MUHTEMEL
PATLAYICI ORTAMDA KULLANILAN TEÇHİZAT VE KORUYUCU SİSTEMLER İLE İLGİLİ
YÖNETMELİK (94/9/AT)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Yönetmelik kapsamına
giren muhtemel patlayıcı ortamda kullanılan teçhizatın ve koruyucu sistemlerin
güvenli olarak piyasaya arzı için gerekli emniyet kuralları ile uygunluk
değerlendirme prosedürlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, muhtemel patlayıcı
ortamlarda kullanılacak teçhizat ve koruyucu sistemleri kapsar.
(2) Ayrıca, muhtemel
patlayıcı ortamlar dışındaki amaçlar için kullanılan, ancak patlama
tehlikelerine karşı teçhizatın ve koruyucu sistemlerin emniyetli çalışması için
gerekli olan veya buna katkı sağlayan emniyet cihazları, kumanda cihazları ve
ayarlama donanımları da bu Yönetmelik kapsamındadır.
(3) Bu Yönetmelik aşağıdakileri kapsamaz:
a) Tıbbi bir ortamda
kullanılan tıbbi cihazlar,
b) Patlama
tehlikesinin sadece patlayıcı maddelerin veya kararsız kimyasal maddelerin
bulunmasından kaynaklandığı yerde bulunan teçhizat ve koruyucu sistemler,
c) Muhtemel patlayıcı
ortamların yalnızca kazayla gaz sızıntısı sonucu nadiren oluşabileceği ev
ortamı ve ticari olmayan ortamlarda kullanılan teçhizatlar,
ç) Kişisel Koruyucu
Donanım ile İlgili Yönetmelik (89/686/AT) kapsamındaki kişisel koruyucu
teçhizatlar,
d) Üzerindeki
teçhizatlarla birlikte açık denizde seyreden gemiler ve kıyıdan uzaktaki seyyar
üniteler,
e) Ulaşım vasıtaları;
yalnızca yolcuların havayolu, karayolu, demiryolu veya su vasıtası ile
taşınmasına yönelik taşıtlar ve bunların römorkları ile malların havayolu,
karayolu, demiryolu veya su vasıtası ile taşınması için tasarlanmış olan nakil
vasıtaları. Muhtemel patlayıcı bir ortamda kullanılacak taşıtlar, bu Yönetmelik
kapsamından hariç tutulmaz.
f)
Ulusal savunma açısından gerekli olan silah, mühimmat ve savaş malzemeleri.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik;
a) 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun’a dayanılarak ve
b) Avrupa Birliğinin 94/9/EC direktifine paralel olarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aksam: Teçhizatın
ve koruyucu sistemlerin emniyetli çalışması için gerekli olan ancak bağımsız
olarak işlevi olmayan herhangi bir parçayı,
b) Amaca uygun
kullanım: Ek I’de açıklanan teçhizat grup ve kategorisi ile teçhizat, koruyucu
sistemler ve cihazların emniyetli çalışabilmeleri için gerekli olan ve imalatçı
tarafından sağlanan tüm bilgilere uygun olarak bu Yönetmeliğin atıfta bulunduğu
Teçhizat, koruyucu sistemler ve cihazların kullanımını,
c) Bakanlık: Sanayi
ve Ticaret Bakanlığını,
ç) Komisyon: Avrupa
Birliği Komisyonunu,
d) Koruyucu
Sistemler: Yeni başlamış patlamaları derhal durdurmak ve/veya patlama alevlerinin
ve patlama basınçlarının etki alanlarını sınırlamak için düşünülmüş olan,
bağımsız sistemler olarak kullanılmak üzere ayrı olarak piyasaya arz
edilebilen, yukarıda tanımlanan ekipmanların aksamları dışındaki cihazları,
e) Muhtemel patlayıcı
ortam: Konumu ve işletme şartları nedeniyle patlayıcı hale gelebilen ortamı,
f) Muhtemel patlayıcı
ortamlarda kullanılacak teçhizat ve koruyucu sistemler: Bu Yönetmelikte
“teçhizat” olarak ifade edilecektir. Ayrı ayrı veya birlikte, enerjinin
üretilmesi, aktarılması, depolanması, ölçülmesi, kontrolü ve dönüştürülmesi
için ve/veya malzemenin işlenmesi için kullanılacak olan ve muhtemel tutuşma
kaynakları ile patlamaya yol açabilecek makineler, donanım, sabit veya seyyar
cihazlar, kumanda aksamları ile cihazları ve algılama veya koruma sistemlerini,
g) Müsteşarlık:
Başbakanlık, Dış Ticaret Müsteşarlığını,
ğ) Patlayıcı ortamlar: Atmosfer
şartları altında, tutuşma oluştuktan sonra yanmanın tüm yanmamış karışıma
yayıldığı gaz, buhar, sis veya toz halindeki yanıcı maddelerin hava ile
karışımını,
h) Teçhizat grupları
ve kategorileri: Gerekli koruma seviyesini tanımlayan teçhizat grup ve
kategorileri Ek I’de açıklanmış olup;
1) I. Grup teçhizat:
Madenlerin yeraltı bölümlerinde kullanılacak teçhizatlar için geçerli olanları
ve bu tip madenlerin grizu gazı ve/veya yanıcı tozlar tarafından muhtemel
tehlike oluşturabilecek yerüstü tesislerinde kullanılan parçaları,
2) II. Grup teçhizat:
Patlayıcı ortamlar tarafından tehlikeye uğraması muhtemel diğer yerlerde
kullanılacak teçhizatlar için geçerli olanları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler ve Standartlar
Genel Hükümler
MADDE 5 – (1) Teçhizat, emniyet cihazları, kumanda
cihazları ve ayarlama donanımları, aksamlar ve koruyucu sistemler aşağıda
belirtilen şartları yerine getirir.
a) Kullanım amaçları
göz önünde bulundurularak, bu Yönetmeliğin Ek II’sinde belirtilen ve
uygulanacak olan temel sağlık ve emniyet gereklerini karşılar.
b) Beraberinde Ek X’da
belirtilen AT uygunluk beyanı bulunan ve 8 inci maddede öngörülen CE uygunluk
işaretini taşıyan cihazların ve beraberinde 7 nci maddenin (c) bendinde
belirtilen yazılı uygunluk onayı bulunan aksamların bu Yönetmeliğin Üçüncü
Bölümünde yer alan ilgili uygunluk değerlendirme prosedürleri de dahil olmak
üzere bu Yönetmeliğin tüm hükümlerine uygun olduğu kabul edilir.
c) Teçhizat ve
koruyucu sistemler özellikli bir patlayıcı ortam için tasarımlanabilir. Bu
durumda, bu teçhizat ve koruyucu sistemler buna göre işaretlenmelidir.
ç) Bakanlık, kişilerin ve özellikle
de işçilerin bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizat, koruyucu sistem ve cihazları
kullanırken korunmalarını teminen lüzumlu gördüğü gerekleri koyabilir. Ancak bu
durum, söz konusu teçhizat, koruyucu sistemler veya cihazların bu Yönetmelikte
öngörülmeyen bir yolla değiştirilmesi anlamına gelmez.
d)Avrupa Toplulukları
Resmi Gazetesi’nde referansı yayımlanan, uyumlaştırılmış bir standarda karşılık
gelen ulusal bir standardın temel sağlık ve emniyet gereklerinden bir ve daha
fazlasını kapsaması halinde, bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinde yer alan ve bu
standarda uygun olarak imal edilmiş teçhizat, koruyucu sistem, cihaz ve
aksamların ilgili sağlık ve emniyet gereklerine uygun olduğu kabul edilir.
Bakanlık uyumlaştırılmış standartlara karşılık gelen ulusal standartların
referanslarını Resmi Gazete’de yayımlar. Uyumlaştırılmış standartların
bulunmaması durumunda, ilgili ulusal standartlara uygun olarak üretilmiş olan
bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizat, koruyucu sistem ve cihazların veya
aksamların bu Yönetmeliğin ilgili temel sağlık ve emniyet gereklerine uyduğu
kabul edilir.
e) Bakanlık uyumlaştırılmış
standartların hazırlanması ve izlenmesi işleminde ulusal seviyede sosyal
tarafların katılımını sağlayacak gerekli tedbirleri alır.
Standartlar
MADDE 6- (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren teçhizat, koruyucu
sistemler ve cihazlarla ilgili atıfta bulunulan uyumlaştırılmış Avrupa
standartları ve Türk Standartları Enstitüsünce belirlenen uyumlaştırılmış
Avrupa standartlarına karşılık gelen ulusal standartların isimleri ve referans
numaraları ile değişiklikler ilgili olduğu yönetmeliğe atıfta bulunmak
suretiyle Bakanlıkça Resmi Gazete’de yayımlanır.
(2) Ulusal standartların mevcut
olmadığı durumlarda, Bakanlık bu Yönetmeliğe ek olarak çıkartılacak tebliğ
aracılığı ile Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanan standartların isimleri
ve numaralarını Resmi Gazete’de yayımlar ve bu standartların isimleri,
numaraları ve metinlerini Komisyona iletilmek üzere Müsteşarlığa bildirir.
(3) Komisyonun ulusal
standartların 5 inci maddede belirtilen ilgili gerekleri tam olarak
karşılamadığını veya ulusal standartların söz konusu gerekleri artık
karşılamadığını bildirmesi halinde bu standartların uygulamadan tamamen ve ya
kısmen çekilmesi hususundaki Komisyon görüşü Bakanlık tarafından
değerlendirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygunluk Değerlendirme Prosedürleri, CE Uygunluk
İşareti
CE Uygunluk İşaretinin Haksız İliştirilmesi
Uygunluk değerlendirme prosedürleri
MADDE 7- (1) Uygunluk değerlendirme
prosedürlerine ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Gerektiğinde bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında
belirtilen cihazlar da dahil olmak üzere, teçhizatın uygunluğunun
değerlendirilmesi ile ilgili prosedürler aşağıdaki gibidir.
1) I. ve II. Grup Teçhizat, M1 ve 1
kategorisindeki teçhizat;
İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik
yetkili temsilcisi, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen CE uygunluk
işaretini iliştirmek için Ek III’te belirtilen AT Tip İnceleme prosedürüne ek
olarak;
Ek IV’te belirtilen Üretim Kalite
Güvencesine ilişkin prosedürü veya
Ek V’te belirtilen Ürün Doğrulamasına
ilişkin prosedürü takip eder.
2) I ve II. Grup Teçhizat, M2 ve 2
kategorisindeki teçhizat;
İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi,
bu grup ve kategorilerdeki içten yanmalı motor ve elektrikli teçhizat bakımından
CE uygunluk işaretini iliştirilebilmek için Ek III’te belirtilen AT Tip
İnceleme prosedürüne ek olarak;
Ek VI’da belirtilen Tipe Uygunluk ile ilgili prosedürü veya
Ek VII’de belirtilen Ürün Kalite Güvencesi ile ilgili prosedürü takip
eder.
