuran adayların değerlendirilmesinde enstitü yönetim kurulu tarafından ilgili anasanat dalı başkanlığının önerisi de dikkate alınarak her anasanat dalı için en az üç, en çok beş asıl ve iki yedek üyeden oluşan bir aday değerlendirme jürisi belirlenir. Aday değerlendirme jürisi, adayları ilanda belirtilen tarih, saat ve yerde yazılı/mülakat/uygulama sınavına alarak 100 tam puan üzerinden değerlendirme yapar. Jüri başkanı, adayların yazılı/mülakat/uygulama ve başarı puanlarını içeren tutanağı ve ilgili sınava ait evrakı ve/veya diğer belge ve kayıtları anasanat dalı başkanlığı kanalıyla yazılı/mülakat/uygulama tarihini izleyen en geç üç iş günü içerisinde enstitü müdürlüğüne iletir.

b) Sanatta yeterlik programlarına öğrenci kabulündeki değerlendirmede adayın başarı puanı; ALES’e girme koşulu aranmayan programlar dışında ALES puanının %60’ı, lisans diplomasıyla başvuran adayların lisans, yüksek lisans diplomasıyla başvuran adayların yüksek lisans not ortalamalarının %20’si, yazılı/mülakat/uygulama sınavı puanının %15’i ve yabancı dil puanının %5’inin toplanması ile elde edilir. Bir adayın başarılı sayılabilmesi için yazılı/mülakat sınavından en az 50 puan almış olması, başarı puanının 100 tam puan üzerinden en az 65 olması gerekir. Lisans diplomasıyla başvuran adaylar için bu toplamın 80 olması gerekir. Bu taban puanın üstündeki adaylar, en yüksek puandan itibaren sıralanarak ilan edilen kontenjanlara göre ilgili programlara yerleştirilir. Çeşitli nedenlerle kayıt yaptırmayan adayların yerine, yedek listesindeki adaylara, lisansüstü akademik takvimdeki süreler içerisinde puanlama sırasına göre kayıt hakkı tanınır. Başarı puanının eşitliği durumunda güzel sanatlar alanı mezunu adaylar için transkript notu, diğer adaylar için ise ALES puanı yüksek olan aday tercih edilir. Ayrıca;

1) Güzel sanatlar alanı ile ilgili alanlarda sanatta yeterlik çalışmasına öğrenci kabulünde ALES’e girme koşulu aranmaz. Bu öğrenciler için yapılacak değerlendirmede alan yeterliği ile ilgili olarak yapılacak yazılı/mülakat/uygulamalı sınav puanının %60’ı, lisans diplomasıyla başvuran adayların lisans, yüksek lisans diplomasıyla başvuran adayların yüksek lisans not ortalamalarının %35’i ve yabancı dil puanının %5’i alınarak toplanır. Bir adayın başarılı sayılabilmesi için yazılı/mülakat/uygulamalı sınavdan en az 50 puan almış olması, başarı puanının 100 tam puan üzerinden en az 65 olması gerekir. Lisans diplomasıyla başvuran adaylar için bu toplamın 80 olması gerekir.

2) Sanatta yeterlik programına öğrenci kabulünde yapılacak değerlendirmede 100’lük not sistemi kullanılır. Mezuniyet not ortalaması diplomalarında 100’lük sistem ile birlikte farklı sistemde olanlar ile sadece farklı sistemde olanların farklı sistemden 100’lük not sistemine dönüşüm hesabında YÖK’ün 100’lük not sistemine dönüşüm tablosu esas alınır.

Bilimsel hazırlık

MADDE 9 – (1) Yüksek lisans ve  doktora programlarına kabul edilen öğrencilerden lisans veya yüksek lisans derecesini kabul edildikleri yüksek lisans veya doktora programından farklı alanlarda almış olanlar ile lisans veya yüksek lisans derecesini kabul edildikleri yükseköğretim kurumu dışındaki yükseköğretim kurumlarından almış olan yüksek lisans veya doktora programı adayları için eksikliklerini gidermek amacıyla bilimsel hazırlık programı uygulanabilir.

(2) Bilimsel hazırlık programında alınması zorunlu dersler, ilgili lisansüstü programını tamamlamak için gerekli görülen derslerin yerine geçemez. Ancak, bilimsel hazırlık programındaki bir öğrenci, bilimsel hazırlık derslerinin yanı sıra ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile lisansüstü programa yönelik dersler de alabilir.

(3) Bilimsel hazırlık programına kabul edilen öğrencilerin lisans seviyesinde aldıkları dersler için 15/7/2010 tarihli ve 27642 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ordu Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 24 üncü maddesi, yüksek lisans seviyesinde aldıkları dersler için ise bu Yönetmeliğin 18 inci maddesi hükümleri uygulanır.

(4) Bilimsel hazırlık programı, yukarıdaki ilkeler dikkate alınarak anabilim/anasanat dalı tarafından hazırlanarak, öğrencinin kayıt tarihini izleyen 15 gün içinde enstitü müdürlüğüne gönderilir ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile kesinleşir.

(5) Bilimsel hazırlık programında lisansüstü ders almaksızın geçirilecek süre en çok iki yarıyıldır ancak bilimsel hazırlık döneminde lisansüstü ders alan öğrenci için yönetmelikte belirtilen azami süreler uygulanır. Yaz öğretimi bilimsel hazırlıkta geçen süreden sayılmaz. Bilimsel hazırlıkta geçen süre yüksek lisans veya doktora programı sürelerine dâhil edilmez, dönem izinleri dışında uzatılamaz ve süre sonunda başarılı olamayan öğrencinin programla ilişiği kesilir.

Özel öğrenci kabulü

MADDE 10  (1) Bir yükseköğretim kurumundan en az lisans mezunu olup, belirli bir konuda bilgisini artırmak isteyenler, ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla lisansüstü derslere özel öğrenci olarak kabul edilebilir. Özel öğrencilik ilgili programda doğrudan derece elde etmeye yönelik bir eğitim olmayıp süresi iki yarıyılı geçemez. Özel öğrencilik başvuruları, akademik takvimde belirtilen süreler içinde enstitüye yapılır. Ancak kayıtlı lisansüstü öğrencisi bulunmayan derslere özel öğrenci kabul edilmez.

(2) Özel öğrenci statüsünde ders alanlar öğrencilik haklarından yararlanamaz. Özel öğrenciler kayıt yaptırmak zorunda olup bu Yönetmeliğin derslerle ilgili hükümlerine tabidirler.

(3) Lisansüstü eğitime özel öğrenci olarak kaydolan öğrenciler, enstitü öğrencisi olmaya hak kazandıklarında, özel öğrenci olarak aldıkları dersleri anabilim/anasanat dalı başkanlığının görüşü, enstitü yönetim kurulunun onayı ile lisansüstü eğitimini devam ettirdiği anabilim/anasanat dalında almakla yükümlü oldukları toplam ders kredisinin en çok %50’sine kadar saydırabilirler.

(4) Özel öğrenciler, kredi/saat başına enstitü yönetim kurulu tarafından belirlenen ve Üniversite Yönetim Kurulunca onaylanan katkı payını ödemek zorundadır. Katkı payı ödemeleri, enstitü yönetim kurulu tarafından özel öğrenci statüsü onaylandıktan sonra bir hafta içinde yapılır. Süresi içinde özel öğrenci katkı payı ödemesini yapmayan adaylar, özel öğrencilik hakkını kaybeder.

Yatay geçiş yoluyla öğrenci kabulü

MADDE 11 – (1) Yatay geçişler için;

a) Üniversiteler veya yüksek teknoloji enstitüleri içindeki başka bir lisansüstü programda en az bir yarıyılı tamamlamış olan,

b) Üniversitenin lisansüstü programlarına öğrenci kabul koşullarını sağlamış olan,

c) Kayıt yaptırmış olduğu dersleri başarmış olan,

ç) Başardığı derslerin not ortalaması 100 puan üzerinden yüksek lisans için en az 70 puan ve doktora/sanatta yeterlik için en az 80 puan veya eşdeğerleri olan,

 başarılı öğrenciler, lisansüstü programlara yatay geçiş yoluyla kabul edilebilir.

(2) Yatay geçişler, aynı/eşdeğer eğitimi veren lisansüstü programları arasında yapılır.  Enstitü anabilim/anasanat dalları her yarıyıl sonunda bir sonraki yarıyılda kabul edebilecekleri yatay geçiş öğrenci kontenjanlarını, enstitü müdürlüğüne bildirirler. Kontenjanlar enstitü kurulunda görüşülerek Senatoya sunulur ve Senatonun onayı ile belirlenir.

(3) Adaylar tarafından, yatay geçişle ilgili müracaatlar akademik takvimde belirtilen süreler içerisinde ilgili enstitü müdürlüğüne, transkriptlerini ve ders içeriklerini de ekledikleri bir dilekçeyle yapılır.

(4) Adaylar enstitü anabilim/anasanat dalınca; lisans/yüksek lisans başarı notu, alınan lisansüstü ders sayısı ve kredisi değerlendirilerek sıralanır. Bu sıralama enstitü yönetim kurulu kararıyla kesinleştirilir.

(5) Adayların intibakı yapılırken alacağı ve muaf tutulacağı dersler, anabilim/anasanat dalı başkanlığının teklifi ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile belirlenir.

 (6) Yeni öğrenci alma koşullarını taşımayan ya da kaybetmiş anabilim/anasanat dalındaki lisansüstü programlar yatay geçişle öğrenci alamaz.

Lisansüstü programlara kayıt

MADDE 12  (1) Lisansüstü programlara kabul edilen öğrencilerin listesi enstitü yönetim kurulu kararı ile kesinleşir ve enstitü müdürlüğü tarafından ilan edilir. Öğrenci kayıt işlemleri, lisansüstü programın özellikleri dikkate alınarak enstitü müdürlüğü tarafından yapılır. Akademik takvimde belirtilen süre içinde kaydını yaptırmayan adaylar, öğrencilik haklarını kaybeder. Çeşitli nedenlerle kayıt yaptırmayan adayların yerine, yedek listesindeki adaylara lisansüstü akademik takvimdeki süreler içerisinde puanlama sırasına göre kayıt hakkı tanınır.

Kayıt yenileme

MADDE 13  (1) Lisansüstü programlara kayıtlı öğrenciler, güz ve bahar yarıyılları başında akademik takvimde belirtilen tarihlerde kayıtlarını yenilemek zorundadır. Kendi adına lisansüstü eğitim yapmak üzere kayıt yaptıran yabancı uyruklu öğrenciler, bu Yönetmelikle belirlenen azami öğrenim süresini dolduran öğrenciler, örgün öğrenim tezsiz yüksek lisans, uzaktan eğitim tezsiz yüksek lisans, ikinci öğretim ve özel öğrenci statüsünde olanlar kayıt yenilemek için katkı payı/öğrenim ücretini ödemek zorundadırlar. İlgili mevzuata göre katkı payı/öğrenim ücretini ödemeyen öğrencilerin kaydı yenilenmez ve öğrencilere tanınan haklardan yararlanamazlar.

(2) Akademik takvimde belirlenen süreler içinde ders kaydını yaptırmayan ya da kaydını yeniletmeyen öğrenci, o yarıyıl devam etme hakkını kaybeder. Kaybedilen yarıyıl öğrenim süresinden sayılır. Süresi içinde kayıtlarını yeniletmeyen öğrenciler ve ders kayıt onayı vermeyen danışmanlar için, ders devamsızlık sınırını aşmamak ve mazeretlerinin haklı ve geçerli olduğu enstitü yönetim kurulunca kabul edilmek koşuluyla kayıt yenileme işlemleri yapılabilir. Her ne sebeple olursa olsun, ikinci öğretim tezsiz yüksek lisans programları hariç, alınan katkı payı/öğrenim ücreti iade edilmez.

(3) Ders dönemi ve dönem projesi/tez aşamasındaki her öğrenci kaydını yenilemek ve en geç danışman atanmasını izleyen dönemden itibaren her yarıyıl tez dönemi için kayıt yaptırmak zorundadır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Eğitim-Öğretim ile İlgili Esaslar

Öğretim dili

MADDE 14 – (1) Enstitülerde öğretim dili Türkçedir. Ancak, enstitü kurulunun önerisi ve Senatonun kararı ile belirli programlarda bütün dersler ya da bazı dersler gerekli olduğu dönemlerde yabancı dilde verilebilir. Tezler, sanat eseri ve sanatta yeterlik eseri çalışmasına ilişkin raporlar da Türkçe yazılır. Ancak ilgili anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile bir tezin, sanat eserinin ya da sanatta yeterlik eseri çalışması raporunun yabancı dilde yazılmasına karar verilebilir. Lisansüstü eğitim-öğretimin tamamının bir yabancı dilde yapıldığı programlarda ise dersler ilgili yabancı dilde yürütülür. Yeterlik, tez/sanat eseri raporu/sanatta yeterlik eseri çalışması raporu, savunma sınavları ile raporları yabancı dilde ya da Türkçe yazılabilir.

