2591
SABOTAJLARA KARŞI KORUMA
YÖNETMELİĞİ
Bakanlar Kurulu Kararının
Tarihi
: 16.10.1988, No : 88/13543
Dayandığı Kanunun
Tarihi
: 22.7.1981, No : 2495
Yayımlandığı R. Gazetenin
Tarihi
: 28.12.1988, No : 20033
Yayımlandığı Düsturun
Tertibi
: 5, Cildi : 28, S. 1625
BİRİNCİ
BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1 – Milli ekonomiye, Devletin savaş gücüne önemli ölçüde katkısı
bulunan, kısmen veya tamamen yıkılmaları, hasara uğratılmaları veya geçici bir
süre için dahi olsa çalışmadan alıkonmaları, ülke güvenliği ve ekonomisi ile
toplum hayatı bakımından olumsuz etkiler yaratacak harp silah ve vasıtalarını,
sınai, ticari ve zirai kurum ve kuruluşları, bunlara ait fabrika, atölye ve
işyerleri, baraj, enerji santralı, enerji nakil hatları, rafineri, petrol ve
gaz boru hatları, terminal, pompa istasyonu, kömür, petrol ve maden
işletmeleri, nakil-depolama-yükleme tesisleri sağlık hizmetlerine katkısı
bulunan tesisler ile tarihi ve milli eserler, radyo, televizyon, telsiz verici
istasyonları, her nev'i ulaştırma ve haberleşme yapı ve tesisleri ile eğitim ve
öğretim yapıları, ören yerleri, sitler, müzeler, kütüphaneler ve turistik
tesislerle benzeri kuruluşları ve bu kuruluşlara ait personel, tesis, araç,
gereç, malzeme ve dökümanı ve inşaatı devam eden önemli tesisleri vb. barışta,
olağanüstü hal, sıkıyönetim, seferberlik, savaş ve savaş sonrası hallerde
içeriden ve dışarıdan yapılabilecek her türlü sabotaja karşı koruma konusunda
alınması gereken tedbirler ile bu tedbirlerin uygulama şekillerini
göstermektedir.
Kapsam
Madde 2 – Bu Yönetmelik Bakanlıklar ve birince maddede belirlenen
özellikleri taşıyan kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşlarını kapsar.
Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Kuvvet Komutanlıkları,
Jandarma Genel Komutanlığı, MİT Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.
Tanımlar
Madde 3 – Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık : Başbakanlık ve diğer Bakanlıkları,
b) Kamu Kuruluşu : Kamu yararına faaliyet gösteren kurum ve kuruluşları,
c) Özel Kuruluş : Özel Sektör ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri tarafından kurularak
işletilen kuruluşları,
d) Tüzel Kişilik : Türk Medeni Kanununun 45, 46, 53, 54 ve 55. maddelerine göre
şahsiyet kazanan kuruluşları,
Sayfa
2592
e) Sabotaj : Harp Sanayiinin, sınai, ticari, zirai üretim araçlarının ve
ürünlerinin, enerji üretim ve ulaşımına ait tesislerin, her türlü ulaşım ve
muhabere sistem ve araçlarının, milli ekonomiye, milli kültüre ve sağlık
hizmetlerine katkısı bulunan sair tesislerin, harp silah ve vasıtalarının,
personelin ve idari yapının tamamen veya geçici bir süre için faaliyet dışı
kalmasını sağlamak amacıyla tahribine yönelik saldırgan bir yıkıcı faaliyet
şeklini,
f) Sabotör : Barışta, olağanüstü hallerde ve savaşta teşkilatlı ve teşkilatsız
iç ve dış tehdit unsurlarınca muhtelif yollardan temin edilen ve tahripkar
faaliyetlere yöneltilen yerli ve yabancı elemanlar,
g) Sabotaja Karşı Koyma : Kuruluş ve tesisleri sabotajlara karşı korumak için
gerekli tedbirleri almak, sabotaj faaliyetlerinde bulunan veya bulunabilecek
olan kişileri ve grupları ortaya çıkarmak, etkisiz hale getirmek suretiyle sabotaj
faaliyetlerini ortadan kaldırma amacı güden önlemleri,
ifade eder.
Dayanak
Madde 4 – Bu Yönetmelik Bakanlar Kurulunun 30/4/1953 tarih ve 4/685
karar sayılı "Sabotajlara Karşı Korunma ve Sabotajları Önleme Hakkında
Talimat" ın yenilenmesi amacıyla ve 2495 Sayılı Kanundaki
"Sabotaj" konusuna açıklık kazandırmak üzere hazırlanmıştır.
İKİNCİ
BÖLÜM
Genel Esaslar
Tesislerin Tesbiti ve Komisyonların Kurulması
Madde 5 – Bakanlık ana hizmet binalarında bu Yönetmelik hükümleri
uygulanır ve bu hükümlere göre koruma planı hazırlanır.
Bu Yönetmelik kapsamına girecek diğer kuruluşların tesbiti ise aşağıda sayılan
komisyonlarca yapılır.
Bu komisyonlar ;
a) Bakanlıkların ayrı bina işgal eden merkez teşkilatı birimleriyle bağlı ve
ilgili kuruluşlarının tesbiti için, Bakanlık Müsteşarının veya görevlendireceği
Müsteşar Yardımcısının başkanlığında; personel, idari ve teknik işlerden
sorumlu daire amirleri ile Hukuk Müşavirinden ve Savunma Sekreterinden oluşur.