Bu grup ve kategorilerdeki diğer teçhizat bakımından
imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi CE uygunluk işaretini
iliştirebilmek için Ek VIII’de belirtilen İç Üretim Kontrolü ile ilgili
prosedürü takip eder ve Ek VIII’in 3 üncü paragrafında öngörülen dosyayı
onaylanmış kuruluşa verir. Onaylanmış kuruluş bu dosyayı aldığını en kısa
zamanda bildirir ve dosyayı muhafaza eder.
3) II. Grup Teçhizat, 3 kategorisindeki
teçhizat;
İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik
yetkili temsilcisi, CE uygunluk işaretini iliştirmek için Ek VIII’de belirtilen
İç Üretim Kontrolü ile ilgili prosedürü takip eder.
4) I ve II. Grup Teçhizat;
İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik
yetkili temsilcisi, CE uygunluk işaretini iliştirilebilmek için bu bendin (1),
(2) ve (3) nolu alt bentlerinde belirtilen prosedürlere ek olarak, Ek IX’da
belirtilen AT birim doğrulaması ile ilgili prosedürü de izleyebilir.
b) Bağımsız koruyucu sistemlerin
uygunluk değerlendirmesi için bu maddenin (a) bendinin (1) veya (4) numaralı
alt bendlerinin hükümleri uygulanır.
c) Bu maddenin (a) bendinde belirtilen
prosedürler, CE uygunluk işaretinin iliştirilmesi hariç, bu Yönetmeliğin 4 üncü
maddesinde tanımlanan aksamlara da uygulanacaktır. İmalatçı veya Türkiye’de
yerleşik yetkili temsilcisi tarafından nihai teçhizat veya koruyucu sistemler
için geçerli temel gereklere uyum sağlanmasına yardımcı olmak üzere, aksamların
bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun olduğunu, uygulamasını ve özelliklerini ifade
eden, teçhizat veya koruyucu sistemlere nasıl dahil edileceğini açıklayan bir
yazılı beyan düzenlenir.
ç) Ayrıca, imalatçı veya Türkiye’de
yerleşik yetkili temsilcisi CE uygunluk işaretini iliştirmek için, Ek II’nin
1.2.7 numaralı paragrafında belirtilen emniyet hususları ile ilgili olarak Ek VIII’de
belirtilen İç Üretim Kontrolü ile ilgili prosedürü izleyebilir.
d) Önceki bentlere rağmen, Bakanlık,
haklı bir talep üzerine bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında
belirtilen ve yukarıdaki bentlerde belirtilen prosedürlerin uygulanmadığı ve
kullanımı koruma amaçlı olan teçhizatın, koruyucu sistemlerin ve her bir
cihazın piyasaya arzına ve hizmete sunulmasına izin verebilir.
e) Yukarıda bahsedilen prosedürlerle
ilgili belge ve yazışmalar Türkçe veya ilgili onaylanmış kuruluşun kabul
edeceği bir dilde yapılır.
f) Teçhizat, koruyucu sistemler ve
cihazlar, 8 inci maddede belirtilen CE uygunluk işaretinin iliştirilmesini
öngören diğer hususları kapsayan başka yönetmeliklere tabi olması halinde, bu
işaret teçhizat, koruyucu sistemler ve cihazların söz konusu başka yönetmeliklerin
hükümlerine uygun kabul edildiğini de belirtecektir.
(2) Ancak, bu yönetmeliklerden bir ve
daha fazlasının imalatçıya, bir geçiş dönemi içinde, hangi düzenlemelerin
geçerli olacağını seçmesine izin vermesi halinde, CE uygunluk işareti yalnızca,
imalatçının uyguladığı yönetmeliklere uygunluğu gösterecektir. Bu durumda,
yönetmeliklerin öngördüğü ve teçhizat, koruyucu sistemler ve cihazların
beraberinde bulunan belgelerde, uyarılarda veya talimatlarda söz konusu
yönetmeliklerin Resmi Gazete’de yayımlandığı şekilde ayrıntıları verilmelidir.
MADDE 8 – (1) CE uygunluk işareti CE harflerinden
oluşur. Kullanılacak işaretleme şekli Ek X’da gösterilmiştir. CE uygunluk
işaretinin iliştirilmesinde ve kullanılmasında 2001/3530 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe konulan “CE” Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesi ve
Kullanılmasına Dair Yönetmelik hükümleri geçerlidir.
CE Uygunluk İşaretinin Haksız
İliştirilmesi
MADDE 9- (1) Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesi hükümleri saklı kalmak
kaydıyla;
a) CE uygunluk
işaretinin uygunsuz olarak iliştirilmiş olduğunun Bakanlık tarafından tespit
edilmesi durumunda, imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi CE
uygunluk işareti ile ilgili hükümlere uygunluğunun sağlanması ve Bakanlık
tarafından getirilen şartlar dahilinde ihlalin sona erdirilmesi ile yükümlüdür.
b) Uygunsuzluğun
devam etmesi halinde, Bakanlık söz konusu ürünün piyasaya arzını kısıtlamak ya
da yasaklamak veya bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen prosedürlere
uygun olarak piyasadan çekilmesini sağlamak için uygun bütün tedbirleri alır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Onaylanmış Kuruluş
Onaylanmış Kuruluş
MADDE 10- (1) Bakanlık tarafından görevlendirilecek
onaylanmış kuruluşlar, Ek XI’de belirtilen asgari gerekleri sağlamak
zorundadır. Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamındaki uygunluk değerlendirme
işlemlerinde faaliyet gösterecek onaylanmış kuruluşların tespitini, atamasını,
bildirimini ve statülerinin kaldırılmasını 2001/3531 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları
ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelikte belirtilen hükümler çerçevesinde
gerçekleştirir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Piyasaya Arz, Piyasa Gözetimi ve Denetimi ile Genel
Hükümlere Uygunsuzluk
Piyasaya arz
MADDE 11- (1) Bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilmiş
teçhizat, koruyucu sistem ve cihazların piyasaya arzına ilişkin hususlar
aşağıda belirtilmiştir.
a) Bu Yönetmeliğe uygun teçhizat, koruyucu sistemler veya cihazların
piyasaya arzı ve hizmete sunulması yasaklanmaz, kısıtlanmaz ve engellenmez.
b) Beraberinde 7 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen
yazılı bir uygunluk beyanı bulunan, bu Yönetmeliğin amacı dahilindeki teçhizat
veya koruyucu sistemlere dahil edilmesi niyetlenen aksamların piyasaya arzı
yasaklanmaz, kısıtlanmaz ve engellenmez.
c) Bakanlık, bu
Yönetmelikte belirtilen teçhizat, koruyucu sistemler ve cihazların, ancak
gerektiği gibi monte edilip bakımının yapılması ve amacına uygun olarak
kullanıldığında insanların, evcil hayvanların veya eşyaların sağlık ve emniyetini
tehlikeye düşürmemeleri halinde, piyasaya sürülebilmeleri ve hizmete
sunulabilmeleri için gerekli tüm tedbirleri alır.
ç) Teçhizat, koruyucu
sistemler veya cihazların uygun olmadığını açıkça gösteren bir işaret
bulunması, imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi tarafından
uygun hale getirilinceye kadar satışa sunulmamaları kaydıyla, ticaret fuarları,
sergiler, tanıtımlar ve benzeri yerlerde yapılan bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olmayan, teçhizat, koruyucu sistemler veya cihazların gösterimini
Bakanlık engellemez. Tanıtım esnasında kişilerin korunmasını sağlamak için
yeterli güvenlik önlemleri alınmalıdır.
Piyasa Gözetimi ve Denetimi
MADDE 12 - (1) Bakanlık, cihazların piyasa
gözetimi ve denetimini 2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe
konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair
Yönetmelikte ve 9/5/2003
tarihli ve 25103 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Tarafından Gerçekleştirilecek Piyasa
Gözetimi ve Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte belirtilen
hükümler çerçevesinde gerçekleştirir. Denetim sonuçlarının olumsuz olması
halinde, bu Yönetmeliğin 18 inci maddesi hükümleri uygulanır.
Genel hükümlere uygunsuzluk
MADDE 13 - (1) Bakanlık,
CE uygunluk işareti taşıyan ve amacına uygun olarak kullanılan bu Yönetmelik
kapsamındaki teçhizat, koruyucu sistemler veya cihazların; kişilerin, evcil
hayvanların veya eşyaların emniyetini tehlikeye düşürdüğünü tespit etmesi
durumunda, bu teçhizat veya koruyucu sistemlerin piyasadan çekilmesi, piyasaya
arzı, hizmete sunulması veya kullanılmasının yasaklanması ya da serbest
dolaşımının kısıtlanması için uygun bütün tedbirleri alır.
(2) Bakanlık alınan böyle bir
tedbiri, kararının gerekçelerini ve özellikle de uygunsuzluğun aşağıdakilerden
kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirterek Müsteşarlık aracılığı ile ivedilikle
Komisyona bildirir.
a)
Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen temel gereklerin
sağlanmaması,
b)
6 ncı maddede belirtilen standartların yanlış uygulanması,
c)
6 ncı maddede belirtilen standartlardaki eksiklikler.
(3) Uygun olmayan teçhizat veya
bir koruyucu sistemin CE uygunluk işareti taşıması halinde, Bakanlık işareti
iliştirenler hakkında gerekli işlemi yapar ve bu durumu Müsteşarlık aracılığı
ile Komisyona ve diğer üye ülkelere bildirir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Bildirim
MADDE 14 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulamaya konulduğu, Müsteşarlık
aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirilir.
Kararların
bildirilmesi
MADDE 15 - (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizat, bir koruyucu
sistem veya bir cihazın piyasaya arzını ve/veya hizmete sunulmasını kısıtlayan
veya yasaklayan ya da piyasadan çekilmesini öngören bu Yönetmeliğe uygun olarak
alınan herhangi bir kararın dayandığı kesin gerekçeler belirtilir. Böyle bir
karar ilgili tarafa derhal bildirilir, aynı zamanda yürürlükte bulunan mevcut
yasalar dahilinde başvurabileceği yasal yolları ve süreleri hususunda
bilgilendirilir.
Gizlilik
MADDE
16 – (1) Bu
Yönetmeliğin uygulanmasında yer alan tüm tarafların görevlerini yaparken
edindikleri tüm bilgilerle ilgili olarak gizlilik hükmüne riayet etmeleri
zorunludur. Bu hüküm, Bakanlığın ve Onaylanmış Kuruluşların bilgi alışverişi ve
uyarıların dağıtılması ile ilgili yükümlülüklerini etkilemez.
Aykırı davranışlara uygulanacak hükümler
MADDE 17 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranışta
bulunanlara 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve
Uygulanmasına Dair Kanun ve bu Kanun çerçevesinde Dış Ticaret Müsteşarlığı
tarafından yayımlanan mevzuat hükümleri uygulanır.
Düzenlemeler
MADDE 18 - (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili
gerekli mevzuat düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 19 - (1) 27/10/2002 tarihli ve 24919 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler
İle İlgili Yönetmelik (94/9/AT), yürürlükten kaldırılmıştır. Daha önce diğer
düzenlemelerde söz konusu Yönetmeliğe yapılan atıflar, bu Yönetmeliğe yapılmış
kabul edilir.
Yürürlük
MADDE 20 - (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve
Ticaret Bakanı yürütür.