Ders seçimi

MADDE 15  (1) Lisansüstü programlara kayıt yaptıran öğrenciler, danışmanları rehberliğinde ders seçimi yapar. Ders seçiminde sorumluluk öğrenciye aittir. Danışman, akademik takvimde belirtilen tarih aralığında öğrencinin aldığı dersleri sistemden onaylar. Öğrencinin ders kaydı, danışman onayı ile kesinleşir. Danışmanı atanmayan öğrenciler için ise danışmanlık görevi tez danışmanı atanıncaya kadar, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanı veya program koordinatörü/başkanı tarafından yapılır.

(2) Yarıyıl başında, danışmanının görüşü doğrultusunda alacağı dersleri seçip ders kaydı yaptıran öğrenciler, akademik takvimde belirtilen ders ekleme/silme tarihlerinde danışmanının görüşü doğrultusunda ders ekleme/silme işlemleri yapabilir. Lisansüstü öğrenciler; danışman önerisi, anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun görüşü ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile yurt içi ve yurt dışındaki başka yükseköğretim kurumlarından lisansüstü dersler alabilirler. Ayrıca lisansüstü programlara kayıt yaptıran öğrenciler ulusal kredili derslerden;

a) Bir öğretim üyesinden en fazla dört ders,

b) Üniversiteye bağlı enstitülerin diğer anabilim dallarından en fazla iki ders,

c) Başka üniversitelerin enstitülerinin ilgili ve diğer anabilim dallarından en fazla iki ders,

alabilir.

(3) Öğretim üyeleri; bir yarıyılda lisansüstü programlarda; yüksek lisanstan 6, doktoradan 6 ve ikinci öğretim lisansüstü programlarından da en çok 6 ulusal kredilik olmak üzere toplam 18 ulusal kredilik ders açabilir. Ancak, yüksek lisans programının yürütüldüğü anabilim dalındaki öğretim üye sayısının 4’ten az olması durumunda, farklı anabilim dalında kadrolu öğretim üyesi tarafından verilmek koşuluyla, bu miktar enstitü kurulu kararıyla 3 kredi artırılabilir. Tezsiz lisansüstü programlar bu sınırlandırmalar dışındadır.

(4) Ders seçimi ve ders kaydı işlemleri, öğrencinin bir yarıyılda almakla yükümlü olduğu oranlar dâhilinde yapılır. Derslerden başarısız olan öğrenciler, başarısız oldukları dersler de dâhil olmak üzere, bir dönemde en fazla 18 ulusal kredilik ders seçebilirler.

(5) İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak Senato tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde AKTS ders kredileri hesaplanır.

(6) Bilimsel araştırma teknikleri ile araştırma ve yayın etiği konularını içeren en az bir dersin lisansüstü eğitim sırasında verilmesi zorunludur. 

Derslerin ve ders sorumlularının belirlenmesi

MADDE 16 – (1) Enstitü anabilim/anasanat dallarındaki lisansüstü öğretim planları, lisansüstü programdan mezun olunabilmesi için alınması gereken zorunlu/seçmeli dersler, tez, seminer ve benzeri çalışmaları ile kredi toplamlarıdır. Bir programda yürütülecek olan lisansüstü dersler, ilgili anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun görüşü, anabilim/anasanat dalı başkanlığının teklifi, enstitü kurulunun kararı ve Senatonun onayıyla belirlenir. İlgili anabilim dalı başkanlığının teklifi ve enstitü kurulunun kararı ve Senato onayıyla, programın toplam kredi miktarının yarısını geçmemek kaydıyla zorunlu ders veya dersleri kapsayan müfredat programı belirlenir. Bir lisansüstü programın müfredatında yapılacak değişikliklerde de aynı yol izlenir.

(2) Enstitü anabilim/anasanat dalları lisansüstü ders programları, Senato tarafından kararlaştırılan asgari muhtevaya uymak şartı ile bir yarıyılda hangi lisansüstü derslerin açılacağı ve bu derslerin hangi öğretim üyeleri tarafından verileceği, ilgili enstitü anabilim/anasanat dalları başkanlarının önerileri üzerine enstitü yönetim kurulu tarafından belirlenir.

(3) Lisansüstü düzeydeki dersler, öğretim üyeleri tarafından verilir. Bir dersi bir veya birden fazla öğretim üyesi sıralı olarak verebilir.

(4) Lisansüstü eğitim-öğretim programlarında uzaktan eğitim faaliyetleri dışında kalan teorik ve uygulamalı tüm dersler üniversite birimlerinde yürütülür.

Uzmanlık alan dersi ve tez danışmanlığı

MADDE 17  (1) Enstitü yönetim kurulu tarafından danışman olarak atanan öğretim üyeleri, atandıkları tarihten itibaren danışmanı olduğu öğrenciler için tüm akademik ve idari görevlerine ek olarak uzmanlık alan dersi açabilir. Uzmanlık alan dersi ve tez danışmanlığı, tezli yüksek lisans ve doktora programlarında öğrenci danışmanlıklarının enstitü yönetim kurulu tarafından onaylanması ile başlar; yarıyıl ve yaz tatillerinde de olmak üzere akademik yarıyıllardan bağımsız olarak öğrencinin öğrenim süresinin bitimine kadar kesintisiz devam eder.  Enstitüye yeni kayıt yaptıran öğrenciler için ise uzmanlık alan dersi ve tez danışmanlığı ilk ders kayıt dönemi itibariyle başlar.  Uzmanlık alan dersini sadece kadrosu üniversitede tam zamanlı görev yapan öğretim üyeleri açabilir.

(2) Danışmanının üniversite kadrosundan ayrılması, yer değiştirmesi veya emekliye ayrılması durumunda, öğrenci uzmanlık alan dersini enstitü anabilim/anasanat dalının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun  onayıyla, ilgili anabilim/anasanat dalında üzerinde uzmanlık alan dersi açık bulunan tam zamanlı bir öğretim üyesinden alır.

(3) Lisansüstü öğrencileri uzmanlık alan dersini almak ve devam sağlamak zorundadır. Kayıt yenilemeyen öğrenciler için uzmanlık alan dersi açılamaz.

(4) Uzmanlık alan dersi, yüksek lisans ve doktora/sanatta yeterlik programlarında ayrı ayrı olmak üzere kredisiz olarak düzenlenen, ilgili anabilim/anasanat dalında tezli yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin gereksinimini karşılamak üzere veya tez çalışmalarına yönelik olarak seçilen konularda açılan, öğretim üyesinin etkin olarak katıldığı, haftalık ders programında günü, yeri ve saati belirlenmiş teorik dersleri ifade eder.

(5) Bir danışman farklı enstitülerde danışmanlık yapıyor olsa dahi her yarıyıl bir yüksek lisans ve bir doktora/sanatta yeterlik uzmanlık alan dersinden fazlasını açamaz. Açılan uzmanlık alan dersini birden fazla öğrenci seçebilir.

(6) Tezli yüksek lisans ikinci öğretim ve tezsiz lisansüstü programlarda uzmanlık alan dersi açılamaz.

(7) Lisansüstü eğitimde danışmanlık, her bir öğrenci için, 1saat/hafta ders yüküdür. Lisansüstü eğitim danışmanlığı, öğretim üyesinin öğrencinin danışmanlığına ders ve tez dönemleri için ilgili yönetim kurulunca atandığı tarihte başlar, yarıyıl ve yaz tatillerinde de olmak üzere akademik yarıyıllardan bağımsız olarak öğrencinin öğrenim süresinin bitimine kadar kesintisiz devam eder. Ancak bir öğretim üyesinin lisansüstü danışmanlıklarından kazanabileceği azami ders yükü 10 saat/hafta geçemez.

(8) Yurt dışında uzun süreli görevlendirilen öğretim üyelerine görevlendirmelerinin başladığı tarihten itibaren 3 aydan sonra danışmanlığından doğan ders ücreti ödenmez ve 6 aydan sonra ise öğretim üyesinin danışmanlığı sona erer. Üniversite kadrosundan ayrılan, yer değiştiren veya emekliye ayrılan öğretim üyelerine danışmanlığından doğan ders ücreti ödenmez.

(9) Uzmanlık alan ve tez danışmanlığı derslerine ilişkin diğer esaslar Senato tarafından belirlenir ve enstitü yönetim kurulunca uygulanır.

Ders sınavları ve değerlendirme

MADDE 18 – (1) Bir lisansüstü dersin yarıyıl ulusal kredi değeri, bir yarıyıl devam eden bir dersin haftalık teorik ders saatinin tamamı ile haftalık uygulama veya laboratuvar saatinin yarısının toplamıdır. Bu şekilde hazırlanan kredi değeri buçuklu ise tamsayıya tamamlanır.

(2) Örgün lisansüstü eğitimde teorik ve uygulamalı derslere devam zorunludur. Teorik derslerin %30’undan ve uygulamalı derslerin %20’sinden fazlasına devam etmeyen öğrenci, o ders ya da derslerin yarıyıl sonu sınavlarına alınmaz ve öğrenciye F1 notu verilir.

(3) Uzaktan öğretim tezsiz yüksek lisans programına kayıtlı öğrenciler için devam durumu, öğrencilerin sisteme girişi, sanal sınıflara katılımı ve öğretim materyallerine erişimi ölçüt alınarak belirlenir. Sisteme hiç girmeyen öğrenciler, devamsızlıktan ilgili birimin ve öğretim elemanının takdiri ile başarısız kabul edilebilir. Uzaktan öğretim programlarında, yapılan sınavlara girmeyen öğrenciler için mazeret kabul edilmez.

(4) Yeterlik, seviye tespit veya ders başarılarını ölçen tüm sınavlar, kâğıt ortamında ve eş zamanlı olarak yapılabileceği gibi, alan ve zorluk düzeyine göre tasnif edilerek güvenli biçimde saklanan bir soru bankasından, her bir adaya farklı zamanlarda farklı soru sorulmasına izin verecek şekilde elektronik ortamda da yapılabilir. Sınavlarda sorulacak soruların hazırlanması, soru bankasının oluşturulması ve şifrelenmesi, sınav sorularının kâğıt ortamında veya elektronik ortamda saklanması ile sınav güvenliğinin sağlanmasına ilişkin ilkeler YÖK’ün belirlediği esaslar çerçevesinde Senato tarafından belirlenir.

(5) Öğrenciler, sınava ilan edilen gün, saat ve yerde girmek ve öğrenci kimlik belgeleri ile istenecek başka belgeleri yanlarında bulundurmak zorundadır. Sınav kâğıtları, ilgili öğretim elemanı tarafından iki yıl süreyle saklanır. Sınav belgelerinin saklanmasıyla ilgili kararlar enstitü yönetim kurulunca alınır. Ders sorumlusu öğretim üyeleri, yürütmekle sorumlu oldukları derslerde başarı durumunu yazılı sınavla değerlendirmek istememeleri durumunda, hangi ölçme-değerlendirme yöntemini/yöntemlerini kullanacağını ders öğretim planında belirttiği yöntem/yöntemlerle yapabilir. Sınav evraklarının yazılı kâğıtları, not listesi, yoklama tutanağı ve devam çizelgelerinin saklanma süresi iki yıldır. Bu sınav evraklarını kadrolu öğretim elemanları kendileri saklar, kadrolu olmayan öğretim elemanları ilgili öğrenci işleri birimine teslim ederler.

(6) Sınav sonuçlarına itirazı olan öğrenci, bu itirazını sınav sonuçlarının ilanından itibaren en geç yedi gün içinde ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığına yazılı olarak yapabilir. Anabilim/anasanat dalı başkanlığınca bu itiraz ders sorumlusuna iletilir. Değerlendirmede hata görülürse gerekli not düzeltmesi yapılarak, anabilim/anasanat dalı başkanlığınca ilgili enstitü müdürlüğüne bildirilir.

(7) İlgili programın müfredatında zorunlu ya da seçmeli olarak belirtilen derslerden başarısız olunması durumunda öğrenci bu dersi açıldığı ilk yarıyılda tekrar almak zorundadır. Seçmeli bir dersin devam eden ilk yarıyıl içinde tekrar açılmaması ya da müfredattan kaldırılması durumunda ise öğrenci danışmanının önereceği başka bir dersi enstitüye bildirmek koşuluyla seçebilir. Daha önce devam koşulu yerine getirilmiş olan derslere yeniden devam koşulu aranmaz. Ancak öğrenci, bu derslerin ve sınavlı uygulamalarının ara sınavlarına ve yarıyıl sonu sınavlarına girmek zorundadır.