Komisyonun çalışmalarında sekreterya hizmeti, Savunma Sekreterliği tarafından
yürütülür.
b) Daha alt düzeydeki diğer kuruluşların tesbiti amacıyla, illerde Vali veya
görevlendireceği Vali Muavininin başkanlığında; İl Garnizon Komutanlığı
temsilcisi, İl Cumhuriyet Savcısı, İl Jandarma Alay Komutanı, İl Emniyet
Müdürü, İl Sivil Savunma Müdürü ve varsa MİT temsilcisinden teşekkül eder.
Komisyonun çalışmalarında sekreterya hizmeti, İl Sivil Savunma Müdürlüğü
tarafından yürütülür.
c) Bu komisyonlara gerektiğinde konuyla ilgili diğer birim yöneticileri de
çağırılabilir.
Sabotajlara Karşı Koruma Planı
Madde 6 – Sabotajlara karşı koyma ve önleme tedbirlerini almakla yükümlü
Bakanlık ve kuruluşlar, bu Yönetmeliğe ve kendi özelliklerine göre sabotajlara
karşı "Koruma Planı" yaparlar. Hazırlanacak planda yer alacak
bilgiler ile plan örneği ektedir.
2495 Sayılı Kanuna tabi olan veya uygulamalarını bu Yönetmeliğe göre yürütecek
kurum ve kuruluşlar tek bir koruma planı yaparlar.
Sayfa
2593
Ayrı Bakanlık ve kuruluşlara ait komşu tesislerle ilgili koruma planları, bu tesislerin
Koruma ve Güvenlik Amirleri tarafından birbirleriyle koordine edilmek suretiyle
ayrı ayrı hazırlanır.
Ayrı Bakanlık ve kuruluşlara ait birimlerin ortaklaşa kullandığı binalarda
koruma planının yapılması ve uygulanması hizmetleri, Mahalli Mülki Amirin, bu
binadaki Kuruluş amirleri arasından görevlendireceği birim başkanının
sorumluluğu altında ve bir protokola bağlanacak esaslar dahilinde mevcut
birimler tarafından müştereken yürütülür.
Aynı Bakanlık veya kuruluşa ait olan, bir site halinde ve yakın konumda
gruplaşmış binalar için koruma planı müşterek olarak yapılabilir.
Planların hazırlanmasında ve uygulanmasında doğabilecek uyuşmazlıklar, Mahalli
Mülki Amirliklerce çözümlenir.
Koruma planları ve bunlara ait yazılar "GİZLİ" gizlilik derecesi
taşırlar.
Koruma Planının Onaylanması ve Dağıtımı
Madde 7 – Bu Yönetmelik esaslarına göre;
a) Bakanlıkların ve ayrı bina işgal eden Bakanlık merkez teşkilatı birimlerinin
hazırlayacakları "Koruma Planları" Bakanlık Müsteşarı tarafından
onaylanır. Onaylanmış planın bir örneği İçişleri Bakanlığına, bir örneği Ankara
Valiliğine (veya bölgedeki Valiliğe) gönderilir. Bir örneği de ilgili
Bakanlıkta uygulanmak üzere muhafaza edilir.
b) Bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarınca hazırlanacak olan planlar o
kuruluşun en üst yetkilisi tarafından onaylanır. Planların bir örneği bağlı
bulunduğu Bakanlığı, iki örneği de İl Jandarma Alay Komutanlığına ve İl Emniyet
Müdürlüğüne verilmek üzere, ilgili Valiliğe gönderilir. Bir örneği ise
uygulanmak üzere kuruluşun kendisinde muhafaza edilir.
c) İl ve İlçelerde diğer kamu ve özel kuruluşlarca hazırlanan planlar, 5. madde
b fıkrasınca belirtilen il komisyonunca incelenerek uygun görülmesi halinde
Valiliğin onayı ile yürürlüğe konur. Bu planların birer örneği İl Jandarma Alay
Komutanlığına, İl Emniyet Müdürlüğüne (İlçelerde ayrıca İlçe Jandarma Bölük
Komutanlığına, İl Emneyat Müdürlüğüne (İlçelerde ayrıca İlçe Jandarma Bölük
Komutanlığına ve Emniyet Amirliği veya Komiserliğine) ve ilgili Bakanlığa
gönderilir. Bir örneği ise kuruluşun kendisinde muhafaza edilir.
Valilik ve Kaymakamlık binaları için yapılan koruma planlarının bir örneği,
ayrıca İl Sivil Savunma Müdürlüğü ve İlçe Sivil Savunma Müdürlük veya
Memurluklarında muhafaza edilir.
Planların hazırlanması, çoğaltılması ve onaylanması ile ilgili sekreterya
görevleri kuruluş veya tesisin bölgesinde bulunduğu İl Jandarma Alay Komutanlığı
veya İl Emniyet Müdürlüğünce yapılır.
Koruma Planının Yenilenmesi
Madde 8 – Bu Yönetmeliğe göre hazırlanacak koruma planları yılda en az
bir defa gözden geçirilerek güncenlleştirilir. Kuruluşta değişiklikler olması
veya yeni ilave tedbirlere gerek görülmesi hallerinde bu süre beklenmeksizin
plan güncelleştirilir veya yeniden hazırlanır.
Yapılacak ilaveler veya hazırlanacak yeni planlar 7. maddede yazılı makamlara
gönderilir.
Yeni plan yapılması halinde eski plan, planın ait bulunduğu birimce, o birim
amirinin ve diğer iki sorumlunun imzalarını taşıyan bir tutanakla imha edilir.
Sabotaj Şekilleri
Madde 9 – Sabotajlar genel olarak yapılış tarzına ve kullanılan
malzemelere göre ikiye ayrılır;
a) Aktif Sabotajlar;
(1) Yangınla sabotaj,
(2) Patlayıcı maddelerle sabotaj,
(3) Mekanik sabotaj,
Sayfa
2594
(4) Bakteriyolojik ve Kimyasal sabotaj.
b) Pasif Sabotajlar;
(1) Fikri sabotaj,
(2) Psikolojik sabotaj.