Ek I
TEÇHİZAT GRUPLARININ KATEGORİLER HALİNDE
SINIFLANDIRILMASINI BELİRLEYEN KRİTERLER
1.
I. Grup Teçhizat
(a) M1
kategorisi, imalatçı tarafından belirlenen işletme parametrelerine uygun
çalışabilecek ve yüksek seviyede koruma sağlayabilecek şekilde tasarlanmış ve
gerektiğinde buna yönelik olarak ilave özel koruma araçları ile teçhiz edilmiş
teçhizatı kapsar.
Bu kategorideki teçhizatın, madenlerin yeraltı
bölümlerinde ve bu madenlerin grizu ve/veya yanıcı toz tehlikesi altındaki
yerüstü bölümlerinde kullanılması amaçlanmıştır.
Bu kategorideki teçhizatın, patlayıcı bir ortam
mevcutken nadir gerçekleşen olaylarda bile çalışır durumda kalması gerekir ve
aşağıdaki gibi koruma araçları ile karakterize edilir:
- Bir koruma aracı arıza yaptığında en azından
bağımsız ikinci bir araç gerekli koruma seviyesini sağlar veya
- Gerekli koruma seviyesi birbirinden bağımsız olarak
iki arıza olması durumunda sağlanır.
Bu kategorideki teçhizat Ek II’nin 2.0.1 numaralı
paragrafında belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır.
(b) M2
kategorisi, imalatçı tarafından belirlenen işletme parametrelerine uygun
çalışabilecek ve yüksek seviyede koruma sağlayabilecek şekilde tasarlanmış
teçhizatı kapsar.
Bu kategorideki teçhizatın, madenlerin yeraltı
bölümlerinde ve bu madenlerin grizu ve/veya yanıcı toz tehlikesine maruz
kalabilecek yerüstü bölümlerinde kullanılması amaçlanmıştır.
Bu teçhizat bir patlayıcı ortam olduğu takdirde enerji
kesilmesi içindir.
Bu kategorideki teçhizatla ilgili koruma aracı normal
çalışma esnasında ve aynı zamanda daha ağır çalışma koşulları olduğu takdirde,
özellikle de kötü muamele ve değişen ortam koşullarından kaynaklanan koşullar
altında gerekli koruma seviyesini sağlar.
Bu kategorideki teçhizat, Ek II’nin 2.0.2 numaralı
paragrafında belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır.
2. II. Grup Teçhizat
(a) 1
Kategorisi, imalatçı tarafından belirlenen işletme parametrelerine uygun olarak
çalışabilecek ve yüksek seviyede bir koruma sağlayabilecek şekilde tasarlanmış
teçhizatı kapsar.
Bu kategorideki teçhizat, hava ve gaz, buhar veya sis ya
da hava/toz karışımlarından kaynaklanan patlayıcı ortamların uzun bir süreyle
sürekli olarak veya sık sık mevcut olduğu alanlarda kullanılır.
Bu kategorideki teçhizat, gerekli koruma seviyesini
teçhizatla ilgili istisnai olaylarda bile sağlamalıdır. Bu teçhizat aşağıdaki
koruma araçları ile karakterize edilir:
- Bir koruma aracının arızalanması durumunda en
azından bağımsız ikinci bir koruma aracı gerekli koruma seviyesini sağlar veya
- Gerekli koruma seviyesi iki arızanın birbirinden
bağımsız olarak ortaya çıkması durumunda sağlanır.
Bu kategorideki teçhizat Ek II’nin 2.1 numaralı
paragrafında belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır.
(b) 2
Kategorisi, imalatçı tarafından belirlenen işletme parametrelerine uygun olarak
çalışabilecek ve yüksek seviyede bir koruma sağlayabilecek şekilde tasarlanmış
teçhizatı kapsar.
Bu kategorideki teçhizat gaz, buhar, sis veya hava/toz
karışımlarının yol açtığı patlayıcı ortamların nadiren oluşabileceği alanlarda
kullanılır.
Bu kategorideki teçhizat ile ilgili koruma araçları
sık sık oluşan bozulmalarda veya normal olarak dikkate alınması gereken
teçhizat arızalarında bile gerekli koruma seviyesini sağlar.
Bu kategorideki teçhizat Ek II’nin 2.2 numaralı
paragrafında belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır.
(c) 3
Kategorisi, imalatçı tarafından belirlenen işletme parametrelerine uygun olarak
çalışabilecek ve normal seviyede bir koruma sağlayabilecek şekilde tasarlanmış
teçhizatı kapsar.
Bu kategorideki teçhizat, gaz, buhar, sis veya
hava/toz karışımlarından kaynaklanan patlayıcı ortamların oluşma ihtimali
olmayan veya seyrek olarak ve yalnızca kısa süreyle oluştuğu alanlarda
kullanılır.
Bu kategorideki teçhizat gerekli koruma seviyesini,
normal çalışma esnasında sağlar.
Bu kategorideki teçhizat, Ek II’nin 2.3 numaralı
paragrafında belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır.
Ek II
MUHTEMEL PATLAYICI ORTAMLARDA KULLANILACAK TEÇHİZAT VE
KORUYUCU SİSTEMLERİN TASARIM VE YAPIMI İLE İLGİLİ TEMEL SAĞLIK VE EMNİYET
GEREKLERİ
Ön
gözlemler
A. Hızla
değişebilen teknolojik bilgi mümkün olduğunca dikkate alınmalı ve hemen
kullanılmalıdır.
B. Bu
Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen cihazlar için temel
gerekler, sadece patlama riskleri açısından emniyetli ve güvenilir çalışmaları
için gerekli olmaları halinde geçerlidir.
1. TEÇHİZAT VE KORUYUCU SİSTEMLERE AİT ORTAK GEREKLER
1.0. Genel Gerekler
1.0.1.
Entegre patlama emniyetinin ilkeleri
Muhtemel patlayıcı ortamlarda kullanılacak teçhizat ve
koruyucu sistemler entegre patlama emniyeti açısından tasarlanmalıdır.
Bu bağlamda, imalatçı:
-
Her şeyden önce mümkün olduğu kadar teçhizatın ve koruyucu sistemlerin kendi
kendine üretebileceği veya ortaya çıkarabileceği patlayıcı ortamların
oluşmasını engelleyecek,
-
Her bir elektrikli ve elektriksiz ateşleme kaynağının yapısını dikkate alarak
patlayıcı ortamların ateşlenmesini önleyecek,
- Kişileri ve duruma göre evcil hayvanları veya
eşyaları doğrudan ya da dolaylı olarak etkileyebilecek patlamanın oluşması
halinde bunu derhal durduracak ve/veya patlama alevlerinin ve patlama
basınçlarının yayılım uzaklığını yeterli emniyet seviyesine kadar sınırlayacak,
tedbirleri almalıdır.
1.0.2.
Teçhizat ve koruyucu sistemler, tehlikeli durumları mümkün olduğunca ortadan
kaldırmak için olası işletme hataları gerektiği şekilde analiz edildikten sonra
tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
Makul olarak beklenebilecek herhangi bir yanlış
kullanım dikkate alınmalıdır.
1.0.3. Özel
kontrol ve bakım şartları
Özel kontrol ve bakım şartlarına tâbi teçhizat ve
koruyucu sistemler bu şartlar göz önünde bulundurularak tasarlanmalı ve imal
edilmelidir.
1.0.4. Çevre
şartları
Teçhizat ve koruyucu sistemler fiili veya
öngörülebilen çevre şartlarının üstesinden gelebilecek şekilde tasarlanmalı ve
imal edilmelidir.
1.0.5.
İşaretleme
Tüm teçhizat ve koruyucu sistemler aşağıdaki asgari
detaylara sahip, okunaklı ve silinmeyecek bir şekilde işaretlenmelidir;
- İmalatçının adı ve adresi,
- CE işareti (Ek X, Bölüm A’ya bakınız),
- Seri veya tip işaretlemesi,
- Varsa, seri numarası,
- İmal yılı,
- Teçhizat grup ve kategorisinin simgesi ardından
patlamaya karşı korunma özel işareti
- II. Grup Teçhizat için, “G” harfi (gaz, buhar veya
sisten kaynaklanan patlayıcı ortamlarla ilgili) ve/veya “D” harfi (tozdan
kaynaklanan patlayıcı ortamlarla ilgili).
Ayrıca, gerektiğinde emniyetli kullanımı için zorunlu
tüm bilgiler teçhizat üzerine işaretlenmelidir.
1.0.6.
Talimatlar
(a) Tüm
teçhizat ve koruyucu sistemlerle birlikte talimatlar bulunmalıdır, bu
talimatlar en az aşağıdaki ayrıntıları içermelidir:
- Seri numarası hariç (bu Ekin 1.0.5 numaralı
paragrafına bakınız), bakımı kolaylaştıracak uygun ilave bilgiler (örneğin;
ithalatçının, tamircinin, vs. adresi) ile birlikte teçhizat veya koruyucu
sistemler üzerinde işaretli bulunan bilgilerin tekrarı,
- Emniyet için talimatlar:
- Hizmete sunma,
- Kullanım,
- Montaj ve demontaj,
- Bakım (servis ve geçici tamir),
- İşletme tesisatı,
- Ayar,
- Gerektiğinde, basınç emniyet tertibatlarının ön
tarafındaki tehlike alanlarının gösterilmesi,
- Gerektiğinde, eğitim talimatları,
- Herhangi bir şüphe halinde belli bir kategorideki
bir teçhizatın veya bir koruyucu sistemin istenen alanda beklenen işletme
koşulları altında emniyetli bir şekilde kullanılıp kullanılamayacağına dair
karar alınmasını sağlayan detaylar,
- Elektrik ve basınç parametreleri, maksimum yüzey
sıcaklıkları ve diğer kritik değerler,
- Gerektiğinde, tecrübeyle ortaya çıkabileceği
anlaşılan olası yanlış kullanım detaylarını içeren özel kullanım şartları,
- Gerektiğinde, teçhizat veya koruyucu sisteme
takılabilecek araçların asgari özellikleri.
(b)
Talimatlar, imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi tarafından
Türkçe hazırlanmalıdır.
Hizmete sunulurken, tüm teçhizat ve koruyucu sistemlerin
beraberinde orijinal dilinde ve kullanılacağı ülkenin diline çevrilmiş
talimatlar bulunmalıdır.
Bu çeviri, imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili
temsilcisi tarafından veya teçhizat veya koruyucu sistemleri söz konusu dil
bölgesine sokan kişi tarafından yapılmalıdır.
Bu şarttan ayrı olarak, imalatçı veya Türkiye’de
yerleşik yetkili temsilcisince görevlendirilen uzman personel tarafından
kullanılacak bakım talimatları, bu personel tarafından anlaşılan bir Topluluk
dilinde hazırlanabilir.
(c)
Talimatlar, özellikle emniyetle ilgili olmak üzere, tüm faydalı talimatlarla
birlikte, hizmete sunma, bakım, muayene, düzgün çalışma kontrolü, gerektiğinde
teçhizatın veya koruyucu sistemin onarımı için gerekli çizim ve şemaları
içermelidir.