(8) Öğrenci, kayıtlı bulunduğu lisansüstü programında zorunlu görülen krediyi tamamlamak zorundadır. Mezuniyet için zorunlu olan ulusal kredi, ders ve AKTS kredi miktarı tamamlandığı ayrıca tez savunmasında da başarılı olduğu takdirde öğrencinin mezuniyet işlemleri gerçekleştirilebilir.

(9) Yıl boyunca yapılacak sınavlar şunlardır:

a) Ara Sınav: Her ders için en az bir ara sınav yapılır. Ara sınavın tarihi ilgili ders sorumlusu öğretim üyesi tarafından belirlenir ve öğrencilere duyurulur. Öğretim üyeleri yarıyıl süresince öğrencilerine yaptırdıkları proje, ödev, laboratuvar, atölye ve benzeri çalışmaları da ara sınav yerine sayabilir.

b) Yarıyıl Sonu Sınavı: Bir dersin yarıyıl sonu sınavı, o dersin tamamlandığı yarıyıl sonunda yapılır. Derse devam koşulunu yerine getiren öğrenci, belirlenen gün ve saatte o dersin yarıyıl sonu sınavına girmek zorundadır. Ancak öğretim üyeleri yarıyıl süresince öğrencilerine yaptırdıkları proje, ödev, laboratuvar, atölye ve benzeri çalışmaları da yarıyıl sonu sınav yerine sayabilir. Yarıyıl sonu sınavına girmeyen ya da sınav yerine geçen çalışmaları yerine getirmeyen öğrenciye F2 notu verilir.

c) Bütünleme Sınavı: Yarıyıl sonu sınavına girme hakkını kazanan ve bu sınavlara mazeretli veya mazeretsiz girmeyen öğrencilerle, yarıyıl sonu sınavına girip başarısız duruma düşen öğrenciler bütünleme sınavına girer. Bir dersin bütünleme sınavına girebilmek için öğrencinin zamanında ders kaydını yaptırmış ve devam zorunluluğunu yerine getirmiş olması şartları aranır. Bütünleme sınavına girmeyen öğrenciye F2 notu verilir.

ç) Mazeret Sınavı: Mazeretleri ilgili enstitü yönetim kurulunca haklı ve geçerli kabul edilen lisansüstü öğrenciler, giremedikleri ara sınav hakkını aynı dönem içinde kullanırlar. Bu derslerin başarı notunun hesaplanmasında mazeretli olduğu dönemin ara sınav puanları esas alınır. Mazeret sınavlarına giremeyen öğrenciye yeni bir mazeret sınavı hakkı verilmez.

(10) Başarı notu; tek ders ve muafiyet sınavları dışında, öğrencilerin yarıyıl/yıl içi etkinlikleri ile yarıyıl sınavından aldıkları notların öngörülen ağırlıklara göre hesaba katılmasıyla belirlenen ham başarı notunun 4’lük not sistemindeki karşılığını ifade eder.

(11) Ders başarı notu; öğrencinin yarıyıl içinde ara sınavlar, uygulamalı çalışmalar, ödevler gibi çalışmalarda gösterdiği başarı ve yarıyıl sınavının birlikte değerlendirilmesi ile elde edilir. Ara sınavın veya bu sınav yerine sayılan ödevlerin %40’ı ve yarıyıl sınav puanının da %60’ı toplanmak suretiyle öğrencinin ders başarı notu hesaplanır. Bir dersteki başarı durumu ders başarı notu ile belirlenir.

(12) Ders geçme notu yüksek lisansta 100 puan üzerinden 65 puan, doktora/sanatta yeterlikte 75 puandır. Yarıyıl sonu sınav notunun yüksek lisans programlarında en az 60 puan, doktora/sanatta yeterlik programlarında en az 70 puan olması gerekir.

(13) Yüksek lisans ve doktora/sanatta yeterlik programlarındaki sınavlara ilişkin puan, not ve katsayıları aşağıda gösterilmiştir:

a) Yüksek lisans programıyla ilgili notların değerlendirilmesinde aşağıdaki tablo esas alınır:

Puanlar              Notlar            Katsayılar

93-100                   AA                     4,00

86-92                      BA                     3,50

79-85                      BB                      3,00

72-78                      CB                      2,50

65-71                      CC                      2,00

00-64                      F3                      1,50

b) Harf notlarının anlamları;

1) F1: Başarısız-Devamsız, yarıyıl sonu ve bütünleme sınavlarına girme hakkının olmadığını,

2) F2: Başarısız-Sınava Girmedi, yarıyıl sonu veya bütünleme sınavına girmediğini,

3) F3: Devam etti, yarıyıl sonu sınavına girdi. Ancak sınav notu veya ders başarı notu öngörülen düzeyin altında olduğu için başarısız olduğunu,

4) G: Kredisiz derslerden geçer/başarılı olduğunu,

5) K: Kredisiz derslerden kalır/başarısız olduğunu,

6) S: Kredisiz derslerden devam ediyor olduğunu,

ifade eder.

c) Doktora programıyla ilgili notların değerlendirilmesinde aşağıdaki tablo esas alınır:

Puanlar              Notlar               Katsayılar

95-100                    AA                        4,00

90-94                      BA                        3,50

85-89                      BB                        3,00

80-84                      CB                        2,50

75-79                      CC                        2,00

00-74                       F3                        1,50

ç) Harf notlarının anlamları;

1) F1: Başarısız-Devamsız, yarıyıl sonu ve bütünleme sınavlarına girme hakkının olmadığını,

2) F2: Başarısız-Sınava Girmedi, yarıyıl sonu veya bütünleme sınavına girmediğini,

3) F3: Devam etti, yarıyıl sonu sınavına girdi. Ancak sınav notu veya ders başarı notu öngörülen düzeyin altında olduğu için başarısız olduğunu,

4) G: Kredisiz derslerden geçer/başarılı olduğunu,

5) K: Kredisiz derslerden kalır/başarısız olduğunu,

6) S: Kredisiz derslerden devam ediyor olduğunu,

ifade eder.

Akademik başarı not ortalamaları

MADDE 19  (1) Öğrencilerin akademik başarı not ortalamaları, her yarıyıl sonunda enstitüler tarafından hesaplanarak belirlenir. Bu hesaplama sonucunda, öğrencinin yarıyıl akademik başarı not ortalaması ve genel akademik başarı not ortalaması olmak üzere iki ortalama elde edilir.

(2) Yarıyıl akademik başarı not ortalaması; bir öğrencinin bir yarıyılda aldığı derslerden elde ettiği notların katsayısı ile o derslerin kredi değerlerinin çarpımından oluşan toplam sayı bulunur. Daha sonra bütün derslerden elde edilen bu sayı, derslerin kredi değerleri toplamına bölünerek yarıyıl akademik başarı not ortalaması hesaplanır. Elde edilen ortalama, virgülden sonra iki basamak yürütülür ve yuvarlanır.

(3) Genel akademik başarı not ortalaması; yarıyıl akademik başarı not ortalamasının hesaplanmasındaki yol izlenerek, öğrencinin lisansüstü programa kabul edilişinden itibaren almış olduğu derslerin tümü dikkate alınarak hesaplanır. Genel akademik başarı not ortalamasına tekrar edilen derslerden alınan en son not katılır.

Ders saydırma

MADDE 20  (1) Bir öğrencinin enstitüye kaydolmadan önce son beş yıl içinde yurt içi/yurt dışı yükseköğretim kurumlarından öğrenci olarak aldığı ve başarılı olduğu kredili lisansüstü derslerden kendi bilim/sanat alanı ile ilgili olanlar, danışmanının görüşü, anabilim/anasanat dalı başkanlığının teklifi ve enstitü yönetim kurulunun onaylaması şartıyla devam etmekte olduğu programa transfer edilebilir.

(2) Karşılıklı değişim programları çerçevesinde yurt içi ve yurt dışındaki üniversitelerden alınan dersler, eğitim programında eşdeğer olan veya yerine sayılabilecek ders varsa bu derslerle birlikte adı ve kredisi ile öğrencinin not dökümüne işlenir.

Mazeret ve izinli sayılma

MADDE 21 – (1) Öğrencilere, belgelendirecekleri önemli mazeretlerinin veya eğitim öğretimlerine katkıda bulunacak Üniversite dışı burs, staj, araştırma ve benzeri imkânların ortaya çıkması halinde, enstitü yönetim kurulunca en fazla iki yarıyıla kadar izin verilebilir. Mazereti enstitü yönetim kurulunca kabul edilen öğrenci, izinli olduğu süre boyunca derslere devam edemez ve sınavlara giremez.

(2) Öğrenciler, izinle ilgili yazılı başvurularını ders kaydı/kayıt yenileme süresinden önce bağlı olduğu enstitüye yapar. Ani hastalık ve beklenmedik haller dışında bu süreler bittikten sonra yapılacak başvurular işleme konulmaz.

(3) Ders sınavlarına giremeyen öğrencilerin, mazeretleriyle ilgili her türlü müracaatları, mazeretin bitim tarihinden itibaren en geç bir hafta içinde ilgili enstitü müdürlüğüne yapılır. Süresi içinde yapılmayan müracaatlar, sınav tarihlerine isabet eden bir günlük tedavi amaçlı belgeler, geç sunulan raporlar işleme konulmaz. Sağlık raporu ilgili yönetim kurulunca kabul edilen öğrenci, rapor süresince derslere devam edemez ve sınavlara giremez.

(4) Askerlik görevi nedeniyle enstitülerden geçici olarak ayrılan öğrenciler izinli sayılır.

(5) Enstitü yönetim kurulunca izinli sayılan süreler, eğitim-öğretim süresinden sayılmaz.

Kayıt silme

MADDE 22  (1) 18/8/2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği ile diğer mevzuat hükümlerine göre; yükseköğretim kurumlarından çıkarma cezası almış olanların, sağlık sorunları nedeniyle öğrenime devam edemeyeceği raporla belirlenenlerin ve kendi isteği ile kaydını alanların enstitü ile ilişikleri enstitü yönetim kurulu kararıyla kesilir.

Yüksek lisans programı

MADDE 23  (1) Yüksek lisans programı, tezli ve tezsiz olmak üzere iki şekilde yürütülebilir. Bu programların hangi enstitü anabilim/anasanat dallarında ve nasıl yürütüleceği Senato tarafından belirlenir.

(2) Tezli ve tezsiz yüksek lisans programları arasında geçiş, gerekli şartları taşıyan öğrencinin başvurusu, anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile yapılabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Tezli Yüksek Lisans Programı

Amaç

MADDE 24 – (1) Tezli yüksek lisans programının amacı; öğrencinin bilimsel araştırma yaparak bilgilere erişme, bilgiyi değerlendirme ve yorumlama yeteneğini kazanmasını sağlamaktır.

(2) Tezli yüksek lisans birinci öğretim programları; bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla en az 21 ulusal kredi, en az yedi adet ders ile bir seminer dersi, uzmanlık alan dersi ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur. Tezli yüksek lisans ikinci öğretim programları ise; bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla en az 21 ulusal kredi, en az yedi adet ders, bir seminer dersi ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur. Öğrenci, en geç danışman atanmasını izleyen dönemden itibaren her yarıyıl tez dönemi için kayıt yaptırmak zorundadır.

(3) Seminer, uzmanlık alan dersi ve tez çalışması ulusal kredisiz olup, başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir.

(4) Öğrencinin alacağı derslerin en çok iki tanesi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması koşuluyla lisans derslerinden seçilebilir. Seçilen bu derslerin kredisi, yüksek lisans ders kredisine ilave edilir. Tezli yüksek lisans programlarında, doktora programlarından ders seçilemez.

(5) Dersler, danışmanının görüşü doğrultusunda ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan lisansüstü derslerden de 15 inci maddede belirtilen esaslara uygun olmak kaydıyla seçilebilir.

Süre

MADDE 25 – (1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.

(2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde Senatonun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin programla ilişiği kesilir.

(3) (Mülga:RG-14/8/2017-30154)

Danışman atanması ve değişikliği

MADDE 26  (1) Tezli yüksek lisans programı için söz konusu öğretim üyelerinin, öğretim üyeliğine atandıktan sonra en az iki yarıyıl boyunca bir lisans programında ders vermiş olması gerekir. Danışman atamasında, enstitü anabilim/anasanat dalı akademik kurulu, akademik takvime göre ilk ders kayıt dönemi başlangıcından bir hafta öncesine kadar öğrencinin danışmanını enstitü müdürlüğüne önerir. Danışman, enstitü yönetim kurulunun kararıyla atanır. Bu Yönetmelikte belirtilen danışmanlık sorumluluklarını mazeretsiz yerine getirmeyen öğretim üyesine izleyen iki yarıyıl danışmanlık verilmez.