Sabotaj Yapabilecek Kişiler
Madde 10 – Sabotaj yapabilecek kişiler (Sabotörler) aşağıdaki şekilde
sınıflandırılır;
a) Özel yetiştirilmiş kişiler, (Ajanlar)
b) Bir ideolojiye bağlı kişiler,
c) Başka milletler hesabına çalışan kişiler,
d) Doğrudan doğruya bu amaçla yetiştirilmiş askeri personel,
e) Dışarıdan sızacak elemanların içerden bulacakları suç ortakları.
Sabotajlara Karşı Korunma Tedbirleri
Madde 11 – Sabotajlara karşı korunma aktif ve pasif tedbirlerle
sağlanır.
Bu amaçla;
a) Bakanlık ve kuruluşun etrafına tel örgü, parmaklık veya duvar çekilmesi,
b) İç ve dış çevrenin aydınlatılması,
c) Bekçi, nöbetçi veya devriye bulundurulması,
d) Özel yetiştirilmiş köpekler kullanılması,
e) Elektronik veya uygun görülecek diğer alarm sistemlerinin kullanılması,
f) Nöbetçi kulübe veya kulelerinin yapılması,
g) Telli-Telsiz muhabere sistemi kurulması,
h) Gereken yerlere ikaz levhalarının konulması,
i) Giriş-çıkış kapılarının sınırlandırılması ve bu kapıların kontrol altında
bulundurulması,
j) Malzeme yükleme ve boşaltmalarında ve özellikle sabotaja elverişli olmaları
nedeniyle parlayıcı, patlayıcı, yanıcı ve yakıcı madde nakliyatında özel
tedbirler alınması,
k) Yangınlara karşı ikaz, ihbar ve söndürme sisteminin kurulması,
l) Zeminde ve düşük seviyede olan veya dışarıdan tesisin içine bir sabotaj
maddesi atma imkanı veren pencerelerin; panjur, demir parmaklık veya kalın
kafes tellerle kapatılması ve içeriden çengellenmesi,
m) Tesisin ana faaliyetlerinin ve tesiste çalışan personelin daima kontrol
altında tutulması,
n) Yapılacak eğitim, konferans, film gösterisi ve tatbikatlarla personelin,
sabotajlara karşı korunma konularında bilinçlendirilmesi,
sağlanır ve Bakanlık ve kuruluşun özelliğine göre gerekli görülecek diğer
tedbirler alınır.
Bu tedbirlerin uygulanmasında korunacak mahaldeki ünitelerin önem derecelerine
göre öncelikleri dikkate alınır.
Olağanüstü Hal, Sıkıyönetim, Seferberlik ve Savaş Hallerinde Sabotajlara karşı
Alınacak Tedbirler
Madde 12 – Olağanüstü Hal, Sıkıyönetim, Seferberlik ve Savaş Hallerinin ilanında
emniyet tedbirleri artırılır ve ilan edilen hale göre verilen emir ve
direktiflere uygun olarak hareket edilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Teşkilat-Görev ve
Sorumluluk
Teşkilat
Madde 13 – Bakanlık ve kuruluşlarda koruma hizmetleri mevcut personelden
yeterli miktarda seçilecek fiziki koruma grubu ve teknik koruma grubu ile
sağlanır.
Sayfa
2595
Bu gruplar bulundukları Bakanlık ve kuruluşun önemine, üretimine ve kapladığı
alanın genişliğine göre ayrı ayrı veya birleşik olarak faaliyet
gösterebilirler.
Gruplarda görev alacak personel miktarının tesbitinde korunacak yer adedi,
korunacak yerin önemi ve mevcut eleman sayısı göz önünde bulundurulur.
Fiziki koruma grubunun teşkilinde, bekçi ve muhafız gibi esas görevi koruma
olan personelden ayrı olarak ve bu personeli takviye amacıyla diğer personelden
de ikiz görevli olarak yararlanılır.
Özel güvenlik teşkilatı oluşturulan kuruluşlarda fiziki koruma ile ilgili
hizmetler bu teşkilat tarafından yürütülür, ayrıca fiziki koruma grubu teşkil
edilmez.
Fiziki koruma grubu personeli saldırılara gerektiğinde yakın mücadele
usulleriyle karşı koyabilecek tarzda teşkilatlandırılır ve silah, cop, düdük,
el feneri, ses çıkarmayan ayakkabı, ikaz araçları, özel yetiştirilmiş köpekler
gibi uygun görülecek teçhizat ve vasıtalarla donatılır.
Teknik koruma gruplarında görev alacak olanlar, Bakanlık ve kuruluşun teknik
özelliklerini bilen uygun kademedeki teknik personel arasından ve sabotajlar
sonucu meydana gelecek arızaların acil onarımı amacıyla, ihtiyaç dikkate
alınarak görevlendirilir. Bu görevler için bu personel; elektrik kaçaklarını,
gaz ve her türlü akar ve uçar madde kaçakların ayırt etmeye yarayan cihazlar,
yangın söndürücüler, tahrip vasıtalarını etkisiz kılmaya yarayan malzeme, mayın
arama cihaz ve vasıtaları, her türlü kimyasal ve mekanik veya elektriki sabotaj
madde ve vasıtalarını meydana çıkaracak teknik malzeme gibi araç ve gereçlerle
donatılır.
Yangın söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım ekipleri, teknik koruma grubu
bünyesi içerisinde teşkil edilir. Ayrıca yangın, ilk yardım, kurtarma ve teknik
onarım konularında mevcut sivil savunma servislerinden de yararlanılır.