(d) Teçhizat
veya koruyucu sistemi açıklayan literatür emniyet konularıyla ilgili
talimatlara ters düşmemelidir.
1.1. Malzemelerin seçimi
1.1.1.
Teçhizat ve koruyucu sistemlerin yapımında kullanılan malzemeler, öngörülebilen
işletme gerilimleri dikkate alınarak, patlamaya yol açmamalıdır.
1.1.2.
İmalatçı tarafından belirtilen işletme şartlarının sınırları dâhilinde
kullanılan malzemelerle muhtemel patlayıcı ortamın bileşenleri arasında
patlamaya karşı koruma özelliğini bozabilecek bir reaksiyon oluşmamalıdır.
1.1.3.
Malzemeler, özelliklerinde tahmin edilebilen değişiklikler ve diğer
malzemelerle uyumu sağlanan korumanın azalmasına yol açmayacak şekilde
seçilmelidir; özellikle, malzemenin korozyon ve aşınma direnci, elektrik
iletkenliği, mekanik mukavemeti, yaşlanma direnci ve sıcaklık değişimlerinin
etkileri yeterince dikkate alınmalıdır.
1.2. Tasarım ve Yapım
1.2.1.
Teçhizat ve koruyucu sistemler, öngörülen ömürleri boyunca emniyetli bir
şekilde çalıştırılabilmesi için, patlamaya karşı koruma hakkındaki teknolojik
bilgi gerektiği şekilde dikkate alınarak tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
1.2.2.
Teçhizata ve koruyucu sistemlere dahil edilecek veya teçhizatta yedek parça
olarak kullanılacak parçalar, imalatçının talimatlarına uygun olarak monte
edildiğinde, patlamaya karşı koruma amacı doğrultusunda emniyetli çalışacak
şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
1.2.3.
Muhafazalı yapılar ve kaçakların önlenmesi: Yanıcı gaz veya toz yayabilecek
teçhizatlar mümkünse yalnızca muhafazalı yapıda olmalıdır.
Teçhizatın açıklıklar veya sızdıran contalar içermesi
halinde, oluşan gaz veya tozlar mümkün olduğunca teçhizatın dış kısmında
patlayıcı ortam oluşturamayacak şekilde tasarlanmalıdır.
Malzemelerin sokulduğu veya alındığı noktalar mümkün
olduğunca, doldurma veya boşaltma sırasında yanıcı malzemelerin açığa çıkmasını
sınırlayacak şekilde tasarlanmalı ve teçhiz edilmelidir.
1.2.4. Toz birikintileri
Toza maruz alanlarda kullanılacak teçhizat ve koruyucu
sistemler yüzeylerinde biriken tozlar tutuşmayacak şekilde tasarlanmalıdır.
Genel olarak, toz birikmesi mümkünse sınırlanmalıdır.
Teçhizat ve koruyucu sistemler kolayca temizlenebilmelidir.
Teçhizat parçalarının yüzey sıcaklıkları biriken tozun
tutuşma sıcaklığının oldukça altında tutulmalıdır.
Biriken tozun kalınlığı dikkate alınmalı ve mümkünse
ısı oluşumunu önlemek için sıcaklığı sınırlayacak tedbirler alınmalıdır.
1.2.5. İlave koruma araçları
Belli tiplerde harici gerilmelere maruz kalabilecek
teçhizat ve koruyucu sistemler gerektiğinde ilave koruma araçları ile teçhiz
edilmelidir.
Teçhizat, patlamaya karşı korumayı olumsuz yönde
etkilemeden, ilgili gerilmelere dayanmalıdır.
1.2.6. Emniyet deliği
Teçhizat ve koruyucu sistemler patlamaya karşı
korumanın bir parçasını oluşturan bir muhafaza veya kilitli bir konteynır
içinde ise, bu muhafaza veya konteynır sadece özel bir araç veya uygun koruma
tedbirleri ile açılabilmelidir.
1.2.7. Diğer tehlikelere karşı koruma
Teçhizat ve koruyucu sistemler:
(a) Fiziksel
yaralanma veya doğrudan ya da dolaylı temas yoluyla ortaya çıkabilecek diğer
zararları önleyecek,
(b)
Erişilebilen parçalarda tehlikeye yol açabilecek yüzey sıcaklıklarının veya
radyasyonun oluşmamasını sağlayacak,
(c) Tecrübe
ile ortaya çıkan elektriksel olmayan tehlikeleri ortadan kaldıracak,
(d)
Öngörülebilen aşırı yük şartlarının tehlikeli durumlara yol açmamasını
sağlayacak,
şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
Teçhizat ve koruyucu sistemler için, bu paragrafta
belirtilen riskler tamamen veya kısmen Avrupa Birliği Direktiflerine dayanan
diğer yönetmeliklerin kapsamında olması halinde, bu özel yönetmeliklerin böyle
teçhizat ve koruyucu sistemler ve böyle riskler üzerine uygulandığı takdirde bu
Yönetmelik uygulanmaz veya uygulanması sona erer.
1.2.8. Teçhizatın aşırı yüklenmesi
Teçhizatın tehlikeli bir şekilde aşırı yüklenmesi,
aşırı akım kesicileri, sıcaklık sınırlayıcıları, diferansiyel basınç
anahtarları, debimetreler, zaman röleleri, aşırı hız monitörleri ve/veya benzer
tipte izleme cihazları gibi bütünleşmiş ölçüm, regülasyon ve kumanda cihazları
ile tasarım aşamasında önlenmelidir.
1.2.9. Aleve dayanıklı muhafaza sistemleri
Bir muhafazanın içine patlayıcı bir ortamı
oluşturabilecek parçalar yerleştirilmesi halinde muhafazanın, patlayıcı bir
karışımın dahili olarak patlaması sırasında oluşan basınca dayanmasını
sağlayacak, muhafazayı çevreleyen patlayıcı ortama patlamanın sirayetini
önleyecek tedbirler alınmalıdır.
1.3. Muhtemel tutuşma kaynakları
1.3.1. Farklı tutuşma kaynaklarından ortaya çıkan
tehlikeler:
Kıvılcım, alev, elektrik arkı, yüksek yüzey
sıcaklıkları, akustik enerji, optik radyasyon, elektromanyetik dalga ve diğer
tutuşma kaynakları gibi muhtemel tutuşma kaynakları oluşmamalıdır.
1.3.2. Statik elektrikten kaynaklanan tehlikeler:
Tehlikeli deşarjlarda ortaya çıkarabilecek
elektrostatik yükler uygun tedbirlerle önlenmelidir.
1.3.3. Endüksiyon elektriği ve kaçak akımlardan
kaynaklanan tehlikeler:
İletken teçhizat parçalarında, tutuşma yaratabilecek
örneğin tehlikeli korozyona, yüzeylerin aşırı ısınmasına veya kıvılcımlara yol
açabilecek endüksiyon elektriği ve kaçak akımlar önlenmelidir.
1.3.4. Aşırı ısınmadan kaynaklanan tehlikeler:
Örneğin, dönerken veya yabancı madde girmesiyle
birbiri ile temas halindeki malzeme veya parçalar arasındaki sürtünme veya
çarpmadan kaynaklanan aşırı ısınma mümkünse tasarım aşamasında önlenmelidir.
1.3.5. Basınç dengeleme işlemlerinden kaynaklanan
tehlikeler:
Teçhizat ve koruyucu sistemler, kendilerinden
kaynaklanan basınç dengelemeleri tutuşmaya yol açabilecek şok dalgaları veya baskılar
oluşturmayacak şekilde tasarlanmalı veya bütünleşmiş ölçü, kumanda ve regülâsyon
cihazları ile teçhiz edilmelidir.
1.4. Dış etkilerden kaynaklanan tehlikeler
1.4.1. Teçhizat
ve koruyucu sistemler, imalatçı tarafından belirlenen çalışma şartları
sınırları dikkate alınarak, kendilerinden beklenen fonksiyonu değişen çevre
şartlarında ve yabancı dış gerilimlerde, nem, titreşim, kirlenme ve diğer dış
etkiler mevcutken dahi tamamen emniyetli olarak yerine getirebilecek şekilde
tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
1.4.2.
Kullanılan teçhizat parçaları, tasarlanan mekanik ve ısıl gerilmelere uygun
olmalı ve mevcut veya öngörülebilen girişken maddelerin etkilerine
dayanabilmelidir.
1.5. Emniyetle ilgili cihazlar hususunda gerekler
1.5.1.
Emniyet cihazları çalışma için gerekli herhangi bir ölçü ve/veya kumanda
cihazlarından bağımsız olarak çalışmalıdır.
Mümkün olduğunca, bir emniyet cihazının arızalandığı,
tehlikeli bir durumun ortaya çıkma ihtimalinin çok düşük olmasını sağlayacak
uygun teknik araçlarla yeterince hızlı bir şekilde tespit edilmelidir.
Arızaya karşı emniyetli olma ilkesi genel olarak
uygulanır.
Emniyetle ilgili anahtarlama genel olarak, ilgili
kumanda devrelerini, ara bir yazılım komutu olmadan, doğrudan çalıştırmalıdır.
1.5.2. Bir
emniyet cihazının arızalanması halinde, teçhizat ve/veya koruyucu sistemler
mümkünse emniyete alınmalıdır.
1.5.3.
Emniyet cihazlarının acil durdurma kumandaları mümkünse, sıfırlama kilitleri
ile teçhiz edilmelidir. Yeni bir başlatma komutu, normal çalışmada yalnızca,
sıfırlama kilitleri sıfırlandıktan sonra devreye girebilir.
1.5.4. Kumanda ve ekran üniteleri:
Kumanda ve ekran üniteleri kullanıldığında, bunlar,
patlama tehlikesi konusunda mümkün olan en üst seviyede çalışma emniyeti
sağlamak için ergonomi ilkelerine uygun olarak tasarlanmalıdır.
1.5.5. Patlamaya karşı korumaya ait ölçme işlevine
sahip cihazlarla ilgili gerekler:
Patlayıcı ortamlarda kullanılan teçhizat ile ilgili
olduğu kadarıyla, ölçme işlevine sahip cihazlar öngörülen çalışma şartları ve
özel kullanım gereklerine dayanabilecek şekilde tasarlanmalı ve imal
edilmelidir.
1.5.6. Gerektiğinde,
ölçme işlevine sahip cihazların gösterge değerinin doğruluğu ve hizmete
uygunluğu kontrol edilebilmelidir.
1.5.7. Ölçme
işlevine sahip cihazların tasarımı özellikle tesisatın çalışma şartları ve
ölçme sistemindeki olası sapmalar dikkate alınarak, alarm eşiği, kaydedilecek
ortamların patlama ve/veya tutuşma sınırlarının yeterince dışında kalmasını
sağlayan bir emniyet faktörü içermelidir.
1.5.8. Yazılımdan kaynaklanan tehlikeler
Yazılım kontrollü teçhizatın, koruyucu sistemlerin ve
emniyet cihazlarının tasarımında, programdaki hatalardan kaynaklanan
tehlikelere özel bir dikkat gösterilmelidir.
1.6. Sistemle ilgili emniyet gereklerinin dahil
edilmesi
1.6.1.