 (2) Danışman, öncelikli olarak anabilim/anasanat dalında görevli öğretim üyeleri arasından olmak üzere doktorası veya doçentliği ilgili program alanından olan Üniversitede görevli öğretim üyeleri arasından seçilir. Ancak, yeterli öğretim üyesi bulunmadığı takdirde enstitü yönetim kurulunun onayı ile doktorası veya doçentliği ilgili program alanından olan başka bir yükseköğretim kurumunda görevli öğretim üyeleri arasından seçilebilir. Program disiplinler arası ise o alanla doğrudan ilişkili ve söz konusu lisansüstü eğitim programında ders veren öğretim üyeleri de danışman olarak atanabilir.  Öğretim üyesi başına düşen danışmanlık üst sınırı yüksek lisans ve doktora programlarında toplam 12’dir. Ancak bu sınır sadece ÖYP ve 2547 sayılı Kanunun 35 inci maddesi uyarınca görevlendirilenler, yabancı uyruklu öğrenciler, lisansüstü programdan ilişiğini kestirmediği için programa kayıtlı görünen ancak ilgili dönemde kayıt yenilemeyen öğrenciler ile aftan yararlanarak geri dönenleri gerekçe göstererek en fazla %50 artırılabilir. Tezsiz yüksek lisans danışmanlığı bu sınırların dışında tutulur. Bir öğrenci/tez için birden fazla danışman atanması durumunda iki adet ortak danışmanlığı olan öğretim üyesi, bir adet danışmanlığa sahip sayılır. Üzerinde 12’den fazla danışmanlık bulunan öğretim üyeleri, söz konusu sayı, belirlenen üst sınırın altına düşene kadar yeni danışmanlık alamaz.

(3) Danışman atamalarında ve jüri oluşturulurken öğrenci ile jüri/tez üyesi ya da danışman arasında birinci derecede akrabalık ya da yakınlık ilişkisi bulunamaz. 

(4) (Değişik:RG-14/8/2017-30154) Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla danışman gerektirdiği durumlarda, birinci danışmanın gerekçeli raporu, anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile ikinci danışmanı atanabilir. Ancak, ikinci danışmanlar Üniversite kadrosu dışındaki en az doktora derecesine sahip kişilerden de olabilir.

(5) Danışman değişikliği, danışmanın ve/veya öğrencinin gerekçeli talebi ve anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun önerisi, enstitü yönetim kurulu kararı ile yapılabilir. Üniversite kadrosundan ayrılan, yer değiştiren ve emekliye ayrılan öğretim üyelerinin başlamış olan tez danışmanlıkları süreç tamamlanıncaya kadar devam eder. Ancak, Üniversite kadrosundan ayrılan, yer değiştiren ve emekliye ayrılan öğretim üyelerinin başlamış olan tez danışmanlığına devam etmek istememesi durumunda, ilgili öğrenciye anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile yeni bir danışman atanır.

(6) İstifa eden, altı aydan fazla süreyle yükseköğretim kurumları dışında başka bir kurumda görevlendirilen veya kadrosuyla geçen öğretim üyesinin danışmanlığı kendiliğinden sona erer. Ancak tezini bitirme aşamasındaki yüksek lisans öğrencileri için öğrencinin ve danışmanın birlikte talebi halinde üç aya kadar enstitü yönetim kurulunun kararıyla danışmanlık görevi uzatılabilir. 

(7) Programa kayıtlı görünen ancak ilgili dönemde kayıt yenilemeyen veya iki yarıyıl üst üste uzmanlık alan dersinden başarısız olan öğrencinin danışmanlığı, danışmanının talebi, anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun teklifi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile danışman üzerinden alınabilir. Öğrencinin kaydını yenilemesi durumunda bu Yönetmeliğin danışman atamalarına ilişkin hükümleri uygulanır. Kaydını yenilemeyen öğrencilere yeni danışman atanmaz; bu öğrencilerin durumları anabilim dalı başkanı ya da görevlendirdiği bir öğretim üyesi tarafından izlenir. Öğrencinin uzmanlık alan dersinden iki yarıyıl üst üste başarısız olması gerekçesi ile danışmanın görevinden çekilmesi durumunda öğrenciye anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun teklifi ve enstitü yönetim kurulu kararı ile yeni danışman ataması yapılabilir.

Tez konusunun belirlenmesi

MADDE 27 – (1) Öğrenci, hazırladığı ve danışmanın uygun gördüğü tez önerisini en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar ilgili anabilim dalı başkanlığına sunar. Anabilim dalı akademik kurulu tarafından onaylanan tez önerisi,  enstitü yönetim kurulu kararı ile kesinleşir.

(2) Tez önerisi kabul edildikten sonra, üzerinde daha sonra gerçekleştirilmesi istenen değişiklikler, öğrencinin gerekçeli talebi, danışmanının onayı, anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararı ile yapılır.

Yüksek lisans tezinin sonuçlanması

MADDE 28  (1) (Değişik:RG-14/8/2017-30154) Tezli yüksek lisans programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları Senato tarafından kabul edilen tez yazım kurallarına uygun biçimde yazmak, ciltlenmemiş şekilde en az dört nüsha halinde danışmana tezini teslim etmek ve jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır. Öğrencinin tez savunma sınavına girebilmesi için aldığı tüm derslerden sınava gireceği tarihten önce başarılı olması ve bu Yönetmelikte belirtilen diğer yeterlikleri yerine getirmiş olması gerekir. Tez savunma sınavı, tez konusu önerisinin verildiği tarihten itibaren en erken altı ay sonunda yapılabilir.

(2)Yüksek lisans tezinin savunmasından önce ve düzeltme verilen tezlerde ise düzeltme ile birlikte öğrenci tezini tamamlayarak danışmanına sunar. Danışman tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşü ve elektronik ortamda kayıtlı bir kopyası ile birlikte tezi ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığı aracılığıyla enstitüye gönderir. Enstitü söz konusu teze ilişkin intihal yazılım programı raporunu alarak danışmana ve jüri üyelerine gönderir. Rapordaki verilerde gerçek bir intihalin tespiti halinde gerekçesi ile birlikte karar verilmek üzere tez enstitü yönetim kuruluna gönderilir.

(3) Yüksek lisans tez jürisi, danışmanının yazılı görüşü ve uzmanlık alanları da göz önünde bulundurularak ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, biri öğrencinin tez danışmanı, en az biri de diğer üniversitelerde görev yapan öğretim üyelerinden olmak üzere üç veya beş öğretim üyesinden oluşur. Jürinin üç kişiden oluşması durumunda ikinci tez danışmanı jüri üyesi olamaz. Yedek jüriler için, biri aynı Üniversiteden, diğeri de başka bir yükseköğretim kurumundan olmak üzere iki yedek üye de seçilir. Tez jürisi, enstitü yönetim kurulu tarafından kabul edilen zorunlu sebepler dışında değiştirilemez.

(4) İlgili anabilim/anasanat dalı başkanı, danışmanın önerisini alarak öğrencinin tez jürisini, sınav tarihi, yeri ve saati önerilerini enstitüye bildirir. Bu bildirim tarihi itibariyle anabilim dalı tarafından önerilen tez savunma sınavı tarihi en az 30 gün sonra olmak zorundadır.

(5) Jüri üyeleri, enstitünün yazılı davetiyle, kendilerine bildirilen tarih, saat ve yerde toplanarak öğrenciyi tez savunma sınavına alırlar. Tez savunma sınavı; tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. İlgili anabilim/anasanat dalı tarafından tarihi en az üç gün önceden ilan edilen tez savunma sınavı/sanat uygulaması, dinleyicilere açık olarak yapılır. Dinleyiciler, öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşur. Tez savunma sınavına mazereti nedeniyle katılamayan asıl üyeler yerine ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığınca yedek üyeler davet edilir. Savunma sınavı eksik üye ile yapılamaz. Sınavın geçerli olabilmesi için jüri üyelerinden en az birinin danışman olma niteliğine sahip, Üniversite kadrosu dışından bir öğretim üyesi olması gerekir. İlan edilen günde yapılamayan sınav için, durum bir tutanakla tespit edilerek anabilim/anasanat dalı başkanlığı tarafından ilgili enstitüye bildirilir ve yeni bir sınav tarihi tespit edilerek, on beş gün içinde ikinci bir sınav yapılır. İkinci kez toplanamayan jüriler konusunda yapılacak işleme enstitü yönetim kurulu karar verir.

(6) Tez savunması sınav yeri, Üniversite birimleri dışında bir yer olamaz. Tez savunma sınavı enstitü yönetim kurulunun onayı ile uzaktan erişim teknolojileri desteği kullanılarak en çok bir jüri üyesinin dışardan katılması yoluyla da yapılabilir. Uzaktan erişim yöntemiyle yapılan tez savunmalarının usul ve esaslarını enstitü yönetim kurulu belirler.

(7) Tez savunma sınavının tamamlanmasından sonra jüri, izleyicilere kapalı olarak, tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Ret, düzeltme, salt çoğunlukla kabul durumlarında olumsuz oy kullanan üye/üyeler gerekçelerini ilgili tutanağa eklemek zorundadır. Bu karar enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca tez savunma sınavını izleyen üç iş günü içinde, ilgili enstitüye kişisel jüri raporları ile birlikte bir tutanakla bildirilir.

(8) Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde düzeltmeleri yapılan tezi aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi kabul edilmeyen öğrencinin programla ilişiği kesilir.

(9) Tezi reddedilen öğrencinin talepte bulunması halinde, tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla kendisine tezsiz yüksek lisans diploması verilerek programla ilişkisi sona erdirilir.

(10) Belirlenen sürelerde tez savunma sınavlarına girmeyen öğrencinin durumu başarısız olarak değerlendirilir.

Tezli yüksek lisans diploması

MADDE 29 – (1) Öğrenci, tez savunma sınavında başarılı olmak ve diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, yüksek lisans tezinin ciltlenmiş en az üç adet basılı ve bir adet elektronik ortamda kayıtlı kopyasını, tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eder. Tezi şekil yönünden uygun bulunan yüksek lisans öğrencisine tezli yüksek lisans diploması verilir. Enstitü yönetim kurulu talep halinde teslim süresini en fazla bir ay daha uzatabilir. Bu koşulları yerine getirmeyen öğrenci koşulları yerine getirinceye kadar diplomasını alamaz, öğrencilik haklarından yararlanamaz ve azami süresinin dolması halinde programla ilişiği kesilir.

(2) (Değişik:RG-14/8/2017-30154) Tezli yüksek lisans diploması üzerinde, öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim/anasanat dalındaki programın YÖK tarafından onaylanmış adı bulunur. Mezuniyet tarihi anasanat programlarına kayıtlı öğrenciler için tez sınavı sonrası yapılan ve başarılı bulunan uygulamalı sınav tarihi; diğer programlara kayıtlı öğrenciler için ise tezin sınav jüri komisyonu tarafından imzalı nushasının teslim edildiği tarihtir.

(3) İki ya da daha fazla yükseköğretim kurumu arasında yürütülen ortak tezli yüksek lisans programlarından mezun olan öğrencilere yürütücü enstitü tarafından hazırlanan ortak diploma verilir.

(4) Tezin tesliminden itibaren üç ay içinde yüksek lisans tezinin bir kopyası elektronik ortamda, bilimsel araştırma ve faaliyetlerin hizmetine sunulmak üzere enstitü tarafından YÖK Başkanlığına gönderilir.

ALTINCI BÖLÜM

Tezsiz Yüksek Lisans Programı

Amaç

MADDE 30 – (1) Tezsiz yüksek lisans programının amacı; öğrenciye mesleki konularda bilgi kazandırmak ve mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını göstermektir.

(2) (Değişik:RG-14/8/2017-30154) Bu program, toplam 30 ulusal kredi ve 60 AKTS’den az olmamak koşuluyla, en az 10 adet ders ile dönem projesi dersinden oluşur.

(3) Dönem projesi; öğrencinin yüksek lisans ders programında edindiği bilgilerin etkin olarak kullanılmasına yöneliktir. Dönem projesi bir yarıyıl sürecek şekilde ikinci yarıyıldan itibaren danışman gözetiminde hazırlanır.

(4) Danışman, öğrencinin dönem projesinin konusunu birinci yarıyılın sonuna kadar enstitü müdürlüğüne teklif edilmek üzere anabilim/anasanat dalı başkanlığına sunar. Proje konusu enstitü yönetim kurulu kararı ile kesinleşir.

(5) Dönem projesi dersi ulusal kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci, dönem projesinin alındığı yarıyılda dönem projesine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı bir rapor vermek zorundadır.

(6) Dönem projesi ikinci yarıyılda alınan derslerle birlikte yürütülebilir. Dönem projesini tamamlayan öğrenci hazırladığı projeyi enstitü tez yazım kurallarına uygun şekilde hazırlayıp bağlı bulunduğu anabilim/anasanat dalı başkanlığı vasıtasıyla enstitüye teslim eder.