Fiziki koruma grubu personeli (24) saat çalışma yapacak şekilde tertipler
alınarak görevlendirilir.
Teknik koruma grubu personeli de gerekli görüldüğü hallerde (24) saat hizmet
esasına göre görevlendirilebilir.
Bekçi ve muhafızlar haricindeki koruma grupları personeli, koruma görevleri
dışında asli görevlerine devam ederler.
Koruma grupları, korunacak mahallin fiziki ve teknik özelliklerine göre ve
hizmetteki ağırlık merkezi dikkate alınarak, koruma için en uygun biçimde
kurulur ve görevlendirilir.
Bakanlık ve kuruluşlarda ilgili birimler tarafından yürütülecek koruyucu
güvenlik hizmetleri koruma gruplarının yapacağı koruma hizmetleri ile bütünlük
sağlayacak şekilde ve kendi mevzuatına göre ayrıca uygulanmaya devam olunur.
Koruma ve Güvenlik Amiri
Madde 14 – Bakanlık ve kuruluşlarda koruma hizmetlerinin yürütülmesi
için bir Koruma ve Güvenlik Amiri görevlendirilir.
Hizmetin özelliğine göre ve gerekiyorsa Koruma ve Güvenlik Amirine yeteri kadar
yardımcı verilir.
Koruma ve Güvenlik Amirliği, hizmetin kapsamı dikkate alınarak uygun görülecek
bir personele ek görev olarak ta verilebilir.
Koruma ve Güvenlik Amiri Bakanlık ve kuruluşların özelliklerini bilen, karar
verme yetki ve yeteneğine sahip olmalıdır.
Koruma ve Güvenlik Amirinin Görevleri
Madde 15 – Koruma ve Güvenlik Amiri, sabotajlara ve saldırılara karşı
koruma ve güvenliğin sağlanması için yapılan Koruma planının uygulanması ve bu
amaçla koruma pesonelinin göreve hazır bulundurulması, sevk ve idare edilmesi,
varsa nöbetçi ve devriyelerin çalışma usul ve esaslarının tesbit ve kontrolü,
genel kolluk kuvvetleri ve seferberlik ve savaş hallerinde avcı teşkilleri ile
ilişkilerinin düzenlenmesi ve eğitimlerinde sürekliliğin sağlanması ile
görevlidir.
Sayfa
2596
Sorumluluk
Madde 16 – Bir tesisin koruma sorumluluğu; bu tesis devlete ait ise en
büyük amirine, özel şahıslara ait ise sahibine, tüzelkişilere ait ise idare
amirine aittir.
Koruma ve Güvenlik Amirleri Bakanlık ve kuruluşların en büyük amirine veya onun
yetkili kıldığı makam sahibine karşı sorumludur.
Sorumluluğunu yerine getirmeyen görevliler hakkında 657 ve 2495 Sayılı
Kanunlarla T.C.K. nun ilgili hükümleri uygulanır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Koordinasyon ve
İşbirliği
Mahalli Mülki İdare Amirleriyle Koordinasyon ve İşbirliği
Madde 17 – Koruma hizmetlerinden sorumlu yöneticiler veya bunların
yetkili kıldığı görevliler bu hizmetlerle ilgili olarak mahalli mülki idare
amirleriyle koordinasyon ve işbirliği içerisinde bulunurlar.
Kolluk Kuvvetleri ile Koordinasyon ve İşbirliği
Madde 18 – Fiziki gövenliğin sağlanması konusunda mevcut koruma grupları
ile genel kolluk kuvvetleri arasında işbirliği ve yardımlaşma sağlanır.
Bir tehlike anında koruma gruplarının yeterli olmaması hallerinde genel kolluk
kuvvetlerinden sağlanacak bu yardımlaşmanın usul ve esasları önceden belirlenir
ve koruma planlarında gösterilir.
Koruması Bakanlıklararası protokollarla ve genel kolluk kuvvetlerinden özel
birlik tahsisi suretiyle sağlanan tesis ve kuruluşlarda koruma planları, o
tesis veya kuruluşun yetkilisi ile korumaya tahsis edilen Kolluk Kuvveti amiri
arasında koordinasyon yapılarak hazırlanır.
Yakın Kuruluş ve Mahalli Teşkillerle Yardımlaşma
Madde 19 – Bakanlıklarda ve kuruluşlarda fiziki güvenlik konularında ve
yangınlara karşı alınan önlemlerin yeterli olmıyacağının anlaşılması halinde
yakın Bakanlık ve kuruluşlarla veya ilgili mahalli teşkillerle karşılıklı
olarak yardımlaşma sağlanır.
Savunma veya Sivil Savunma Elemanlarıyla Koordinasyon
Madde 20 – Koruma hizmetleri, üst düzey yöneticinin emirleri
doğrultusunda savunma veya sivil savunma elemanlarıyla koordine edilerek
yürütülür.
Savunma veya sivil savunma elemanı bulunmayan yerlerde hizmetler için üst düzey
yönetici ile veya bu yöneticinin tayin edeceği görevli personel ile koordine
sağlanır.
Koruma planları da bu personelle koordine edilmek suretiyle hazırlanır.
Koruma ve Güvenlik Amirleri koruma hizmetlerini, çalışma saatlerinde aynı
personelle koordine içerisinde yürütürler.Çalışma saatleri dışında bu
koordinasyon, nöbetçi memurları ile sağlanır. Nöbetçi memurluğunun kurulmamış
olması halinde çalışma saatleri dışındaki koordine usulleri Bakanlık ve
kuruluşlarca hazırlanacak yönerge ile düzenlenir.