Emniyeti azaltmaması kaydıyla, istenen çalışma şartlarından sapma gösteren
otomatik işlemler içinde yer alan teçhizat ve koruyucu sistemleri durdurmak
için manüel durdurma mümkün olmalıdır.
1.6.2. Acil
durumda sistemi çalıştığı zaman biriken enerji mümkün olduğunca hızlı ve
emniyetli bir şekilde dağıtılmalı veya bundan böyle tehlike oluşturmayacak
şekilde izole edilmelidir.
Bu, elektrokimyasal olarak depolanan enerji için
geçerli değildir.
1.6.3. Enerji kesilmesinden kaynaklanan tehlikeler
Teçhizat ve koruyucu sistemlerin, enerji kesilmesi
durumunda ilave tehlikeler yayması halinde bu tehlikeler tesisatın geri kalan
bölümünden bağımsız olarak emniyetli çalışma durumunda tutulabilmelidir.
1.6.4. Bağlantılardan kaynaklanan tehlikeler
Teçhizat
ve koruyucu sistemlerde uygun kablo ve tesisat girişleri bulunmalıdır.
Teçhizat ve koruyucu sistemler diğer teçhizat ve
koruyucu sistemlerle birlikte kullanılacağı zaman ara yüz emniyetli olmalıdır.
1.6.5. Uyarı cihazlarının teçhizatın parçaları olarak
yerleştirilmesi
Teçhizat veya koruyucu sistemlerde patlayıcı
ortamların oluşmasını izlemek için uyarı cihazları bulunması halinde, bunların
uygun yerlere konmasını sağlayacak gerekli talimatlar verilmelidir.
2. TEÇHİZATLA İLGİLİ İLAVE GEREKLER
2.0. I. Grup Teçhizatın M kategorisindeki teçhizatla
ilgili gerekler
2.0.1. I.
Grup Teçhizatın M1 kategorisindeki teçhizatla ilgili gerekler
2.0.1.1.
Teçhizat, tutuşma kaynakları teçhizatla ilgili nadiren gerçekleşen olaylarda
bile aktif hale geçmeyecek şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
Teçhizat, aşağıdaki koruma araçları ile teçhiz
edilmelidir:
- Bir koruma aracının arızalanması halinde en azından
bağımsız ikinci bir araç gerekli koruma seviyesini sağlar, veya
- Birbirinden bağımsız olarak iki arıza çıkması
halinde gerekli koruma seviyesi sağlanır.
Gerektiğinde bu teçhizat özel ilave koruma araçları
ile teçhiz edilmelidir.
Mevcut bir patlayıcı ortam çalışır durumda kalmalıdır.
2.0.1.2.
Gerektiğinde teçhizat, içine toz girmeyecek şekilde imal edilmelidir.
2.0.1.3.
Asılı tozların tutuşmasını önlemek için, teçhizat parçalarının yüzey
sıcaklıkları öngörülebilen hava/toz karışımlarının tutuşma sıcaklığının
yeterince altında tutulmalıdır.
2.0.1.4.
Teçhizat, açılması tutuşma kaynağı olabilen teçhizat parçalarının yalnızca
aktif olmayan veya yapısal olarak emniyetli şartlar altında iken açılacak
şekilde tasarlanmalıdır. Teçhizatı devre dışı bırakmak mümkün değilse, imalatçı
teçhizatın açılan bölümüne bir uyarı etiketi iliştirmelidir.
Gerekirse, teçhizatta uygun ek kilit sistemleri
bulunmalıdır.
2.0.2. I. Grup Teçhizatın M2 kategorisindeki teçhizata
uygulanabilen gerekler
2.0.2.1.
Teçhizatta tutuşma kaynaklarının normal çalışma esnasında özellikle kaba
muamele ve değişen çevre şartlarından kaynaklanan daha ağır çalışma şartları
altında bile harekete geçmemesini sağlayan koruma araçlarıyla teçhiz
edilmelidir.
Teçhizatın bir patlayıcı ortam olduğu takdirde
enerjisinin kesilmesi amaçlanır.
2.0.2.2.
Teçhizat, açılması tutuşma kaynağı olabilen teçhizat parçalarının yalnızca
aktif olmayan şartlar altında veya uygun kilitleme sistemleri vasıtasıyla
açılacak şekilde tasarlanmalıdır. Teçhizatı devre dışı bırakmak mümkün değilse,
imalatçı teçhizatın açılan bölümüne bir uyarı etiketi iliştirmelidir.
2.0.2.3.
Tozdan kaynaklanan patlama tehlikeleri konusunda, M1 kategorisine uygulanabilen
gerekler uygulanmalıdır.
2.1. II. Grup Teçhizatın 1 kategorisindeki teçhizata
uygulanabilen gerekler
2.1.1. Gaz, buhar veya sisin sebep olduğu patlayıcı
ortamlar
2.1.1.1.
Teçhizat, tutuşma kaynakları teçhizat ile ilgili nadir olaylarda bile harekete geçmeyecek
şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
Teçhizat aşağıdaki koruma araçları ile teçhiz
edilmelidir:
- Bir koruma aracının arızalanması halinde en azından
bağımsız ikinci bir araç gerekli koruma seviyesini sağlar veya
- Birbirinden bağımsız olarak iki arıza çıkması
halinde gerekli koruma seviyesi sağlanır.
2.1.1.2.
Isınabilecek yüzeylere sahip teçhizat için en kararsız durumlarda dahi
belirtilen maksimum yüzey sıcaklığının aşılmamasını sağlayacak tedbirler
alınmalıdır
Isınmadan ve kimyasal reaksiyonlardan kaynaklanan
sıcaklık yükselmeleri de dikkate alınmalıdır.
2.1.1.3. Teçhizat,
açılması tutuşma kaynağı olabilen teçhizat parçaları yalnızca aktif değilken
veya yapısal olarak emniyetli şartlar altında iken açılabilecek şekilde
tasarlanmalıdır. Teçhizatı devre dışı bırakmak mümkün değilse, imalatçı
teçhizatın açılan bölümüne bir uyarı etiketi iliştirmelidir.
Gerekirse, teçhizat uygun ek kilit sistemleri ile
teçhiz edilmelidir.
2.1.2. Hava/toz karışımlarının sebep olduğu patlayıcı
ortamlar
2.1.2.1.
Teçhizat, hava/toz karışımları, teçhizatla ilgili nadir olaylarda bile
tutuşmayacak şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
Teçhizat aşağıdaki koruma araçları ile teçhiz
edilmelidir:
- Bir koruma aracının arızalanması halinde en azından
bağımsız ikinci bir araç gerekli koruma seviyesini sağlar veya
- Birbirinden bağımsız olarak iki arıza çıkması
halinde gerekli koruma seviyesi sağlanır.
2.1.2.2.
Gerektiğinde teçhizat, tozun yalnızca özel olarak belirlenen noktalardan
teçhizata girip çıkabileceği şekilde tasarlanmalıdır.
Bu şartı, kablo delikleri ve bağlantı parçaları da
sağlamalıdır.
2.1.2.3.
Asılı tozların tutuşmasını önlemek için, teçhizat parçalarının yüzey
sıcaklıkları öngörülen hava/toz karışımlarının tutuşma sıcaklığının oldukça
altında tutulmalıdır.
2.1.2.4.
Teçhizat parçalarının emniyetli bir şekilde açılması konusunda bu Ekin 2.1.1.3
numaralı paragrafının gerekleri uygulanır.
2.2. II. Grup Teçhizatın 2 kategorisi için gerekler
2.2.1. Gaz, buhar veya sisin sebep olduğu patlayıcı
ortamlar
2.2.1.1.
Teçhizat, sıkça ortaya çıkan bozukluklar ve teçhizat işletme arızalarında bile,
normal olarak dikkate alınması gereken tutuşma kaynaklarının meydana gelmesini
önleyecek şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
2.2.1.2.
Teçhizat parçaları, imalatçı tarafından öngörülen normal olmayan durumlardan
kaynaklanan tehlikelerde bile, belirtilen yüzey sıcaklıkları aşılmayacak
şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
2.2.1.3.
Teçhizat, açılması tutuşma kaynağı olabilen teçhizat parçalarının yalnızca
aktif olmayan şartlar altında veya uygun kilitleme sistemleri vasıtasıyla
açılacak şekilde tasarlanmalıdır. Teçhizatı devre dışı bırakmak mümkün değilse,
imalatçı teçhizatın açılan bölümlerine bir uyarı etiketi iliştirmelidir.
2.2.2. Hava/toz karışımlarının sebep olduğu patlayıcı
ortamlar
2.2.2.1.
Teçhizat, sıkça oluşan bozulmalar veya normal olarak dikkate alınması gereken
teçhizat arızalarında dahi hava/toz karışımlarının tutuşması engellenecek
şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
2.2.2.2.
Yüzey sıcaklıkları konusunda bu Ekin 2.1.2. 3 numaralı paragrafının gerekleri
uygulanır
2.2.2.3.
Toza karşı koruma konusunda bu Ekin 2.1.2. 2 numaralı paragrafının gerekleri
uygulanır
2.2.2.4.
Teçhizat parçalarının emniyetli bir şekilde açılması konusunda bu Ekin 2.2.1.3
numaralı paragrafının gerekleri uygulanır
2.3. II. Grup Teçhizatın, 3 kategorisindeki teçhizata
uygulanabilen gerekler
2.3.1. Gaz, buhar veya sisin sebep olduğu patlayıcı
ortamlar
2.3.1.1.
Teçhizat, normal çalışma sırasında ortaya çıkabilecek öngörülebilen tutuşma
kaynaklarını önleyecek şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
2.3.1.2.
Yüzey sıcaklıkları amaçlanan çalışma şartlarında belirtilen maksimum yüzey
sıcaklıklarını aşmamalıdır. İstisnai durumlardaki yüksek sıcaklıklara yalnızca
imalatçının özel ilave koruyucu tedbirler belirlemesi halinde izin verilebilir.
2.3.2. Hava/toz karışımlarının sebep olduğu patlayıcı
ortamlar
2.3.2.1.
Hava/toz karışımları, normal çalışma sırasında öngörülen tutuşma kaynakları
tarafından tutuşturulamayacak şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
2.3.2.2.
Yüzey sıcaklıkları konusunda bu Ekin 2.1.2. 3 numaralı paragrafının gerekleri
uygulanır
2.3.2.3.
Teçhizat, kablo girişleri ve bağlantı parçaları dâhil, toz, tane boyutunu
dikkate alarak, hava ile patlayıcı karışım oluşturmayacak ve teçhizat içinde
tehlikeli birikimler oluşturmayacak şekilde imal edilmelidir.
3. KORUYUCU SİSTEMLERLE İLGİLİ İLAVE GEREKLER
3.0. Genel Gerekler
3.0.1.
Koruyucu sistemler, patlama etkilerini yeterli emniyet seviyesine indirecek
şekilde boyutlandırılmalıdır.
3.0.2. Koruyucu
sistemler, patlamaların tehlikeli zincirleme reaksiyonlardan veya sıçramalardan
yayılmasını önleyecek şekilde veya yeni başlamış patlamalar ateşleyici haline
gelmeyecek şekilde tasarlanmalıdır.