(7) Dönem projesi; danışman ve ilgili anabilim/anasanat dalı tarafından, öğretim üyeleri arasından önerilen ve enstitü yönetim kurulu tarafından atanan, birisi danışman olmak üzere üç kişilik jüri tarafından başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Başarısız olunması halinde, öğrenciye en fazla üç ay ek süre verilir. Başarısızlığın devamı durumunda 31 inci madde hükümleri uygulanır.

(8) Öğrencinin alacağı derslerin en çok üç tanesi, anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararı ile lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması koşuluyla, lisans derslerinden de seçilebilir.

(9) Enstitüler bünyesinde bulunan tezsiz lisansüstü programdan tezli lisansüstü programlara geçiş yapılabilir. Aynı bilim/sanat dalında (bilim/sanat dalı olmayan programlar için aynı anabilim/anasanat dalı) olmak koşuluyla, tezsiz bir programdan tezli programa geçiş, öğrencinin geçiş için başvurduğu tarih itibariyle tezli lisansüstü programın asgari başvuru koşullarını sağlaması, tezsiz programda aldığı dersleri başarıyla tamamlamış olması ve genel not ortalamasının 4,00 üzerinden en az 3,50 olması koşuluyla, öğrencinin talebi, ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığın önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla gerçekleşir. Bu durumda tezsiz lisansüstü programda alınmış olan dersler, enstitü yönetim kurulu kararıyla tezli lisansüstü programdaki derslerin yerine sayılabilir.

(10) Senato tarafından belirlenen esaslara göre tezsiz yüksek lisans programının sonunda yeterlik sınavı uygulanabilir.

(11) Tezsiz yüksek lisans programı ikinci öğretimde de yürütülebilir.

Süre

MADDE 31  (1) Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın en az iki yarıyıl, en çok üç yarıyıldır. Bu sürenin sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencinin programla ilişiği kesilir.

Danışman atanması ve değişikliği

MADDE 32 – (1) Danışman, öncelikli olarak anabilim/anasanat dalında görevli  öğretim üyeleri arasından olmak üzere doktorası veya doçentliği ilgili program alanından olan üniversitede görevli öğretim üyeleri arasından seçilir. Ancak, yeterli öğretim üyesi bulunmadığı takdirde enstitü yönetim kurulunun onayı ile doktorası veya doçentliği ilgili program alanından olan başka bir yükseköğretim kurumunda görevli öğretim üyeleri arasından seçilebilir. Program disiplinler arası ise o alanla doğrudan ilişkili ve söz konusu lisansüstü eğitim programında ders veren öğretim üyeleri de danışman olarak atanabilir. Tezsiz yüksek lisans programında, enstitü anabilim/anasanat dalı akademik kurulu ilk ders kayıt dönemi başlangıcından bir hafta öncesine kadar öğrencinin danışmanını enstitü müdürlüğüne önerir. Danışman enstitü yönetim kurulu kararıyla atanır.

(2) Danışman değişikliği, danışman ya da öğrencinin gerekçeli talebi ve anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun önerisi ile enstitü yönetim kurulu tarafından karara bağlanır.

(3) Tezsiz yüksek lisans danışmanlıkları, 26 ncı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen danışmanlık üst sınırlarının hesaplanmasında dikkate alınmaz.

Tezsiz yüksek lisans diploması

MADDE 33  (1) Kredili derslerini ve dönem projesini başarıyla tamamlayan tezsiz yüksek lisans öğrencisine tezsiz yüksek lisans diploması verilir.

(2) Tezsiz yüksek lisans diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim/anasanat dalındaki programın YÖK tarafından onaylanmış adı bulunur.

YEDİNCİ BÖLÜM

Doktora Programı

Amaç

MADDE 34 – (1) Doktora programının amacı; öğrenciye bağımsız araştırma yapma, bilimsel olayları geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapma ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli yeteneği kazandırmaktır.

(2) Doktora çalışması sonunda hazırlanacak tezin;

a) Bilime yenilik getirme,

b) Yeni bir bilimsel yöntem geliştirme,

c) Bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulama niteliklerinden birini yerine getirmesi,

gerekir.

(3) Doktora programı, tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için toplam yirmi dört krediden ve bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS’den az olmamak koşuluyla en az sekiz ders, seminer, yeterlik sınavı, uzmanlık alan dersi,  tez önerisi ve tez çalışması olmak üzere en az 240 AKTS kredisinden oluşur.

(4) Lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için de en az kırk iki kredilik 14 ders, iki seminer, yeterlik sınavı, uzmanlık alan dersi, tez önerisi ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 300 AKTS kredisinden oluşur.

(5) Seminer, uzmanlık alan dersi, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışması gibi çalışmaların ulusal kredisi yoktur. Bu dersler başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir.

(6) Doktora programlarındaki lisansüstü dersler, danışmanın görüşü doğrultusunda, ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinde belirtilen esaslara uygun olmak kaydıyla seçilebilir.

(7) Doktora programına lisans derecesiyle kabul edilmiş öğrencilere, danışmanın görüşü, ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile daha önce alınmamış olması koşuluyla, en çok dört lisans dersi verilebilir. Lisans dersleri, ders yüküne ve doktora kredisine sayılmaz. Lisans derecesiyle kabul edilen öğrenciler için, derslerin en fazla yedi tanesi yüksek lisans derslerinden seçilebilir.

(8) Doktora programına tezli yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrenciler için, derslerin en fazla iki tanesi daha önce alınmamış olması koşuluyla yüksek lisans derslerinden seçilebilir. Seçilen bu derslerin kredisi, doktora ders kredisine ilave edilir.

(9) Doktora programları, yurt içi ve yurt dışı bütünleşmiş doktora programları şeklinde de düzenlenebilir. Bu programların uygulama yöntem ve ilkeleri Üniversitenin önerisi, öğretim üyesi ve araştırıcı yetiştirme kurulunun görüşü üzerine YÖK tarafından belirlenir.

(10) Doktora programları ikinci öğretim olarak açılamaz.

Süre

MADDE 35  (1) Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır.

(2) Doktora programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için dört yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için altı yarıyıldır. Bu süre içinde kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan öğrencinin programla ilişiği kesilir.

(3) Kredili derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını birinci fıkrada belirtilen on iki veya on dört yarıyıl sonuna kadar tamamlayamayan öğrencinin programla ilişiği kesilir.

(4) (Mülga:RG-14/8/2017-30154)

(5) Lisans derecesi ile doktora programına başvurmuş öğrencilerden, kredili derslerini ve/veya azami süresi içinde tez çalışmasını tamamlayamayanlara, doktora tezinde başarılı olamayanlara tezsiz yüksek lisans için gerekli kredi yükü, proje ve benzeri diğer şartları yerine getirmiş olmaları kaydıyla talepleri halinde tezsiz yüksek lisans diploması verilir.

Danışman atanması ve değişikliği

MADDE 36  (1) (Değişik:RG-14/8/2017-30154) Doktora programında, enstitü anabilim/anasanat dalı akademik kurulu ilk ders kayıt dönemi başlangıcından bir hafta öncesine kadar öğrencinin danışmanını belirleyerek enstitüye bildirir. Tez danışmanı enstitü yönetim kurulu kararıyla kesinleşir. Bu Yönetmelikte belirtilen danışmanlık sorumluluklarını mazeretsiz yerine getirmeyen öğretim üyesine izleyen iki dönemde danışmanlık verilmez. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla danışman gerektirdiği durumlarda, birinci danışmanın gerekçeli raporu, anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile ikinci danışman atanabilir. Ancak, ikinci danışmanlar Üniversite kadrosu dışındaki en az doktora derecesine sahip kişilerden de olabilir.

(2) (Değişik:RG-14/8/2017-30154) Danışman, öncelikli olarak anabilim/anasanat dalında görevli öğretim üyeleri arasından olmak üzere doktorası veya doçentliği ilgili program alanından olan Üniversitede görevli öğretim üyeleri arasından seçilir. Ancak, yeterli öğretim üyesi bulunmadığı takdirde enstitü yönetim kurulunun onayı ile doktorası veya doçentliği ilgili program alanından olan başka bir yükseköğretim kurumunda görevli öğretim üyeleri arasından seçilebilir. Program disiplinler arası ise o alanla doğrudan ilişkili ve söz konusu lisansüstü eğitim programında ders veren öğretim üyeleri de danışman olarak atanabilir. Diş hekimliği, eczacılık, tıp ve veteriner fakülteleri anabilim dalları hariç doktora programlarında öğretim üyelerinin tez yönetebilmesi için en az bir yüksek lisans tezi yönetmiş ve sonuçlandırmış olması ve en az dört yarıyıl bir lisans ya da iki yarıyıl boyunca tezli yüksek lisans programında ders vermiş olması gerekir. Öğretim üyesi başına düşen tez danışmanlığı üst sınırı yüksek lisans ve doktora programlarında toplam 12’dir. Ancak bu sınır sadece ÖYP ve 2547 sayılı Kanunun 35 inci maddesi uyarınca görevlendirilenler, yabancı uyruklu öğrenciler, lisansüstü programdan ilişiğini kestirmediği için programa kayıtlı görünen ancak ilgili dönemde kayıt yenilemeyen öğrenciler ile aftan yararlanarak geri dönenleri gerekçe göstererek %50 artırılabilir. Bir öğrenci/tez için birden fazla danışman atanması durumunda iki adet ortak danışmanlığı olan öğretim üyesi, bir adet danışmanlığa sahip sayılır. Üzerinde 12’den fazla danışmanlık bulunan öğretim üyeleri; söz konusu sayı, belirlenen üst sınırın altına düşene kadar yeni danışmanlık alamaz.

 (3) Danışman atamalarında ve jüri oluşturulurken öğrenci ile jüri/tez izleme komitesi üyesi ya da danışman arasında birinci derecede akrabalık ya da yakınlık ilişkisi bulunamaz. 

(4) Danışman değişikliği, danışmanın ve/veya öğrencinin gerekçeli talebi ve anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun önerisi, enstitü yönetim kurulu kararı ile yapılabilir. Üniversite kadrosundan ayrılan, yer değiştiren ve emekliye ayrılan öğretim üyelerinin başlamış olan tez danışmanlıkları süreç tamamlanıncaya kadar devam eder. Ancak, Üniversite kadrosundan ayrılan, yer değiştiren ve emekliye ayrılan öğretim üyelerinin başlamış olan tez danışmanlığına devam etmek istememesi durumunda, ilgili öğrenciye anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile yeni bir danışman atanır.

(5) İstifa eden, altı aydan fazla süreyle yükseköğretim kurumları dışında başka bir kurumda görevlendirilen veya kadrosuyla geçen öğretim üyesinin danışmanlığı kendiliğinden sona erer. Ancak tezini bitirme aşamasındaki doktora öğrencileri için öğrencinin ve danışmanın birlikte talebi halinde üç aya kadar enstitü yönetim kurulunun kararıyla danışmanlık görevi uzatılabilir. 

(6) Programa kayıtlı görünen ancak ilgili dönemde kayıt yenilemeyen veya iki yarıyıl üst üste uzmanlık alan dersinden başarısız olan öğrencinin danışmanlığı, danışmanın talebi, anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun teklifi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile danışman üzerinden alınabilir. Öğrencinin kaydını yenilemesi durumunda Yönetmelikteki danışman atanmalarına ilişkin hükümler uygulanır. Kaydını yenilemeyen öğrencilere yeni danışman atanmaz; bu öğrencilerin durumları anabilim dalı başkanı ya da görevlendirdiği bir öğretim üyesi tarafından izlenir. Öğrencinin uzmanlık alan dersinden iki yarıyıl üst üste başarısız olması gerekçesi ile danışmanın görevinden çekilmesi durumunda öğrenciye anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun teklifi ve enstitü yönetim kurulu kararı ile yeni danışman ataması yapılabilir.

Yeterlik sınavı

MADDE 37  (1) Doktora yeterlik sınavının amacı; öğrencinin temel konular ve doktora çalışmasıyla ilgili konularda derinliğine bilgiye sahip olup olmadığının sınanmasıdır. Yeterlik sınavları yılda iki kez akademik takvimde belirtilen tarihler arasında yapılır.

(2) Doktora öğrencileri, kredili derslerini ve bir adet seminerini başarıyla tamamladıktan sonra yeterlik sınavına girerler. Ancak tezli yüksek lisans derecesi ile doktora programına kabul edilen öğrenciler en geç beşinci yarıyılın sonuna kadar, lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler ise en geç yedinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır.