Sivil Savunma Servisleri ve Avcı Teşkilleri ile Koordinasyon ve İşbirliği
Madde 21 – Yangın, ilk yardım, kurtarma ve teknik onarım konularında,
teşkilatı bulunan yerlerde Sivil Savunma servisleri ile karşılıklı yardım ve
işbirliği usulleri, hazırlanacak yönerge ve koruma planlarında gösterilir.
Seferberlik ve savaş hallerinde avcı teşkilleriyle korunması planlanan kuruluşlarda,
bu teşkillerle yapılacak koordinasyon ve işbirliği usulleri de barıştan
itibaren o kuruluşun koruma planlarına dahil edilir.
Sayfa
2597
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Eğitim, Denetim ve
Donatım
Eğitim
Madde 22 – Sabotajlara karşı koruma gruplarının eğitimleri aşağıdaki
şekilde yaptırılır.
a) Fiziki koruma grubuna mensup bekçi ve muhafız gibi silahlı personelin
eğitimi; Valiliğin bilgisi dahilinde mahalli genel kolluk kuvvetleri tarafından
silah bilgisi, silah kullanma yetkisi, atış eğitimi, patlayıcı maddelerin
tanıtılması ve güvenlik hizmetlerinin yapılması konularında, genel kolluk
kuvvetlerince uygun görülecek mahallerde,
b) Fiziki koruma grubunun diğer personeli ile teknik koruma grubunun eğitimleri
Koruma ve Güvenlik Amirleri tarafından kuruluşlarınca, yaptırılır.
Bu eğitimlerin programı; personel, zamanlama ve süre faktörü de dikkate
alınarak, mahalli kolluk kuvvetleri amiri, savunma ve sivil savunma elemanları
ile koordine edilmek suretiyle, Koruma ve Güvenlik amiri tarafından hazırlanır.
Bakanlık ve kuruluşlarda sabotaj ve saldırılara karşı korunma eğitiminin
denenmesi amacıyla Koruma ve Güvenlik Amirinin uygun göreceği zamanlarda,
ayrıca tatbikatlar yaptırılır.
c) Kurum içi koruyucu güvenlik eğitimlerinde diğer personele ilgililer
tarafından uygun görülecek zamanlarda koruma planı ve uygulaması hakkında bilgi
verilir. Sabotaj ve güvenlikle ilgili filmler gösterilmek suretiyle personelin
aydınlatılması, bilgilerinin tazelenmesi ve yetiştirilmesi sağlanır.
Denetim
Madde 23 – Bu Yönetmeliğe göre hazırlanan koruma planları ve eğitim
proğramları ile uygulamaları, ilgili Bakanlıkların uzmanları veya illerde Vali
veya görevlendireceği yardımcısının emri üzerine sorumluluk bölgelerine göre İl
Jandarma Alay Komutanlığı veya İl Emniyet Müdürlüğü tarafından yılda en az bir
defa denetlenir.
Bakanlıklar, kamu kuruluşu amirleri ve özel kuruluş sahipleri de yılda en az
bir defa koruma planının kendi ünitelerindeki uygulamalarını denetlerler.
Bu denetlemeler, 2495 Sayılı Kanuna ait Yönetmeliğin 50. maddesinde gösterilen
"Denetimde Gözönünde Tutulacak Hususlar" dikkate alınarak yapılır.
Diğer kanunlarla ilgili makamlara tanınan denetleme hakkı saklıdır.
Donatım
Madde 24 – Koruma gruplarında bulunan personel, bu Yönetmelikte yazılı
görevlerini yapabilecek şekilde donatılır.
Bekçi ve muhafız olarak görevlendirilenler dışında fiziki koruma grubu
görevleri için ayrı bir kıyafet verilmez.Teknik koruma grubu personeli için
gereken hallerde kullanılmak üzere iş elbisesi temin olunur.
Koruma personelinin koruma görevleri için ihtiyaç duyacakları elbise, malzeme,
araç, gereç, vb. nin gerektireceği masraflar, Bakanlık ve kuruluşlarca
karşılanır.
Sayfa
2598
ALTINCI
BÖLÜM
Diğer Tedbirler
Personelle İlgili Olarak Alınacak Tedbirler
Madde 25 – Personelle ilgili olarak aşağıdaki tedbirler alınır;
a) Bu Yönetmeliğin "Amaç" maddesinde belirtilen kurum ve
kuruluşlardan özel sektöre ait bulunanlara alınarak hassas ve gizlilik dereceli
yerlerde çalıştırılacak personel için mahallin Mülki İdari Amiri kanaliyle
arşiv araştırması yaptırılması istenir.
b) Bakanlık ve kuruluşlarda çalışan bütün personele daimi giriş kartları
verilir. Bu kartlar çalışma sırasında personel üzerinde devamlı olarak takılı
bulundurulur ve mesai bitiminde binadan ayrılırken çıkarılır.
c) Personelin ve görevli veya iş takibi için gelenlerle ziyaretçilerin kontrolü
amacıyla Bakanlık ve kuruluşlarda mevcut personel arasından ihtiyaca göre
oluşturulacak sayıda yeminli gözcülerden ikiz görevli olarak yararlanılır. Bu
personelin isimleri saklı tutulur.
d) Bakanlık ve kuruluşlarda, elektrik, su, havagazı ve kalorifer onarımı,
badana vb. gibi amaçlarla gelen yabancıların tamir takımlarını taşıdıkları
çanta ve torbalarıyla araç-gereçleri giriş sırasında kontrol edilir. Onarım
süresince gerekli kontroller için yanına bir refakatçi personel verilir.