3.0.3. Enerji
kesilmesi durumunda koruyucu sistemler tehlikeli durumu engellemeye yetecek
süreyle çalışabilecek kapasitelerini muhafaza etmelidir.
3.0.4.
Koruyucu sistemler dış müdahaleler nedeniyle arızalanmamalıdır.
3.1. Planlama ve tasarım
3.1.1. Malzemelerin özellikleri
Malzemelerin özellikleri konusunda planlama aşamasında
dikkate alınacak maksimum basınç ve sıcaklık, uç çalışma şartları altında
oluşan bir patlama sırasında beklenen basınç ve alevin tahmin edilen ısıtma
etkisidir.
3.1.2.
Patlamalara mukavemet gösterecek veya bastıracak şekilde tasarlanmış koruyucu
sistemler, üretilen şok dalgalarına, sistem bütünlüğünü kaybetmeden
dayanabilmelidir.
3.1.3.
Koruyucu sistemlere bağlı aksesuarlar beklenen maksimum patlama basıncına,
çalışma kapasitelerini kaybetmeden dayanabilmelidir.
3.1.4. Çevre
teçhizatındaki ve bağlı olan boru tesisatındaki basınçların yol açtığı
reaksiyonlar koruyucu sistemlerin planlama ve tasarımında dikkate alınmalıdır.
3.1.5. Basınç tahliye sistemleri:
Koruyucu sistemler üzerindeki gerilmelerin yapısal
mukavemetini aşma ihtimali varsa, tasarımda çevredeki insanları tehlikeye
düşürmeyecek uygun basınç tahliye tertibatları için gerekli önlemler
alınmalıdır.
3.1.6. Patlamayı bastırma sistemleri
Patlamayı bastırma sistemleri, maksimum basınç artış
oranı ve maksimum patlama basıncı gerektiği şekilde dikkate alınarak, bir olay
vukuunda yeni başlamış bir patlamaya mümkün olan en erken aşamada tepki verecek
ve en etkili şekilde durduracak şekilde planlanmalı ve tasarlanmalıdır.
3.1.7. Patlama dekuplaj sistemleri
Yeni başlamış patlamalarda,
teçhizatın bağlantısını uygun tertibatlarla mümkün olan en hızlı şekilde kesmek
için düşünülmüş dekuplaj sistemleri iç tutuşmanın iletilmesine karşı sağlam
kalacak ve çalışma şartları altında mekanik mukavemetini koruyacak şekilde
planlanmalı ve tasarlanmalıdır.
3.1.8.
Koruyucu sistemler, emniyetli çalışmayan teçhizat parçalara malzeme
beslemesinin ve enerji girişinin kesilmesi ve bu parçaların durdurulması için
uygun bir alarm eşiğine sahip bir devreye entegre edilebilmelidir.
Ek III
AT TİP İNCELEMESİ
MODÜLÜ
1. Bu modül,
bir Onaylanmış Kuruluşun üretimin tanıtıcı bir numunesinin bu Yönetmeliğin uygulanabilen
ilgili hükümlerini karşıladığını tahkik ve tasdik etmek için izlediği
prosedürün bir bölümünü açıklar.
2. AT tip
incelemesi için müracaat imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilci
tarafından seçilen Onaylanmış Kuruluşa yapılır.
Başvuruda aşağıdakiler bulunmalıdır:
İmalatçının adı ve adresi ile müracaat Türkiye’de
yerleşik yetkili temsilci tarafından yapılmışsa, ayrıca onun adı ve adresi,
- Aynı müracaatın başka herhangi bir Onaylanmış
Kuruluşa yapılmadığına dair yazılı bir beyan,
- Bu Ekin madde 3’de belirtilen teknik dosya.
Başvuru sahibi, başvuru konusu üretimi temsil eden ve
bundan böyle “tip” olarak anılacak olan bir numuneyi Onaylanmış Kuruluşa verir.
Onaylanmış Kuruluş, test programını gerçekleştirmek için gerekirse başka numuneler
de isteyebilir.
3. Teknik
dosya, ürünün bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunu ortaya koyacak şekilde
hazırlanır. Teknik dosya, uygunluk değerlendirmesinin amacı bakımından gerekli
olduğu kadarıyla ürünün tasarımı, üretimi ve çalışmasına ilişkin bilgileri ve
aşağıdaki hususları kapsar:
- Genel bir tip açıklaması,
- Parçaların, aksamların, devrelerin, vs. tasarım ve
imalat resimleri ile yerleşim planları,
- Söz konusu resim ve yerleşim planları ile ürünün
çalışmasının anlaşılması için gerekli tarif ve açıklamalar,
- Tamamen veya kısmen uygulanan, bu yönetmeliğin 6 ncı
maddesinde belirtilen standartların bir listesi ve söz konusu standartların
uygulanmadığı durumlarda bu Yönetmeliğin temel gereklerini karşılamak için
kullanılan çözümlerin açıklamaları,
- Yapılan tasarım hesaplarının, gerçekleştirilen
incelemelerin vs. sonuçları,
- Test raporları.
4.
Onaylanmış Kuruluş;
4.1. Teknik
dosyayı inceler, tipin teknik belgelere uygun olarak imal edildiğini kontrol
eder ve bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen standartların ilgili
hükümlerine göre tasarlanmış olan öğeleri ve bu standartların ilgili hükümleri
uygulanmadan tasarlanmış olan parçaları tespit eder.
4.2. Bu
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen standartların uygulanmadığı durumlarda,
imalatçı tarafından benimsenen çözümlerin bu Yönetmeliğin temel gereklerini
karşılayıp karşılamadığını kontrol etmek için uygun incelemeleri ve gerekli
testleri yapar veya yaptırır.
4.3. İmalatçı
ilgili standartları uygulamaya karar verdiği zaman, bunların gerçekten
uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek için uygun inceleme ve gerekli testleri
yapar veya yaptırır.
4.4.
Müracaat sahibi ile birlikte, incelemelerin ve gerekli testlerin nerede
yapılacağına karar verir.
5. Tipin bu
Yönetmeliğin hükümlerini karşılaması halinde, Onaylanmış Kuruluş başvuru
sahibine bir AT tip inceleme belgesi verir. Bu belgede imalatçının adı ve
adresi, inceleme sonuçları ve onaylanmış tipin tanımlanmasına ait gerekli
bilgiler bulunur.
Teknik dosyanın önemli bölümlerinin bir listesi AT Tip
İnceleme Belgesine eklenecek ve bir nüshası onaylanmış kuruluş tarafından
muhafaza edilir.
İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisine
AT Tip İnceleme Belgesinin verilmesinin reddedilmesi halinde, Onaylanmış
Kuruluş bu şekildeki ret için ayrıntılı gerekçeyi sağlayacaktır. İtiraz işlemi
için gerekli önlem alınır.
6. Başvuru
sahibi, AT tip inceleme belgesi ile ilgili teknik belgeleri muhafaza eden
Onaylanmış Kuruluşa onaylanmış teçhizat veya koruyucu sistemlerdeki tüm değişiklikleri
bildirir ve bu değişiklikler, ürünün temel gereklere uygunluğunu veya öngörülen
kullanım şartlarını etkileyebilecek yapıda ise ayrıca onaylanması gerekir. Bu
ilave onay, orijinal AT Tip İnceleme Belgesine ek şeklinde verilir.
7. Her bir
Onaylanmış Kuruluş verdiği AT Tip İnceleme Belgesine ve ek onaylar ile bunların
geri çekilmesine ilişkin yaptığı işlemler hakkında diğer onaylanmış kuruluşları
bilgilendirir.
8. Diğer
onaylanmış kuruluşlar, AT tip inceleme belgelerinin ve/veya ilavelerinin kopyalarını
temin edebilirler. Belgelerin ekleri diğer onaylanmış kuruluşların kullanımına
açık tutulur.
9. İmalatçı
veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi teknik belgelerle birlikte AT tip
inceleme belgelerinin ve ilavelerinin kopyalarını en son teçhizat veya koruyucu
sistemlerin imal edildiği tarihten sonra en az 10 yıl muhafaza eder.
İmalatçının veya yetkili temsilcisinin Türkiye’de
yerleşik bulunmaması halinde, teknik belgeleri muhafaza etme yükümlülüğü ürünü
piyasaya arz eden kişiye aittir.
Ek IV
ÜRETİM KALİTE
GÜVENCESİ MODÜLÜ
1. Bu modül,
bu Ekin 2 numaralı paragrafında belirtilen yükümlülükleri yerine getiren
imalatçının söz konusu ürünün AT tip inceleme belgesinde belirtilen tipe uygun
olmasını ve bu Yönetmeliğin ilgili şartlarını yerine getirmesini sağlamak ve
bunu beyan etmek için izlediği prosedürü açıklar. İmalatçı veya Türkiye’de
yerleşik yetkili temsilcisi teçhizatın her bir parçasına CE uygunluk işaretini
iliştirir ve bir uygunluk beyanı düzenler. CE uygunluk işaretinin yanında bu Ekin
4 numaralı paragrafında belirtilen, AT izlemesinden sorumlu Onaylanmış
Kuruluşun tanıtım numarası bulunur.
2. İmalatçı,
bu Ekin 3 numaralı paragrafında belirtildiği gibi, üretim, son teçhizat
muayenesi ve testi için onaylanmış bir kalite sistemi uygulayacak ve bu Ekin 4
numaralı paragrafında belirtilen izlemeye tabi olur.
3. Kalite Sistemi
3.1.
İmalatçı, söz konusu teçhizat için, seçtiği bir Onaylanmış Kuruluşa kalite
sisteminin değerlendirilmesi için başvuruda bulunmalıdır.
Başvuruda aşağıdakiler bulunur:
- Öngörülen ürün kategorisi hakkında ilgili tüm
bilgiler,
- Kalite sistemi ile ilgili belgeler,
- Onaylanmış tip hakkında teknik belgeler ve AT tip
inceleme belgesinin bir kopyası.
3.2. Kalite
sistemi teçhizatın AT tip inceleme belgesinde belirtilen tipe ve teçhizata
uygulanacak olan Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunu sağlar.
İmalatçı tarafından belirlenen tüm öğeler, şartlar ve
hükümler, yazılı olarak politika, prosedür ve talimatlar sistematik ve sıralı
bir şekilde belgelenir. Kalite sistem belgeleri kalite programlarının,
planlarının el kitaplarının ve kayıtlarının tutarlı bir şekilde yorumlanmasını
sağlamalıdır.
Kalite sistem belgeleri özellikle, teçhizat kalitesi
hususunda, kalite hedefleri ve organizasyon yapısı, yönetim kademesinin ürün
kalitesi konusundaki yetki ve sorumlulukları hakkında yeterli açıklamayı
içermelidir,
- İmalat, kalite kontrol ve kalite güvence teknikleri,
kullanılacak üretim biçimi ve sistematik faaliyetler,
- İmalattan önce, imalat sırasında ve imalattan sonra
yapılacak incelemeler ve testler, bunların ne sıklıkta yapılacağı,
- Muayene raporları ve test verileri, kalibrasyon
verileri, ilgili personelin vasıfları ile ilgili raporlar gibi kalite
kayıtları,
- Gerekli teçhizat kalitesine ulaşma ve kalite
sisteminin etkili çalışmasını izleme araçları.