(3) Yeterlik sınavları, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca önerilen, enstitü yönetim kurulu tarafından onaylanan ve iki yıl süre ile görevlendirilen beş kişilik doktora yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür. Doktora yeterlik komitesi, üyelerinden birini başkan seçer. Başkan, komitenin düzenli çalışmasından, sınavların zamanında yapılmasından sorumludur. Komite, farklı alanlardaki sınavları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek amacıyla, danışman dâhil beş kişilik sınav jürileri kurar. Doktora yeterlik sınav jürisi oluşturulduğunda üyelerin en az ikisinin diğer üniversitelerde görev yapan öğretim üyelerinden olması gerekmektedir. Danışman yeterlik sınavında oy kullanabilir. Ayrıca ikinci tez danışmanı oy hakkı olmaksızın jüride yer alabilir. Yeterlik sınavı toplantıları öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılır.

(4) Doktora yeterlik sınavı, yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde yapılır. Doktora yeterlik komitesi, sınav jürisinin önerileri ile öğrencinin yazılı ve sözlü sınavlardaki başarı durumunu değerlendirerek, öğrencinin başarılı veya başarısız olduğuna salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca yeterlik sınavını izleyen üç iş günü içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Olumsuz oy kullanan üyenin/üyelerin gerekçelerini tutanağa eklemeleri gerekir.

(5) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci başarısız olduğu bölüm/bölümlerden bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin programla ilişiği kesilir.

(6) Yeterlik sınavı jürisi, yeterlik sınavını başaran bir öğrencinin, ders yükünü tamamlamış olsa bile, toplam kredi miktarının üçte birini geçmemek şartıyla fazladan ders/dersler almasını isteyebilir. Öğrenci, ilgili enstitü kararıyla belirlenecek dersleri başarmak zorundadır.

(7) Lisans derecesi ile doktora programına kabul edilmiş ve en az yedi dersini başarı ile tamamlamış bir öğrenci yüksek lisans programına geçebilir. Yüksek lisans programına geçme şartları Senato tarafından belirlenir.

Tez izleme komitesi

MADDE 38  (1) Doktora yeterlik sınavında başarılı bulunan öğrenci için danışmanının görüşü doğrultusunda, ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile bir ay içinde bir tez izleme komitesi oluşturulur.

(2) Tez izleme komitesi üç öğretim üyesinden oluşur. Komitede, danışmandan başka ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı içinden ve dışından birer üye yer alır. İkinci danışmanın olması durumunda ikinci danışman dilerse komite toplantılarına katılabilir ancak oy kullanamaz.

(3) Toplantı tarihi, tez danışmanının da görüşü alındıktan sonra ana bilim/anasanat dalı başkanlığınca belirlenerek toplantı tarihinden en az bir ay önce ilgili enstitüye bildirilir ve enstitü tarafından ilan edilir.

(4) Tez izleme komitesinin kurulmasından sonraki dönemlerde danışmanın görüşü, ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile üyelerde değişiklik yapılabilir.

(5) Tez izleme toplantıları enstitü yönetim kurulunun onayı ile uzaktan erişim teknolojileri desteği kullanılarak en çok bir jüri üyesinin dışardan katılması yoluyla da yapılabilir.

Tez önerisi savunması

MADDE 39  (1) Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini danışmanı ile birlikte belirleyerek, tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, tez önerisi ile ilgili yazılı bir raporu sözlü savunmadan en az on beş gün önce komite üyelerine dağıtır.

(2) Tez izleme komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisini salt çoğunlukla kabul, düzeltme veya ret eder. Düzeltme için bir ay süre verilir. Olumsuz oy kullanan üye, gerekçelerini de bildirmekle yükümlüdür. Bu karar, ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca tez önerisi savunmasını izleyen üç iş günü içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir ve tez önerisi enstitü yönetim kurulunca onaylanır.

(3) Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir danışman ve/veya tez konusu seçme hakkına sahiptir. Bu durumda yeni bir tez izleme komitesi atanabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen öğrenci üç ay içinde, danışman ve tez konusunu değiştiren öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi savunmasına alınır. Tez önerisi bu savunmada da reddedilen öğrencinin programla ilişiği kesilir.

(4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer kere olmak üzere yılda iki kez toplanır. Toplantı yeri, Üniversite birimleri dışında bir yer olamaz. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Tez izleme komitesi kararı ve öğrencinin raporu, toplantının yapıldığı tarihten itibaren en geç üç iş günü içinde tez izleme komitesi tutanağı ile birlikte yazılı olarak ilgili enstitüye bildirilir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin programla ilişiği kesilir.

(5) Tez önerisi savunma sınavı sonucunda tez konusu kabul edilen ancak takip eden tez izleme sınavları sonucunda tez konusu değişikliğinin söz konusu olduğu hallerde, komite konuya ilişkin bir rapor hazırlar ve anabilim/anasanat dalı başkanlığı kanalıyla enstitüye sunar. Komite üyelerinin imzalarını taşıyan rapor enstitü yönetim kurulu tarafından incelenir ve tez konusu değişikliği enstitü yönetim kurulu kararı ile uygun görüldüğü takdirde enstitü yönetim kurulu kararı tarihi itibari ile en geç altı ay içerisinde öğrenci tez önerisi savunma sınavına girer. 

(6) Başarısızlıktan dolayı danışmanı ve/veya tez izleme komitesi değişen öğrenci veya tez izleme komitesi tarafından tez konusu değiştirilen öğrenci yeni bir tez önerisi vermek ve en az üç tez izleme sınavına girmek ve başarılı olmak zorundadır.

(7) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılarak tez önerisi reddedilir.

Doktora tezinin sonuçlandırılması

MADDE 40 – (1) Doktora programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları ilgili Senato tarafından kabul edilen enstitü tez yazım yönergesi kurallarına uygun biçimde yazmak, ciltlenmemiş şekilde en az altı nüsha halinde enstitüye teslim etmek ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır. Doktora tezinin savunmasından önce ve düzeltme verilen tezlerde ise düzeltme ile birlikte öğrenci tezini tamamlayarak danışmanına sunar. Danışman tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşü ve elektronik ortamda kayıtlı bir kopyası ile birlikte tezi ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığı aracılığıyla enstitüye gönderir. Enstitü söz konusu teze ilişkin intihal yazılım programı raporunu alarak danışmana ve jüri üyelerine gönderir. Rapordaki verilerde gerçek bir intihalin tespiti halinde gerekçesi ile birlikte karar verilmek üzere tez enstitü yönetim kuruluna gönderilir.

(2) Doktora tez jürisi; danışmanın görüşü, ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, üçü öğrencinin tez izleme komitesinde yer alan öğretim üyeleri ve en az ikisi başka bir üniversite de öğretim üyesi olmak üzere beş öğretim üyesinden oluşur. Doktora tez jürisi kurulurken birisi başka yükseköğretim kurumu öğretim üyesi olmak üzere iki yedek üye de belirlenir. Danışman doktora tez savunmasında oy kullanabilir. Ayrıca ikinci tez danışmanı oy hakkı olmaksızın jüride yer alabilir.

(3) İlgili anabilim/anasanat dalı başkanı, danışmanın önerisini alarak öğrencinin tez jürisini, sınav tarihi, yeri ve saati önerilerini enstitüye bildirir. Bu bildirim tarihi itibariyle anabilim dalı tarafından önerilen tez savunma sınavı tarihi en az 30 gün sonra olmak zorundadır.

(4) Jüri üyeleri, enstitünün yazılı davetiyle, kendilerine bildirilen tarih, saat ve yerde toplanarak öğrenciyi tez savunma sınavına alırlar. Tez savunma sınavı; tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. İlgili anabilim/anasanat dalı tarafından tarihi en az üç gün önceden ilan edilen tez savunma sınavı/sanat uygulaması, dinleyicilere açık olarak yapılır. Dinleyiciler, öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşur. Tez savunma sınavına mazereti nedeniyle katılamayan asıl üyeler yerine ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığınca yedek üyeler davet edilir. Savunma sınavı eksik üye ile yapılamaz. Sınavın geçerli olabilmesi için jüri üyelerinden en az ikisinin danışman olma niteliğine sahip, Üniversite kadrosu dışından öğretim üyeleri olması gerekir. İlan edilen günde yapılamayan sınav için, durum bir tutanakla tespit edilerek anabilim/anasanat dalı başkanlığı tarafından ilgili enstitüye bildirilir ve yeni bir sınav tarihi tespit edilerek, on beş gün içinde ikinci bir sınav yapılır. İkinci kez toplanamayan jüriler konusunda yapılacak işleme enstitü yönetim kurulu karar verir.

(5) Tez savunması sınav yeri, Üniversite birimleri dışında bir yer olamaz. Tez savunma sınavı enstitü yönetim kurulunun onayı ile uzaktan erişim teknolojileri desteği kullanılarak en çok bir jüri üyesinin dışardan katılması yoluyla da yapılabilir. Uzaktan erişim yöntemiyle yapılan tez savunmalarının usul ve esaslarını enstitü yönetim kurulu belirler.

(6) Jüri üyeleri, adayın sunduğu doktora tezini bilimsel ve biçimsel yönden inceleyerek, hazırladıkları tez değerlendirme raporlarını sınav sonrası enstitü müdürlüğüne gönderilmek üzere anabilim dalı başkanlığına teslim eder.

(7) Tez savunma sınavının tamamlanmasından sonra jüri, tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Ret, düzeltme, salt çoğunlukla kabul durumlarında olumsuz oy kullanan üye/üyeler gerekçelerini ilgili tutanağa eklemek zorundadır. Bu karar, anabilim/anasanat dalı başkanlığınca tez savunma sınavını izleyen üç iş günü içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir.

(8) Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç altı ay içinde gerekli düzeltmeleri yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunmada da başarısız bulunan öğrencinin programla ilişiği kesilir.

(9) Tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin programla ilişiği kesilir. Lisans derecesi ile doktoraya kabul edilmiş olanlardan tezde başarılı olamayanlar için talepleri halinde 33 üncü maddenin birinci fıkrasına göre aynı alanda tezsiz yüksek lisans diploması verilir.

Doktora diploması

MADDE 41  (1) Tez savunma sınavında başarılı olan ve diğer mezuniyet koşullarını sağlayan öğrenci, doktora tezinin ciltlenmiş en az üç adet basılı ve bir adet elektronik ortamda kayıtlı kopyasını danışmanına teslim eder. Danışman, tezin yazım kurallarına uygunluğu yönünden yazılı olarak belirttiği görüşü ile tezin nüshalarını ve diğer evraklarını tez savunma sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde anabilim/bilim dalı başkanlığı aracılığıyla ilgili enstitüye teslim eder. Tezi şekil yönünden uygun bulunan öğrenci doktora diploması almaya hak kazanır. Enstitü yönetim kurulu başvuru üzerine teslim süresini en fazla bir ay daha uzatabilir. Bu koşulları yerine getirmeyen öğrenci koşulları yerine getirinceye kadar diplomasını alamaz, öğrencilik haklarından yararlanamaz ve azami süresinin dolması halinde programla ilişiği kesilir.

(2) (Değişik:RG-14/8/2017-30154) Doktora diploması üzerinde, öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim dalındaki programın YÖK tarafından onaylanmış adı bulunur. Mezuniyet tarihi, tezin sınav jüri komisyonu tarafından imzalı nushasının teslim edildiği tarihtir.  

(3) İki ya da daha fazla yükseköğretim kurumu arasında yürütülen ortak doktora programlarından mezun olan öğrencilere yürütücü enstitü tarafından hazırlanan ortak diploma verilir.

(4) İlgili enstitü tarafından tezin tesliminden itibaren üç ay içinde doktora tezinin bir kopyası elektronik ortamda, bilimsel araştırma ve faaliyetlerin hizmetine sunulmak üzere YÖK Başkanlığına gönderilir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Sanatta Yeterlik

Amaç

MADDE 42 – (1) Sanatta yeterlik programının amacı; öğrenciye, bağımsız araştırma yapma, bilimsel olayları geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapma ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli adımları belirleme yeteneği kazandırmak ya da özgün ve nitelikli bir sanat eserinin ortaya konulmasını, üstün bir yaratıcılık ve uygulama sergilemeye yönelik bir sanat eseri oluşturmasını sağlamaktır. Sanatta yeterlik çalışmaları sonunda hazırlanacak tezin;

a) Bilime/sanata yenilik getirme,

b) Yeni bir bilimsel/sanatsal yöntem geliştirme,

c) Bilinen bir yöntemi yeni bir alana/sanata uygulama,

 niteliklerinden en az birini yerine getirmesi gerekir.

Sanatta yeterlik programı ve süresi

MADDE 43  (1) Sanatta yeterlik programı ile ilgili usuller doktora programı usullerine tabidir. Sanatta yeterlikte, doktora tezi yerine sergi, proje, resital, konser ve temsil gibi çalışmalar şeklinde sanatta yeterlik çalışması yapılabilir.