Bu gibi personele işin bitimi tarihine kadar geçerli olmak üzere geçici giriş
kartları verilir ve işin bitiminde geri alınır.
e) Bakanlık ve kuruluşlarda görev veya iş yönünden ilgisi bulunmayan kişilerin
ziyaretçi olarak bina ve tesis içine girmelerine izin verme yetkisi devlete ait
kurum ve kuruluşlarda en büyük amire veya onun görevli veya yetkili kılacağı
kişiye, özel ya da tüzel kişilere ait kuruluşlarda ise kuruluşun sahibine veya
idare amirine aittir. Bu ziyaretçilerden hangilerinin misafir kabul odasında ve
hangilerinin bürolarda kabul edileceği, Bakanlık ve kuruluşlar tarafından
yapılacak özel yönergelerde belirtilir.
f) Genel olarak tatil günlerinde ziyaretçi kabulü yapılmaz. Zorunlu hallerde
yapılacağı ziyaretçi kabulüne dair esaslar, hazırlanacak özel yönergelerde
gösterilir.
g) Resmi görev, iş takibi, toplantı veya ziyaret gibi nedenlerle gelen kişiler
için alınacak önlemler, Bakanlık ve kuruluşun yapacağı özel düzenlemelerle
belirlenir. Bu düzenlemeler, kamu kurum ve kuruluşlarında koruyucu güvenlik
özel talimatlarında, özel sektör kuruluşlarında ise ayrıca yapılacak
talimatlarda gösterilir.
h) Gerek ziyaretçi olarak ve gerekse görev veya iş takibi için gelen kişiler,
bina içerisinde uygun görülecek bir yerde kurulacak müracaat bürosunda bir
deftere kaydedilmek suretiyle ve ziyaret için gelenlere ziyaretçi kartı,
görevle veya iş takibi için gelenlere ise geçici giriş kartı verilerek kurum ve
kuruluş içerisine girmelerine izin verilir. Bu kartların şekilleri zaman zaman
veya gerekli görüldükçe değiştirilir.
i) Ziyaret, görev ve iş takibi için gelenlerin kaydedildiği defterler, en az
iki yıl süre ile muhafaza edilir.
Sayfa
2599
j) Giriş ve çıkışların giriş kartı verilmek suretiyle kontrol altında
bulundurulması mümkün olamıyacak derecede fazla görevli ve ziyaretçi girişinin
yapıldığı kurum ve kuruluşlarda, uygun görülecek başka tedbirler alınır.
k) Bakanlık ve kuruluşlara dışarıdan gelen bu tür yabancıların ilgisiz yerlere
girmelerini önlemek üzere gerekli tedbirler alınır. Bu amaçla ayrıca hassas
mahallere GİZLİDİR veya GİRİLMEZ gibi levhalar konulur.
l) Her ne suretle olursa olsun durumundan şüphe edilen kişiler, Koruma ve
Güvenlik Amirleri tarafından yetkili ve sorumlu amire bildirilir ve durum
hakkında mahalli genel kolluk kuvvetlerine bilgi verilir.
m) Mevcut yabancı uzman personel, birlikte çalışmak üzere yanlarına verilecek
güvenilir yerli uzmanlar veya personel tarafından devamlı kontrol altında
bulundurulur ve yabancı personelin diğer personelle temasları sınırlandırılır,
mahallin özelliğine göre ayrıca uygun görülecek başka önlemler alınır.
n) Olumsuz yönde iç ve dış kaynaklı herhangi bir propaganda veya faaliyetle
ilgili bilgi edinmiş olan personel, sıralı amirler vasıtasiyle durumu en büyük
amire bildirmek zorundadır.
o) Hiç bir personel, bu Yönetmelik gereğince alınmış koruma tedbirleri hakkında
ilgisiz ve yetkisiz kişilere bilgi açıklayamaz.
p) Çalışan bütün personelin adı, soyadı, el yazısı, imza örneği, fotoğrafı ve
parmak izi alınarak personel birimlerinde muafaza edilir.
r) Herhangi bir amaçla gelecek yabancı araçlara karşı alınacak önlemler, kamu
kurum ve kuruluşlarında koruyucu güvenlik özel talimatlarıyla belirlenir.
Özel sektör kuruluşlarında ise bu hususta uygulanacak esaslar bir talimatta
gösterilir.
Bu amaçla;
(1) Yabancı araçlar zorunlu olmadıkça Bakanlık ve kuruluş alanına sokulmaz.
Zorunlu hallerde ise araçlar kontrol edilerek emniyetli bir bölgede ayrılmış
park yerlerine çektirilir.
(2) Eşya yükleme ve indirme faaliyetleri kontrol altında bulundurulur ve bu
faaliyetlerin yapıldığı bölgeye işi olmayan kimselerin yaklaşmasına izin
verilmez.
(3) Bakanlık ve kuruluş içine girecek araçlar giriş kapısında kontrole tabi
tutulur.
s) Bakanlık ve kuruluşlara ait Lojmanların güvenliğine ve bu lojmanlara
dışarıdan misafir kabulüne ait usul ve esaslar, ilgili ve sorumlu görevliler
tarafından tesbit olunur.
Yönerge
Madde 26 – Bakanlık ve kuruluşlarda bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanması hususunda gerekli görülecek hizmetler için Koruma ve Güvenlik
Amirleri tarafından, Bakanlık ve kuruluşun özellikleri dikkate alınarak özel
yönergeler hazırlanır.
YEDİNCİ
BÖLÜM
GEÇİCİ MADDE 1 – Bu Yönetmelik yayımlandıktan sonra altı ay içerisinde,
Bakanlık ve kuruluşlar bu Yönetmelik hükümlerine göre Koruma Planlarını yeniden
hazırlarlar.