3.3.
Onaylanmış Kuruluş kalite sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı paragrafında
belirtilen şartları sağlayıp sağlamadığını değerlendirecektir. Onaylanmış
Kuruluş ilgili uyumlaştırılmış standartları uygulayan kalite sistemlerinin bu
şartlara uygun olduğunu kabul edecektir. Denetim ekibinde ilgili teçhizat
teknolojisinin değerlendirilmesinde deneyimli en az bir üye bulunacaktır.
Değerlendirme işlemi imalatçının tesislerinin denetim amacıyla ziyaret
edilmesini kapsar. Karar imalatçıya bildirilir. Bildirimde, inceleme sonuçları
ve gerekçeli değerlendirme kararı bulunur.
3.4.
İmalatçı onaylanan kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri yerine
getirmeyi ve sistemi yeterli ve verimli tutmayı taahhüt eder.
İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi
kalite sistemini onaylayan Onaylanmış Kuruluşa kalite sisteminde düşünülen
herhangi bir geliştirmeyi bildirir.
Onaylanmış Kuruluş öngörülen değişiklikleri
değerlendirir ve değiştirilen kalite sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı
paragrafında belirtilen şartları karşılayıp karşılamadığına veya tekrar
değerlendirme gerekip gerekmediğine karar verir.
Onaylanmış Kuruluş kararını imalatçıya bildirir.
Bildirimde, inceleme sonuçları ve gerekçeli değerlendirme kararı bulunur.
4. Onaylanmış Kuruluşun sorumluluğunda gözetim
4.1.
Gözetimin amacı imalatçının onaylanmış kalite sisteminden kaynaklanan
yükümlülükleri yerine getirmesini sağlamaktır.
4.2.
İmalatçı denetim amacıyla Onaylanmış Kuruluşun imalat, muayene, test ve
depolama tesislerine girmesine izin verecek ve gerekli tüm bilgileri ve
özellikle de muayene raporları ve test bilgileri, kalibrasyon verileri, ilgili
personelin vasıfları ile ilgili raporlar gibi kalite kayıtlarından oluşan
kalite sistem belgelerini verir.
4.3.
Onaylanmış Kuruluş imalatçının kalite sistemini muhafaza etmesini ve
uygulamasını sağlamak için periyodik denetimler yapacak ve denetim raporunu
imalatçıya verir.
4.4. Ayrıca,
Onaylanmış Kuruluş imalatçıya beklenmedik ziyaretler düzenleyebilir. Bu
ziyaretlerde Onaylanmış Kuruluş gerekirse, kalite sisteminin düzgün işleyip
işlemediğini kontrol etmek için testler yapabilir veya yaptırabilir. Onaylanmış
Kuruluş imalatçıya ziyaret raporu ve herhangi bir test yapılmış ise test
raporunu verir.
5. İmalatçı
en son teçhizat parçası imal edildikten sonra en az 10 yıl süreyle
aşağıdakileri ulusal makamların denetimine açık tutar:
- Bu Ekin 3.1 numaralı paragrafında ikinci fıkranın
ikinci satırında belirtilen belgeler,
- Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafında ikinci fıkrasında
belirtilen geliştirme,
- Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafında son fıkrasında, bu
Ekin 4.3 ve 4.4 numaralı paragraflarında belirtilen, Onaylanmış Kuruluşun
verdiği karar ve raporlar.
6. Her bir
Onaylanmış Kuruluş verilen veya geri alınan kalite sistem onayları ile ilgili
bilgileri diğer Onaylanmış Kuruluşlara gönderir.
Ek V
ÜRÜN DOĞRULAMA
MODÜLÜ
1. Bu modül
bir imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisinin bu Ekin 3 numaralı
paragrafının hükümlerine tabi teçhizatın AT tip inceleme belgesinde belirtilen
tipe uygun olduğunu ve Yönetmeliğin ilgili gereklerini yerine getirdiğini
kontrol etmek için izlediği prosedürü açıklar.
2. İmalatçı,
imalat işleminin teçhizatın AT tip inceleme belgesinde belirtilen tipe ve
Yönetmeliğin ilgili şartlarına uygun olmasını sağlamak için gerekli tüm
tedbirleri alır. İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, CE
uygunluk işaretini her bir teçhizat parçasına iliştirir ve bir uygunluk beyanı
düzenler.
3.
Onaylanmış Kuruluş, bu Ekin 4 numaralı paragrafında belirtildiği şekilde her
bir ürünü test ve muayene ederek bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinde belirtilen
teçhizatın, koruyucu sistemin veya cihazın Yönetmeliğin ilgili gereklerine
uygunluğunu kontrol etmek için uygun incelemeleri ve testleri yapar.
İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi,
uygunluk beyanının bir kopyasını en son teçhizat parçası imal edildikten sonra
en az 10 yıl süreyle muhafaza eder.
4. Her bir
teçhizat parçasının incelenmesi ve test yoluyla doğrulanması
4.1. AT tip
inceleme belgesinde belirtilen tipe ve bu Yönetmeliğin ilgili gereklerine
uygunluğunu doğrulamak için, tüm teçhizat teker teker incelenecek ve bu
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen ilgili standart(lar)da yer alan uygun
testler veya eşdeğer testler yapılır.
4.2.
Onaylanmış Kuruluş, her bir onaylanmış teçhizat parçasına tanıtım numarasını
iliştirecek veya iliştirilmesini sağlayacak ve yapılan testlere uygunluk
belgesi düzenler.
4.3.
İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, Onaylanmış Kuruluşun
düzenlediği uygunluk belgesi talep edildiğinde verebilmeyi sağlar.
Ek VI
TİPE UYGUNLUK MODÜLÜ
1. Bu modül,
prosedürün; imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisinin söz konusu
teçhizatın AT tip inceleme belgesinde belirtilen tipe uygun olmasını ve
Yönetmeliğin ilgili şartlarını karşılamasını sağlamak ve bunu beyan etmek için
izlediği bölümünü açıklar. İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili
temsilcisi, CE uygunluk işaretini her bir teçhizat parçasına iliştirir ve
yazılı bir uygunluk beyanı düzenler.
2. İmalatçı,
imalat işleminin imal edilen teçhizatın AT tip inceleme belgesinde belirtilen
tipe ve bu Yönetmeliğin ilgili gereklerine uygunluğunu sağlaması için gerekli
tüm tedbirleri alır.
3. İmalatçı
veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi uygunluk bildiriminin bir kopyasını
en son teçhizat parçası imal edildikten sonra en az 10 yıl süreyle muhafaza
eder. Ne imalatçının ne de yetkili temsilcisinin Türkiye’de yerleşik olmaması
durumunda, teknik belgeleri muhafaza etme yükümlülüğü teçhizat veya koruyucu
sistemleri piyasaya arz eden kişiye aittir.
İmal edilen her bir teçhizat parçası için, ürünün
patlamaya karşı koruma yönleri ile ilgili testler imalatçı tarafından veya onun
adına yapılır. Testler, imalatçının seçtiği bir Onaylanmış Kuruluşun sorumluluğunda
yapılır.
İmalatçı, Onaylanmış Kuruluşun sorumluluğunda, imalat
işlemi sırasında Onaylanmış Kuruluşun tanıtım numarasını iliştirir.
Ek VII
ÜRÜN KALİTE GÜVENCESİ MODÜLÜ
1. Bu modül,
bu Ekin 2 numaralı paragrafındaki yükümlülükleri yerine getiren imalatçının
teçhizatın AT tip inceleme belgesinde belirtilen tipe uygun olmasını sağlamak
ve bu uygunluğu beyan etmek için izlediği prosedürü açıklar. İmalatçı veya
Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi her bir ürüne CE uygunluk işareti
iliştirir ve bir yazılı uygunluk beyanı düzenler. CE uygunluk işareti ile
birlikte bu Ekin 4 ncü maddesinde belirtilen, gözetimden sorumlu Onaylanmış
Kuruluşun tanıtım numarası da bulunur.
2. İmalatçı,
bu Ekin 3 numaralı paragrafında belirtildiği şekilde, teçhizatın son muayene ve
testi için onaylanmış bir kalite sistemi uygulayacak ve bu Ekin 4 numaralı
paragrafında belirtilen gözetime tabi olur.
3. Kalite
sistemi
3.1.
İmalatçı, seçeceği bir Onaylanmış Kuruluşa teçhizat için kalite sisteminin
değerlendirilmesi başvurusunda bulunacaktır.
Başvuruda şunlar bulunacaktır,
- Öngörülen ürün kategorisi ile ilgili tüm bilgiler,
- Kalite sistemi ile ilgili belgeler,
- Onaylanmış tip hakkında teknik belgeler ve AT tip
inceleme belgesinin bir kopyası.
3.2.
Yönetmeliğin ilgili gereklerine uygunluğu kontrol etmek için, kalite sistemi
dâhilinde her bir teçhizat parçası incelenerek, bu Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinde belirtilen ilgili standart(lar)da yer alan uygun testler veya
eşdeğer testler yapılacaktır. İmalatçı tarafından kabul edilen tüm öğeler,
şartlar ve hükümler, yazılı olarak politika, prosedür ve talimatlar sistematik
ve sıralı bir şekilde belgelenir. Bu kalite sistem belgeleri kalite
programlarının, planlarının el kitaplarının ve kayıtlarının tutarlı bir şekilde
yorumlanmasını sağlamalıdır.
Bu belgelerde özellikle aşağıdakilerin yeterli bir
açıklaması bulunmalıdır:
- Kalite hedefleri ve organizasyon yapısı, yönetim
kademesinin ürün kalitesi konusundaki yetki ve sorumlulukları,
- İmalattan sonra yapılacak muayene ve testler,
- Kalite sisteminin etkili işleyişinin izlenmesine
yönelik araçlar,
- Muayene raporları ve test verileri, kalibrasyon
verileri, ilgili personelin vasıfları ile ilgili raporlar gibi kalite
kayıtları.
3.3.
Onaylanmış Kuruluş, kalite sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı paragrafında
belirtilen şartları sağlayıp sağlamadığını değerlendirir. Onaylanmış Kuruluş
ilgili uyumlaştırılmış standartları uygulayan kalite sistemlerinin bu şartlara
uygun olduğunu kabul eder. Denetim ekibinde ilgili teçhizat teknolojisinin
değerlendirilmesinde deneyimli en az bir üye bulunur. Değerlendirme işlemi,
imalatçının tesislerinin denetim amacıyla ziyaret edilmesini kapsar. Karar
imalatçıya bildirilir. Bildirimde, inceleme sonuçları ve gerekçeli
değerlendirme kararı bulunur.
3.4.
İmalatçı, onaylanan kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri yerine
getirmeyi ve sistemi yeterli ve verimli tutmayı taahhüt eder.
İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi,
kalite sistemini onaylayan Onaylanmış Kuruluşa kalite sisteminde düşünülen
herhangi bir geliştirmeyi bildirir.
Onaylanmış Kuruluş, öngörülen değişiklikleri
değerlendirir ve değiştirilen kalite sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı
paragrafında belirtilen şartları karşılayıp karşılamadığına veya tekrar
değerlendirme gerekip gerekmediğine karar verir.