(2) Sanatta yeterlik programı tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için toplam yirmi dört krediden ve bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS’den az olmamak koşuluyla en az sekiz ders, seminer, sanatta yeterlik sınavı, uzmanlık alan dersi ve uygulamalar ile tez, sergi, proje, resital, konser, temsil gibi  çalışmalar olmak üzere en az 240 AKTS kredisinden oluşur. Lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için de en az kırk iki kredilik on dört ders, uygulamalar ile tez, sergi, proje, resital, konser, temsil gibi çalışmalar olmak üzere en az 300 AKTS kredisinden oluşur. 

(3) Seminer, uzmanlık alan dersi, tez veya sergi, proje, resital, konser, temsil gibi çalışmaların ulusal kredisi yoktur. Bu dersler başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir.

(4) Sanatta yeterlik programlarındaki lisansüstü dersler, danışmanın görüşü doğrultusunda, ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de 15 inci maddede belirtilen esaslarına uygun olmak kaydıyla seçilebilir.

(5) Sanatta yeterlik programına lisans derecesiyle kabul edilmiş olan öğrencilere, danışmanın görüşü, ilgili anabilim/anasanat dalının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile daha önce almamış olmaları koşuluyla en çok dört lisans dersi verilebilir. Ancak alınacak bu lisans dersleri sanatta yeterlik ders yüküne ve kredisine sayılmaz. Lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler için derslerin en fazla yedi tanesi yüksek lisans derslerinden seçilebilir.

(6) Sanatta yeterlik programına tezli yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrenciler için, derslerin en fazla iki tanesi daha önce alınmamış olması koşuluyla yüksek lisans derslerinden seçilebilir. Seçilen bu derslerin kredisi, sanatta yeterlik ders kredisine ilave edilir.

(7) Sanatta yeterlik programları yurt içi/yurt dışı müşterek/bütünleşik veya ortak sanatta yeterlik programları şeklinde de düzenlenebilir. Bu programların uygulama yöntem ve ilkeleri Üniversitenin önerisi, öğretim üyesi ve araştırıcı yetiştirme kurulunun görüşü üzerine YÖK tarafından belirlenir.

(8) Sanatta yeterlik programını tamamlama süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır.

(9) Sanatta yeterlik programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için dört yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için altı yarıyıldır. Bu süre içinde kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan veya yükseköğretim kurumunun öngördüğü en az genel not ortalamasını sağlayamayan öğrencinin programla ilişiği kesilir.

(10) Kredili derslerini ve uygulamalarını başarı ile bitiren, ancak tez, sergi, proje, resital, konser, temsil gibi çalışmalarını birinci fıkrada belirtilen azami on iki yarıyıl veya on dört yarıyıl sonuna kadar tamamlayamayan öğrencinin programla ilişiği kesilir.

(11) (Mülga:RG-14/8/2017-30154)

(12) Lisans derecesi ile sanatta yeterlik programına başvurmuş olanlardan, gerekli kredi yükü, proje ve benzeri diğer koşulları yerine getirmiş olmaları kaydıyla sanatta yeterlik tezinde başarılı olamayan öğrencilerin talepleri halinde kendilerine tezsiz yüksek lisans diploması verilir.

Danışman atanması ve değişikliği

MADDE 44  (1) (Değişik:RG-14/8/2017-30154) Sanatta yeterlik programında danışman atamasında, enstitü anabilim/anasanat dalı akademik kurulu en geç ilk ders kayıt dönemi başlangıcından bir hafta öncesine kadar her öğrenci için ders ve uygulama seçimi ile tez, sergi veya proje yürütülmesinde danışmanlık yapacak bir öğretim üyesi belirleyerek enstitü müdürlüğüne önerir ve enstitü yönetim kurulu kararı ile danışman atanır. Bu Yönetmelikte belirtilen danışmanlık sorumluluklarını mazeretsiz yerine getirmeyen öğretim üyesine izleyen iki dönemde danışmanlık verilmez. Sanatta yeterlik çalışmasının niteliğinin birden fazla danışman gerektirdiği durumlarda, birinci danışmanın gerekçeli raporu, anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile ikinci danışman atanabilir. Ancak, ikinci danışmanlar Üniversite kadrosu dışındaki en az doktora derecesine sahip kişilerden de olabilir.

(2) Danışman, öncelikli olarak anabilim/anasanat dalında görevli öğretim üyeleri arasından olmak üzere doktorası veya doçentliği ilgili program alanından olan Üniversitede görevli öğretim üyeleri arasından seçilir. Ancak, yeterli öğretim üyesi bulunmadığı takdirde enstitü yönetim kurulunun onayı ile doktorası veya doçentliği ilgili program alanından olan başka bir yükseköğretim kurumunda görevli öğretim üyeleri arasından seçilebilir. Program disiplinler arası ise o alanla doğrudan ilişkili ve söz konusu lisansüstü eğitim programında ders veren öğretim üyeleri de danışman olarak atanabilir. Sanatta yeterlik programlarında öğretim üyelerinin tez yönetebilmesi için, en az bir yüksek lisans tezi yönetmiş ve sonuçlandırmış olması ve en az dört yarıyıl bir lisans ya da iki yarıyıl boyunca tezli yüksek lisans programında ders vermiş olması gerekir. Öğretim üyesi başına düşen tez danışmanlığı üst sınırı yüksek lisans ve sanatta yeterlik programlarında toplam 12’dir. Ancak bu sınır sadece ÖYP ve 2547 sayılı Kanunun 35 inci maddesi uyarınca görevlendirilenler, yabancı uyruklu öğrenciler, lisansüstü programdan ilişiğini kestirmediği için programa kayıtlı görünen ancak ilgili dönemde kayıt yenilemeyen öğrenciler ile aftan yararlanarak geri dönenleri gerekçe göstererek  %50 artırılabilir. Bir öğrenci/tez için birden fazla danışman atanması durumunda iki adet ortak danışmanlığı olan öğretim üyesi, bir adet danışmanlığa sahip sayılır. Üzerinde 12’den fazla danışmanlık bulunan öğretim üyeleri, söz konusu sayı, belirlenen üst sınırın altına düşene kadar yeni danışmanlık alamaz.

(3) Danışman atamalarında ve jüri oluşturulurken öğrenci ile jüri/tez izleme komitesi üyesi ya da danışman arasında birinci derecede akrabalık ya da yakınlık ilişkisi bulunamaz. 

(4) Danışman değişikliği, danışmanın ve/veya öğrencinin gerekçeli talebi ve anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun önerisi, enstitü yönetim kurulu kararı ile yapılabilir. Üniversite kadrosundan ayrılan, yer değiştiren ve emekliye ayrılan öğretim üyelerinin başlamış olan tez danışmanlıkları süreç tamamlanıncaya kadar devam eder. Ancak, Üniversite kadrosundan ayrılan, yer değiştiren ve emekliye ayrılan öğretim üyelerinin başlamış olan tez danışmanlığına devam etmek istememesi durumunda, ilgili öğrenciye anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile yeni bir danışman atanır.

(5) İstifa eden, altı aydan fazla süreyle yükseköğretim kurumları dışında başka bir kurumda görevlendirilen veya kadrosuyla geçen öğretim üyesinin danışmanlığı kendiliğinden sona erer. Ancak tezini bitirme aşamasındaki doktora öğrencileri için öğrencinin ve danışmanın birlikte talebi halinde üç aya kadar enstitü yönetim kurulunun kararıyla danışmanlık görevi uzatılabilir.

(6) Programa kayıtlı görünen ancak ilgili dönemde kayıt yenilemeyen veya iki yarıyıl üst üste uzmanlık alan dersinden başarısız olan öğrencinin danışmanlığı, danışmanın talebi, anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun teklifi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile danışman üzerinden alınabilir. Öğrencinin kaydını yenilemesi durumunda bu Yönetmelikteki danışman atanmasına ilişkin hükümler uygulanır. Kaydını yenilemeyen öğrencilere yeni danışman atanmaz; bu öğrencilerin durumları anabilim/anasanat dalı başkanı ya da görevlendirdiği bir öğretim üyesi tarafından izlenir. Öğrencinin uzmanlık alan dersinden iki yarıyıl üst üste başarısız olması gerekçesi ile danışmanın görevinden çekilmesi durumunda öğrenciye anabilim/anasanat dalı akademik kurulunun teklifi ve enstitü yönetim kurulu kararı ile yeni danışman ataması yapılabilir.

Sanatta yeterlik sınavı

MADDE 45  (1) Sanatta yeterlik sınavının amacı; öğrencinin temel konular ve doktora çalışmasıyla ilgili konularda derinliğine bilgiye sahip olup olmadığının sınanmasıdır. Yeterlik sınavları yılda iki kez akademik takvimde belirtilen tarihler arasında yapılır.

(2) Sanatta yeterlik öğrencileri, kredili derslerini ve bir adet seminerini başarıyla tamamladıktan sonra yeterlik sınavına girerler. Ancak tezli yüksek lisans derecesi ile sanatta yeterlik programına kabul edilen öğrenciler en geç beşinci yarıyılın sonuna kadar, lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler ise en geç yedinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır.

(3) Sanatta yeterlik sınavları, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca önerilen, enstitü yönetim kurulu tarafından onaylanan ve iki yıl süre ile görevlendirilen beş kişilik doktora yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür. Sanatta yeterlik komitesi, üyelerinden birini başkan seçer. Başkan, komitenin düzenli çalışmasından, sınavların zamanında yapılmasından sorumludur. Komite, farklı alanlardaki sınavları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek amacıyla, danışman dâhil beş kişilik sınav jürileri kurar. Sanatta yeterlik sınav jürisi oluşturulduğunda üyelerin en az ikisinin diğer üniversitelerde görev yapan öğretim üyelerinden olması gerekmektedir. Danışman yeterlilik sınavında oy kullanabilir. Ayrıca ikinci tez danışmanı oy hakkı olmaksızın jüride yer alabilir. Sanatta yeterlik sınavı toplantıları öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılır.

(4) Sanatta yeterlik sınavı, yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde yapılır. Sanatta yeterlik komitesi, sınav jürisinin önerileri ile öğrencinin yazılı ve sözlü sınavlardaki başarı durumunu değerlendirerek, öğrencinin başarılı veya başarısız olduğuna salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca yeterlik sınavını izleyen üç iş günü içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Olumsuz oy kullanan üyenin/üyelerin gerekçelerini tutanağa eklemeleri gerekir.

(5) Sanatta yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci başarısız olduğu bölüm/bölümlerden bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin programla ilişiği kesilir.

(6) Sanatta yeterlik sınavı jürisi, yeterlik sınavını başaran bir öğrencinin, ders yükünü tamamlamış olsa bile, toplam kredi miktarının üçte birini geçmemek şartıyla fazladan ders/dersler almasını isteyebilir. Öğrenci, ilgili enstitü kararıyla belirlenecek dersleri başarmak zorundadır.

(7) Lisans derecesi ile doktora programına kabul edilmiş ve en az yedi dersini başarı ile tamamlamış bir öğrenci yüksek lisans programına geçebilir. Yüksek lisans programına geçme şartları Senato tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.

Sanatta yeterlik tez izleme komitesi

MADDE 46  (1) Sanatta yeterlik sınavında başarılı bulunan öğrenci için danışmanının görüşü doğrultusunda, ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile bir ay içinde bir tez izleme komitesi oluşturulur.

(2) Tez izleme komitesi üç öğretim üyesinden oluşur. Komitede, danışmandan başka ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı içinden ve dışından birer üye yer alır. İkinci danışmanın olması durumunda ikinci danışman dilerse komite toplantılarına katılabilir ancak oy kullanamaz.

(3) Toplantı tarihi, tez danışmanının da görüşü alındıktan sonra anabilim/anasanat dalı başkanlığınca belirlenerek toplantı tarihinden en az bir ay önce ilgili enstitüye bildirilir ve enstitü tarafından ilan edilir.

(4) Tez izleme komitesinin kurulmasından sonraki dönemlerde danışmanın görüşü, ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile üyelerde değişiklik yapılabilir.

(5) Tez izleme toplantıları enstitü yönetim kurulunun onayı ile uzaktan erişim teknolojileri desteği kullanılarak en çok bir jüri üyesinin dışardan katılması yoluyla da yapılabilir. Uzaktan erişim yöntemiyle yapılan tez savunmalarının usul ve esaslarını enstitü yönetim kurulu belirler.

Tez önerisi savunması

MADDE 47  (1) Yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini, danışmanı ile birlikte belirler ve tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, tez önerisi ile ilgili yazılı bir raporu sözlü savunmadan en az on beş gün önce komite üyelerine dağıtır.