Sayfa
2600
GEÇİCİ MADDE 2 – Onaylanmış Koruma Planlarının ilgili mercie verilmesini
müteakip eski planlar Yönetmelik esaslarına göre imha edilir.
Yürürlük
Madde 27 – Bu Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde 28 – Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
EK - 1
SABOTAJLARLA İLGİLİ GENEL BİLGİLER (Mülga: 21/3/1992 - 92/2859 K.)
Ek - 1(1)
KORUMA PLANININ İHTİVA EDECEĞİ HUSUSLAR
Koruma ve Önleme Tedbirleri:
1 – Hazırlık Bakımından;
a. Sabotaj yapmaya elverişli yerler ve bu yerlerde alınan tedbirler,
b. Girilmesi yasak yerlere, yasağı bildiren levhaların ilk bakışta görülebilir
biçimde konulması, bu gibi yerlerin dış ve iç kapı, merdiven ve pencerelerinde
alınan emniyet tedbirleri ve bu tedbirlerin nasıl kontrol edildiği,
c. Müessese ve tesiste özellikle hassas yerlerde çalışan personelin özel ve
genel durumunun sürekli şekilde nasıl tetkik ve kontrol edildiği,
d. Durumları kuşku verici kimseler varsa, bunlar hakkında müessese ve tesis
tarafından alınan tedbirler ve bu konuda güvenlik örgütleriyle yapılan
temaslar.
e. Personelin kontrolu için alınmış daha başka ve özel tedbirler varsa, neler
olduğu, (Yeminli gözcü teşkilatının kurulup kurulmadığı)
f. Yabancı uzmanların ad ve soyadları, uyrukları ve ne şekilde kontrol
edildikleri,
g. Sağlanması güç ve geç olacak yedek malzeme depoları ile diğer depoların,
ihtiyaç yerleri yakınında kurulup kurulmadıkları ve bu depoların nasıl
korundukları,
h. Bir hedef sahasında toplu halde bulunan araç, gereç, akaryakıt, yiyecek ve
giyecek depoları ile önemli tesislerin planlı olarak güvenli bölgelere
dağıtılması için alınan tedbir ve tertipler,
i. Özel tedbir ve sınırlamalar alınması gereken müesseselerde ve zamanlarda
müessese personeline işyerleri için fotoğraflı giriş kartları verilip
verilmediği ve işçilerin kendi işyerlerinde başka yerlere girmemelerinin nasıl
kontrol edildiği, (değişik işyerlerinin herbirinde personele değişik renkte
giriş kartı verilmesi gibi)
j. Komşu binalardan veya bu binaların damlarından ya da herhangi bir yerin den
müessese ve tesise girmek mümkün ise, bu gibi yerlerin nasıl korunduğu,
k. Müessese ve tesisin özelliklerine göre alınmış diğer tedbir ve tertiplerin
neler olduğu,
2 – Teknik Bakımdan;
a. Sabotajlara elverişli hassas yerlerde teknik bakımdan alınan zorunlu
tedbirler,
b. Teknik koruma grubu teşkilatının kaç kişiden oluştuğu ve bu teşkilatın
yapacağı işlere dair bilgiler,
c. Müessese ve tesiste meydana gelecek herhangi bir teknik arızanın en kısa
zamanda giderilebilmesi için alınan tedbirler,
d. Patlayıcı maddelere karşı alınan tedbirler,
——————————
(1) Bu
bölümün numarası 21/3/1992 - 92/2859 sayılı Kararname ile "Ek - 1"
olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
Sayfa
2601
e. Parlayıcı ve yanıcı maddelere karşı alınan tedbirler,
f. Yangınlara karşı alınan tedbirler,
g. Elektro-manyetik, nükleer, biyolojik, kimyasal ve buna benzer etkilere karşı
alınan tedbirler,
h. Müessese ve tesisin özelliklerine göre alınması gereken diğer tedbir ve
tertipler.
3 – Koruma Bakımından;
a. Koruma personelinin kaç kişi olduğu ve nerelerde görevlerdirildikleri,
(Yerleri bir krokide gösterilir)
b. Koruma personeli ile ilgili güvenlik araştırmalarının yapılıp yapılmadığı,
c. Nöbet ve devriye hizmetlerinin (24) saat süreklilik esasına göre ne şekilde
tertiplendiği, (Yerleri krokide gösterilir)
d. Nöbetçilerin ve devriyelerin nasıl kontrol edildikleri, (Nöbet yerlerine ait
özel talimat hazırlanır)
e. Koruma personelinin bir saldırıyı karşılamak üzere ne şekilde donatıldığı,
nerede ve nasıl eğitim gördüğü,
f. Müessese ve tesisin genel giriş kapılarının sayısı ve bu kapılarda alınan
koruma tedbirleri, (Kapıların yerleri krokide gösterilir)
g) İşçilerin, idari ve teknik diğer personelin giriş çıkışlarına ayrılan
kapılarda alınacak tedbirler, aramaların hangi yerlerde ve nasıl yapılacağı,
(Krokide işaretlenir)
h. Müessese ve tesisin etrafında tel örgü, parmaklık veya duvar gibi
engellerden hangilerinin bulunduğu, bunların genişlik ve yükseklikleri,
(Krokide gösterilir)
i. Müessese ve tesisin etrafında ve özellikle önemli olan yerlerde iç ve dış
aydınlatmanın yeterli derecede yapılıp yapılmadığı,(Krokide yerleri
işaretlenir)
j. Tesisin önemi, kapladığı alanın genişliği ve bulunduğu yerin topoğrafik
yapısı dikkate alınarak çevresinde nöbetçi kule veya kulübelerin yapılıp
yapılmadığı, gerekli muhabere irtibatlarının bulunup bulunmadığı, (Yerleri
krokide gösterilir)
k. Bir tehlike anında kullanılmak üzere ikaz ve alarm sisteminin kurulup
kurulmadığı, (Krokide gösterilir.)