Onaylanmış Kuruluş kararını imalatçıya bildirir.
Bildirimde, inceleme sonuçları ve gerekçeli değerlendirme kararı bulunur.
4.
Onaylanmış Kuruluşun sorumluluğunda gözetim
4.1.
Gözetimin amacı imalatçının onaylanmış kalite sisteminden kaynaklanan
yükümlülükleri yerine getirmesini sağlamaktır.
4.2.
İmalatçı, denetim amacıyla Onaylanmış Kuruluşun muayene, test ve depolama
tesislerine girmesine izin verecek ve gerekli tüm bilgileri ve özellikle de:
- Kalite sistem belgelerini,
- Teknik belgeleri,
- Muayene raporları ve test verileri, kalibrasyon
verileri, ilgili personelin vasıfları ile ilgili raporlar gibi kalite
kayıtlarından oluşan bilgileri
verir.
4.3.
Onaylanmış Kuruluş, imalatçının kalite sistemini muhafaza etmesini ve uygulamasını
sağlamak için periyodik denetimler yapacak ve denetim raporunu imalatçıya
verir.
4.4. Ayrıca,
Onaylanmış Kuruluş imalatçıya beklenmedik ziyaretler düzenleyebilir. Bu
ziyaretlerde Onaylanmış Kuruluş gerekirse, kalite sisteminin düzgün işleyip işlemediğini
kontrol etmek için testler yapabilir veya yaptırabilir. Onaylanmış Kuruluş
imalatçıya ziyaret raporu ve herhangi bir test yapılmış ise test raporu verir.
5. İmalatçı,
en son teçhizat parçası imal edildikten sonra en az 10 yıl süreyle aşağıdakileri
ulusal makamların denetimine açık tutar:
- Bu Ekin bu Ekin 3.1 numaralı paragrafında ikinci
fıkrasının ikinci satırında belirtilen belgeler,
- Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafında ikinci fıkrasında
belirtilen geliştirme,
- Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafında son fıkrasında, bu
Ekin 4.3 ve 4.4 numaralı paragraflarında belirtilen, Onaylanmış Kuruluşun
verdiği karar ve raporlar.
6. Her bir
Onaylanmış Kuruluş, verilen veya geri alınan kalite sistem onayları ile ilgili
bilgileri diğer Onaylanmış Kuruluşlara gönderir.
Ek VIII
İÇ ÜRETİM KONTROLÜ MODÜLÜ
1. Bu modül,
bu Ekin 2 numaralı paragrafında belirtilen yükümlülükleri yerine getiren
imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi teçhizatın bu Yönetmeliğin
ilgili gereklerini karşılamasını sağlamak ve bu şartları karşıladığını
bildirmek için izlediği prosedürü açıklar. İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik
yetkili temsilcisi CE uygunluk işaretini her bir teçhizat parçasına iliştirecek
ve yazılı bir uygunluk beyanı düzenler.
2. İmalatçı,
bu Ekin 3 numaralı paragrafında açıklanan teknik belgeleri düzenler ve bu
belgeleri imalatçı veya yetkili temsilcisi en son teçhizat parçası üretildikten
sonra en az 10 yıl süreyle ulusal makamların denetimine açık tutar.
Hem imalatçının, hem de yetkili temsilcisinin Türkiye’de
yerleşik olmaması halinde teknik belgeleri muhafaza etme yükümlülüğü, teçhizatı
piyasaya arz eden kişiye aittir.
3. Teknik
belgeler, teçhizatın Yönetmeliğin ilgili gereklerine uygunluğunu sağlamalıdır.
Bu belgelerde, değerlendirme için gerekli olduğu ölçüde ürünün tasarım, imalat
ve çalışmasını kapsar. Teknik belgelerde aşağıdakiler bulunur:
- Teçhizatın genel bir açıklaması,
- Kavramsal tasarım ve imalat çizimleri ile aksamların
şemaları, kısmi montaj, devreler vs.,
- Söz konusu resim ve şemaların ve teçhizatın
çalışmasının anlaşılması için gerekli tarifi ve açıklamaları,
- Kısmen veya tamamen uygulanan standartların listesi
ve standartların uygulanmadığı durumlarda Yönetmeliğin emniyet hususlarını
sağlamak için uygulanan çözüm yollarının açıklaması,
- Yapılan tasarım hesaplarının, gerçekleştirilen
incelemelerin vs. sonuçları;
- Test raporları.
4. İmalatçı
veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, uygunluk beyanının bir kopyasını
teknik belgelerle birlikte muhafaza eder.
5. İmalatçı,
imalat işleminin imal edilen ürünün bu Ekin 2 numaralı paragrafında belirtilen
teknik belgelerle ve Yönetmeliğin bu teçhizat ile ilgili gereklere uygun
olmasının sağlanması için gerekli tüm tedbirleri alır.
Ek IX
BİRİM DOĞRULAMA MODÜLÜ
1. Bu modül
imalatçının bu Ekin 2 numaralı paragrafında belirtilen belgeyi alan teçhizatın
veya koruyucu sistemin uygulandığı Yönetmeliğin gereklerine uygun olmasını
sağlamak ve bu uygunluğu beyan etmek için izlediği prosedürü açıklar. İmalatçı
veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi teçhizat veya koruyucu sistemlere
CE uygunluk işaretini iliştirecek ve bir uygunluk beyanı düzenler.
2.
Onaylanmış Kuruluş, Yönetmeliğin ilgili gereklerine uygunluğunu kontrol etmek
için, her bir teçhizat veya koruyucu sistemi inceler ve bu Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinde belirtilen ilgili standart(lar)da yer alan uygun testleri veya
bunların eşdeğeri olan testleri yapar.
Onaylanmış Kuruluş, onaylanmış teçhizat veya koruyucu
sisteme kendi tanıtım numarasını iliştirir veya iliştirilmesini sağlar ve yapılan
testlerle ilgili bir uygunluk belgesi düzenler.
3. Teknik
belgelerin amacı bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunu değerlendirilmesini ve
teçhizat veya koruyucu sistemin tasarım, imalat ve çalışmasının anlaşılmasını
sağlamaktır.
Belgelerde aşağıdakiler bulunur:
- Ürünün genel bir açıklaması,
- Kavramsal tasarım ve imalat çizimleri ile
aksamların montaj şemaları, kısmi montajlar, devreler, vs.,
- Söz konusu çizimler ve montaj şemaları ile teçhizat
veya koruyucu sistemin çalışmasının anlaşılması için gerekli tarifler ve
açıklamalar,
- Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen, kısmen
veya tamamen uygulanan standartların listesi ve 6 ncı maddede belirtilen
standartların uygulanmadığı durumlarda Yönetmeliğin temel gereklerini sağlamak
için uygulanan çözüm yollarının açıklaması,
- Yapılan tasarım hesaplarının, gerçekleştirilen
incelemelerin vs. sonuçları,
- Test raporları.
Ek X
CE UYGUNLUK İŞARETİ
A.
CE uygunluk işareti aşağıdaki
şekilde yer alan CE harflerinden oluşur:
İşaretin küçültülmesi ya da büyütülmesi halinde,
yukarıdaki ölçekli resimde verilen oranlara uyulmalıdır.
CE
uygunluk işaretinin çeşitli bileşenleri 5 mm’den az olmamak üzere hemen hemen
aynı düşey boyutta olmalıdır.
Küçük
ölçekli teçhizat, koruyucu sistemler veya cihazlar için bu asgari boyuttan
vazgeçilebilir.
B. AT uygunluk beyanı içeriği.
AT
uygunluk beyanında aşağıdakiler bulunmalıdır:
-
İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisinin adı veya tanıtıcı
işareti ve adresi,
-
Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen teçhizat, koruyucu
sistem veya cihazın açıklaması,
- Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci
fıkrasında belirtilen teçhizat, koruyucu sistem veya cihazın yerine getirdiği
ilgili tüm hükümler,
-
Uygun olduğunda, Onaylanmış Kuruluşun adı, tanıtım numarası ve adresi ile AT
tip inceleme belgesinin numarası,
-
Uygun olduğunda, uyumlaştırılmış standartlara yapılan atıflar,
-
Uygun olduğunda, kullanılan standartlar ve teknik talimatnameler,
-
Uygun olduğunda, uygulanan Avrupa Birliği Direktiflerine dayanan diğer
Yönetmeliklere yapılan atıflar,
-
İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi adına imzaya yetkili
şahsın kimlik bilgileri.
Ek XI
ONAYLANMIŞ
KURULUŞLAR İÇİN DİKKATE ALINACAK ASGARİ KRİTERLER
1. Kuruluş,
kuruluşun yöneticisi ve doğrulama testlerinin yapılmasından sorumlu personeli,
denetledikleri bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen
teçhizat, koruyucu sistemler veya cihazların tasarımcısı, imalatçısı, satıcısı
veya montajcısı veya bunlardan birinin Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi
olmayacaktır. Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen
teçhizat, koruyucu sistemler veya cihazların tasarımında, imalinde,
pazarlamasında veya bakımında doğrudan veya yetkili temsilcileri olarak yer
almayacaklardır. Bu hüküm, imalatçı ile kuruluş arasındaki teknik bilgi
alışverişi imkânını engellemez.
2. Kuruluş
ve denetleme personeli doğrulama testlerini en yüksek mesleki dürüstlük, teknik
ehliyet içinde yapacak ve özellikle maddi olmak üzere, kontrol sonuçları
üzerinde çıkarı olan kişi veya kişi gruplarından gelebilecek, test sonuçlarını
etkileyebilecek tüm baskı, etkiden uzak olmalıdır.
3. Kuruluş,
doğrulama ile ilgili idari ve teknik görevleri layıkıyla yerine getirebilmesi
için gerekli personel ve imkânları bulundurmalıdır. Kuruluş, aynı zamanda özel
bir doğrulama için gerekli teçhizata da ulaşabilmelidir.
4.
Denetlemeden sorumlu personel:
- Uygun teknik ve mesleki eğitime sahip olacaktır,
- Yapacakları testlerin gerekleri konusunda yeterli bilgiye
ve bu testler konusunda yeterli deneyime sahip olmalıdır,
- Testlerin yapıldığını belgelemek için gerekli belge,
kayıt ve raporları hazırlayabilmelidir.
5. Denetleme
yapan personelin tarafsızlığı garanti edilmelidir. Personelin liyakati yapılan
test sayısına veya bu testlerin sonuçlarına bağlı olmamalıdır.
6.
Sorumluluk sigortası, ulusal yasaya göre devletin sorumluluğunda olmadıkça veya
üye devlet testlerden doğrudan sorumlu olmadıkça, kuruluş tarafından
yapılmalıdır.
7. Kuruluş
personeli, bu Yönetmelik kapsamındaki veya bu Yönetmeliğin uygulanmasını
sağlayan bir ulusal yasa hükmü kapsamındaki görevlerini yaparken, faaliyetlerin
gerçekleştirildiği devletin yetkili idari makamları önünde bilgi verilmesi
hariç, elde ettikleri tüm bilgiler için mesleki gizlilik ilkesine sıkı sıkıya
bağlı olmalıdır.