(2) Tez izleme komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisini salt çoğunlukla kabul veya ret eder. Düzeltme için bir ay süre verilir. Olumsuz oy kullanan üye, gerekçelerini de bildirmekle yükümlüdür. Bu karar, ilgili enstitü anasanat dalı başkanlığınca tez önerisi savunmasını izleyen üç iş günü içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir ve tez önerisi enstitü yönetim kurulunca onaylanır.

(3) Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir danışman ve/veya tez konusu seçme hakkına sahiptir. Bu durumda yeni bir tez izleme komitesi atanabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen öğrenci üç ay içinde, danışman ve tez konusunu değiştiren öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi savunmasına alınır. Tez önerisi bu savunmada da reddedilen öğrencinin programla ilişiği kesilir.

 (4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer kere olmak üzere yılda iki kez toplanır. Toplantı yeri, Üniversite birimleri dışında bir yer olamaz. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir.

(5) Tez izleme komitesi kararı ve öğrencinin raporu, toplantının yapıldığı tarihten itibaren en geç üç iş günü içinde tez izleme komitesi tutanağı ile birlikte yazılı olarak ilgili enstitüye bildirilir. Süresi içerisinde tez çalışması raporunu sunmayan öğrencinin durumu başarısız olarak değerlendirilir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin programla ilişiği kesilir.

(6) Tez önerisi savunma sınavı sonucunda tez konusu kabul edilen, ancak takip eden tez izleme sınavları sonucunda tez konusu değişikliğinin söz konusu olduğu hallerde, komite konuya ilişkin bir rapor hazırlar ve enstitüye sunar. Komite üyelerinin imzalarını taşıyan rapor enstitü yönetim kurulu tarafından incelenir ve tez konusu değişikliği enstitü yönetim kurulu kararı ile uygun görüldüğü takdirde enstitü yönetim kurulu kararı tarihi itibari ile en geç altı ay içerisinde öğrenci tez önerisi savunma sınavına girer. 

(7) Başarısızlıktan dolayı danışmanı ve/veya tez izleme komitesi değişen öğrenci veya tez izleme komitesi tarafından tez konusu değiştirilen öğrenci yeni bir tez önerisi vermek ve en az üç tez izleme sınavına girmek ve başarılı olmak zorundadır.

(8) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılarak tez önerisi reddedilir.

Sanatta yeterlik tezinin sonuçlanması

MADDE 48  (1) Kredili ders ve uygulamalarını başarıyla tamamlayan ve diğer yükümlülüklerini yerine getirmiş olan sanatta yeterlik öğrencisi, tezde elde ettiği sonuçları veya yaptığı sergi, proje, resital, konser, temsil ve benzeri çalışmasını açıklayan ve belgeleyen bir metni, ilgili Senato tarafından kabul edilen enstitü tez yazım kurallarına uygun bir biçimde yazmak, ciltlenmemiş şekilde en az altı nüsha halinde enstitüye teslim etmek ve söz konusu çalışmayı sanat dalının niteliğine göre jüri önünde sunmak/sergilemek ya da sözlü olarak savunmak zorundadır. Sanatta yeterlik çalışmasının savunmasından önce ve düzeltme verilen tez ve çalışmalarda ise düzeltme ile birlikte öğrenci tezini/çalışmasını tamamlayarak danışmanına sunar. Danışman tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşü ve elektronik ortamda kayıtlı bir kopyası ile birlikte tezi ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığı aracılığıyla enstitüye gönderir. Enstitü söz konusu teze ilişkin intihal yazılım programı raporunu alarak danışmana ve jüri üyelerine gönderir. Rapordaki verilerde gerçek bir intihalin tespiti halinde gerekçesi ile birlikte karar verilmek üzere tez enstitü yönetim kuruluna gönderilir.

(2) Sanatta yeterlik tez jürisi; danışmanın görüşü, ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, biri öğrencinin danışmanı ve en az ikisi başka yükseköğretim kurumlarının öğretim üyeleri olmak üzere beş kişiden oluşur. Danışman sanatta yeterlik tez savunmasında oy kullanabilir. Ayrıca ikinci tez danışmanı oy hakkı olmaksızın jüride yer alabilir. Sanatta yeterlik tez jürisi kurulurken birisi başka yükseköğretim kurumu öğretim üyesi olmak üzere iki yedek üye de belirlenir.

(3) İlgili anabilim/anasanat dalı başkanı, danışmanın önerisini alarak öğrencinin tez jürisini, sınav tarihi, yeri ve saati önerilerini enstitüye bildirir. Bu bildirim tarihi itibariyle anabilim dalı tarafından önerilen tez savunma sınavı tarihi en az 30 gün sonra olmak zorundadır.

(4) Jüri üyeleri, enstitünün yazılı davetiyle, kendilerine bildirilen tarih, saat ve yerde toplanarak öğrenciyi sanatta yeterlik çalışması savunma sınavına alırlar. Sanatta yeterlik çalışması savunma sınavı; çalışmanın sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. İlgili anabilim/anasanat dalı tarafından tarihi en az üç gün önceden ilan edilen sanatta yeterlik çalışması savunma sınavı/sanat uygulaması, dinleyicilere açık olarak yapılır. Dinleyiciler, öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşur. Sanatta yeterlik çalışması savunma sınavına mazereti nedeniyle katılamayan asıl üyeler yerine ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığınca yedek üyeler davet edilir. Savunma sınavı eksik üye ile yapılamaz. Sınavın geçerli olabilmesi için jüri üyelerinden en az ikisinin danışman olma niteliğine sahip, diğer üniversitelerde görev yapan öğretim üyelerinden olması gerekir. İlan edilen günde yapılamayan sınav için, durum bir tutanakla tespit edilerek anabilim/anasanat dalı başkanlığı tarafından ilgili enstitüye bildirilir ve yeni bir sınav tarihi tespit edilerek, on beş gün içinde ikinci bir sınav yapılır. İkinci kez toplanamayan jüriler konusunda yapılacak işleme enstitü yönetim kurulu karar verir.

(5) Sanatta yeterlik çalışması savunma sınav yeri, Üniversite birimleri dışında bir yer olamaz. Tez savunma sınavı enstitü yönetim kurulunun onayı ile uzaktan erişim teknolojileri desteği kullanılarak en çok bir jüri üyesinin dışardan katılması yoluyla da yapılabilir. Uzaktan erişim yöntemiyle yapılan tez savunmalarının usul ve esaslarını enstitü yönetim kurulu belirler.

(6) Sınavın tamamlanmasından sonra jüri, dinleyicilere kapalı olarak, tez veya sergi, proje, resital, konser, temsil ve benzeri çalışma hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Tezi ve sanatta yeterlik çalışması kabul edilen öğrenciler başarılı olarak değerlendirilir. Bu karar, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca sınavı izleyen üç iş günü içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi ve sanatta yeterlik çalışması başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin programla ilişiği kesilir.

(7) Sanatta yeterlik çalışması hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç altı ay içinde gerekli düzeltmeleri yaparak tezini, sergisini veya projesini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak sanatta yeterlik çalışması kabul edilmeyen öğrencinin programla ilişiği kesilir. Lisans derecesi ile sanatta yeterlik programına kabul edilmiş olanlardan tez veya sergi, proje, resital, konser, temsil ve benzeri çalışmalarda başarılı olamayanlar için talepleri halinde tezsiz yüksek lisans diploması verilir.

Sanatta yeterlik diploması

MADDE 49 – (1) Tez/sanatta yeterlik çalışmasından başarılı olan ve diğer mezuniyet koşullarını sağlayan öğrenci, sanat dalının özelliğine göre, sanatta yeterlik çalışmasının en az üç adet basılı ve bir adet elektronik kayıtlı kopyasını danışmanına teslim eder.  Danışman, tezin yazım kurallarına uygunluğu yönünden yazılı olarak belirttiği görüşü ile tezin nüshalarını ve diğer evraklarını tez savunma sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde anabilim/bilim dalı başkanlığı aracılığıyla ilgili enstitüye teslim eder. Tez/sanatta yeterlik çalışması şekil yönünden uygun bulunan öğrenci doktora diploması almaya hak kazanır. Enstitü yönetim kurulu başvuru üzerine teslim süresini en fazla bir ay daha uzatabilir. Bu koşulları yerine getirmeyen öğrenci koşulları yerine getirinceye kadar diplomasını alamaz, öğrencilik haklarından yararlanamaz ve azami süresinin dolması halinde programla ilişiği kesilir.

(2) (Değişik:RG-14/8/2017-30154) Sanatta yeterlik çalışmasında başarılı olan öğrenciye, diğer koşulları da sağlamak koşuluyla YÖK tarafından onaylanan sanat dalının özelliğine göre alanı belirleyen doktora diploması verilir. Mezuniyet tarihi, tezin sınav jüri komisyonu tarafından imzalı nushasının teslim edildiği tarihtir.

(3) İki ya da daha fazla yükseköğretim kurumu arasında yürütülen ortak sanatta yeterlik programlarından mezun olan öğrencilere yürütücü enstitü tarafından hazırlanan ortak diploma verilir.

(4) İlgili enstitü tarafından tezin tesliminden itibaren üç ay içinde sanatta yeterlik tezinin bir kopyası elektronik ortamda, bilimsel araştırma ve faaliyetlerin hizmetine sunulmak üzere YÖK Başkanlığına gönderilir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Mezuniyet

MADDE 50 – (1) Herhangi bir lisansüstü programı başarıyla tamamlayan öğrencilerin, bu Yönetmeliğin gerektirdiği bütün koşulları sağlamaları kaydıyla mezun olabilmeleri için;

a) İlgili anabilim/anasanat dalı başkanlığınca yüksek lisans, sanatta yeterlik, doktora savunma sınavı jüri raporları ve tutanaklarının,

b) Enstitü tez yazım yönergesine uygun olarak hazırlanan tezin, dönem projesinin ya da sanatta yeterlik eserinin basılmış ve ciltlenmiş üç kopyasının,

c) Tezin, dönem projesinin ya da sanatta yeterlik çalışmasının elektronik ortamda kaydedilmiş bir kopyasının,

ç) YÖK tarafından istenen belgelerin,

enstitü müdürlüğüne eksiksiz teslim edilmiş olması gerekir.

(2) İlgili bütün belge ve bilgiler enstitü müdürlüğüne ulaştıktan sonra öğrencinin dosyası incelenir. Mezuniyet için bu Yönetmelikte belirtilen bütün koşulları eksiksiz yerine getiren öğrencinin mezuniyetine enstitü yönetim kurulunca karar verilir.

Diploma ve diploma eki

MADDE 51  (1) Mezuniyetine karar verilen;

a) Tezli yüksek lisans öğrencilerine; tezli yüksek lisans,

b) Tezsiz yüksek lisans öğrencilerine; tezsiz yüksek lisans,

c) Doktora öğrencilerine; doktora,

ç) Sanatta yeterlik öğrencilerine; doktora,

diploması verilir.

(2) Diploma üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu ilgili anabilim/anasanat dalındaki programın onaylanmış adı bulunur.

(3) Diploma eki, öğrencinin gördüğü öğrenimin nitelikleri, öğrencinin başarı durumu ve diploma türünü belirten uluslararası geçerliliği olan bir belgedir. Diploma eki, isteyen öğrencilere diploması ile birlikte Türkçe ve İngilizce dillerinde hazırlanarak verilir. Diploma ekine ilişkin esaslar; ilgili mevzuat hükümleri ve Senato kararları dikkate alınarak hazırlanır.

Disiplin

MADDE 52  (1) Lisansüstü programlara kayıtlı öğrencilerin disiplin iş ve işlemlerinde, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Tebligat

MADDE 53  (1) Eğitim-öğretim, sınavlar ve benzeri konularda enstitülerce yapılan ilanlar öğrencinin şahsına yapılmış tebligat hükmündedir.

Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller

MADDE 54  (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan konularda; Ordu Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği, Lisansüstü Eğitim Öğretim Enstitülerinin Teşkilat ve İşleyiş Yönetmeliği, 2/4/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hükümleri ile YÖK, Üniversitelerarası Kurul, Senato ve ilgili enstitülerin yönetim kurulu kararları uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 55  (1) 17/7/2014 tarihli ve 29063 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ordu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1  (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıtlı olan öğrenciler hakkında 5 inci maddenin onikinci fıkrası uygulanmaz.

(2) 6/2/2013 tarihinden önce tezsiz yüksek lisans programlarına kayıtlı olan veya mezun olan öğrenciler doktora programlarına başvurabilir.

Yürürlük

MADDE 56  (1) Bu Yönetmelik 2016-2017 eğitim-öğretim yılı başından geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 57  (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ordu Üniversitesi Rektörü yürütür.

 

 

 

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

1/11/2016

29875

Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1

14/8/2017

30154

2

3

 

 

Sayfa