l. Müessese ve tesisin özelliklerine göre alınması yararlı görülen diğer tedbir
ve tertipler,
4 – Ziyaretçilerle, taşıt araçlarının kontrolu;
a. Ziyaretçilerin hangi günlerde, hangi kapıdan girebilecekleri, nerede
ziyarette bulunabilecekleri, hüviyetlerinin ve ziyaret sebeplerinin
kaydedileceği bir defterin bulunup bulunmadığı, bu defterin bitiminden itibaren
iki yıl süre ile saklanıp saklanmadığı ve ziyaretçilerin ne şekilde kontrol
altında tutulduğu,
b. Özel misafirhane ve lojmanları olan müessese ve tesislere gelecek
ziyaretçiler veya misafirlerin hüviyetlerinin nasıl tespit ve muhafaza
edildiği,
c. Müessese veya tesise girecek veya çıkacak her türlü araç, gereç ve eşyanın
özellikle parlayıcı, patlayıcı, yakıcı ve yanıcı maddelerin yükleme ve
boşaltılmasında alınan emniyet tedbirlerinin neler olduğu,
d. Sabotaj olayından sonra fiziki ve teknik koruma gruplarının yapacağı işler.
5 – Sabotajların İhbarı ve Yapılacak İşlem:
a. Yapılacağı haber alınan veya aniden meydana gelen sabotajların, müessese ve tesis
dahilindeki ilgililere ve üst kademedeki yetkili personele ne şekilde
duyurulacağı,
Sayfa
2602
b. Zora başvurularak girişilen sabotajlarda alarm şekil ve araçları ile
alınacak karşı koyma tedbirleri,
c. Sabotajların en kısa zamanda nasıl ve kimler tarafından kolluk kuvvetlerine
bildirileceği,
d. Sabotaj olayından sonra fiziki ve teknik koruma gruplarının yapacağı işler,
6 – Mahalli Genel Kolluk Kuvvetleri İle İşbirliği;
a. Bu planın müessese veya tesis içinde genel kolluğu ilgilendiren hususlarıyla
bunların dışında takip ve gözetlemeyi gerektiren haller için mahalli genel
kolluk kuvvetleri ile ne şekilde temas ve işbirliği yapılacağı,
b. Personelin fotoğraf, parmak izi, el yazıları ve imza örneklerinin personel
birimlerinde muhafaza edilip edilmediği,
7 – Diğer Tedbirler:
a. Bütün koruma ve korunma tedbirlerinin, denemeler yapılmak suretiyle daima
işler halde tutulup tutulmadığı,
b. Görevlilerin, plan kapsamındaki konularla ilgili eğitimler için yapılan
işler, alınan tedbirler ile uzman kuruluşlardan istenebilecek eğitim, destek ve
yardımların neler olduğu,
EK - 2 (1)
GİZLİ
(ÖRNEK)
KORUMA PLANI
Müessesenin adı ve
yeri
:
Müessesenin bağlı olduğu kurum ve kuruluş :
Planın yapılış
tarihi
:
1 – KORUNACAK YER HAKKINDAKİ GENEL BİLGİLER :
a. Müessesenin üretim cinsi ve
kapasitesi
:
b. Yerleşme
durumu
: (ayrıca kroki de eklenecektir.)
c. Personel
miktarı
: (memur, işçi, kadın erkek vs.)
2 – KORUMA GRUPLARI VE GÖREVLERİ :
a. Koruma ve Güvenlik Amirinin adı ve soyadı :
b. Fiziki Koruma Grubu :
Adı ve
Soyadı
Görevi
(1)
(2)
(3)
c. Teknik Koruma Grubu :
Adı ve
Soyadı
Görevi
(1)
(2)
(3)
——————————
(1) Bu bölümün
numarası 21/3/1992 - 92/2859 sayılı Kararname ile "Ek - 2"olarak
değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
Sayfa
2603
3 – ALINAN KORUMA TEDBİRLERİ :
a. Hazırlık Bakımından :
(1)
(2)
(3)
b. Teknik Bakımdan :
(1)
(2)
(3)
c. Koruma Bakımından :
(1)
(2)
(3)
d. Ziyaretçiler Bakımından :
(1)
(2)
(3)
e. Araçlar Bakımından :
(1)
(2)
(3)
f. Diğer Tedbirler :
(1)
(2)
(3)
4 – SABOTAJ HABERİNİN DUYURULMASI :
a. İhbarlı sabotaj ve saldırı
halinde
:
(1) Çalışma saatleri
içinde
:
(2) Çalışma saatleri
dışında
:
b. İhbarsız sabotaj ve saldırı
halinde
:
(1) Çalışma saatleri
içinde
:
(2) Çalışma saatleri
dışında
:
5 – İŞBİRLİĞİ, KOORDİNASYON VE KONTROL :
6 – EKLER :
(1)
(2)
(3)
Tarih
Müessese Amiri
Adı - Soyadı
İmza - Mühür veya Kaşe
GİZLİ
Sayfa
2604-2644
|
16/10/1988 TARİH VE 88/13543 SAYILI BAKANLAR KURULU
KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
|
|
Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
|
|
Tarihi
|
Numarası
|
Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler
|
Yürürlüğe
Giriş Tarihi
|
|
21/3/1992
|
92/2859
|
-
|
1/4/1992
|