7781
ORGANİZE SANAYİ
BÖLGELERİ KANUNU
Kanun
Numarası
: 4562
Kabul
Tarihi
: 12/4/2000
Yayımlandığı R.Gazete :
Tarih : 15/4/2000 Sayı : 24025
Yayımlandığı
Düstur
: Tertip : 5, Cilt : 39, Sayfa:
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Tanımlar
Amaç
Madde 1 – Bu Kanunun amacı organize sanayi bölgelerinin kuruluş, yapım
ve işletilmesi esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 – Bu Kanun, organize sanayi bölgelerinin ve üst kuruluşlarının
oluşumunu, organlarını, işleyişini, yönetim ve denetimini düzenleyen hükümler
ile bunlarla ilgili kişi ve kuruluşların görev, yetki ve sorumluluklarını
belirleyen hükümleri kapsar.
Tanımlar ve kısaltmalar
Madde 3 – (Değişik: 23/10/2008-5807/1 md.)
Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Organize Sanayi Bölgeleri (OSB): Sanayinin uygun görülen alanlarda
yapılanmasını sağlamak, çarpık sanayileşme ve çevre sorunlarını önlemek,
kentleşmeyi yönlendirmek, kaynakları rasyonel kullanmak, bilgi ve bilişim
teknolojilerinden yararlanmak, sanayi türlerinin belirli bir plan dahilinde
yerleştirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla; sınırları tasdik edilmiş arazi
parçalarının imar planlarındaki oranlar dahilinde gerekli idari, sosyal ve
teknik altyapı alanları ile küçük imalat ve tamirat, ticaret, eğitim ve sağlık
alanları, teknoloji geliştirme bölgeleri ile donatılıp planlı bir şekilde ve
belirli sistemler dahilinde sanayi için tahsis edilmesiyle oluşturulan ve bu
Kanun hükümlerine göre işletilen mal ve hizmet üretim bölgelerini,
c) Onaylı sınır: Yer seçimi sonucunda sınırları tasdik edilmiş OSB alanlarıyla
birlikte, OSB’nin faaliyetleri için zorunlu olan ve Bakanlığın uygun gördüğü;
teknik altyapılara ilişkin tesis ve bağlantı hatları ile teknik donatı
alanlarının yer aldığı OSB dışındaki alanları,
d) İhtisas OSB: Aynı sektör grubunda ve bu sektör grubuna dahil alt sektörlerde
faaliyet gösteren tesislerin yer aldığı OSB ile lojistik amacıyla kurulan
OSB’yi,
e) Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu (OSBÜK): OSB'lerin kendi aralarında
yardımlaşmaları ve ortak sorunlarını çözüme kavuşturmalarını sağlamak üzere
oluşturulacak OSB üst kuruluşunu,
Sayfa
7782
f) Katılımcı: OSB’lerde, bir işletmenin kurulması için parsel tahsisi veya
satışı yapılanlar ile maliki bulunduğu parselde üretimde bulunan veya bulunmayı
taahhüt eden ve bu Kanunun amacına uygun faaliyet gösteren gerçek ve tüzel
kişiyi,
g) Kiracı: Katılımcının tesisini, yönetmelikte belirlenen esas ve usullere
uygun biçimde kiralayan gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruluş ve Nitelikler
Kuruluş (1)
Madde 4 – OSB, Yer Seçimi Yönetmeliğine göre uygun görülen
yerlerde Bakanlığın onayı ile kurulur.
OSB`lere ait yer seçimi Bakanlığın koordinatörlüğünde ilgili kurum ve
kuruluşların temsilcilerinin katılımıyla oluşan Yer Seçimi Komisyonunun yerinde
yaptığı inceleme sonucunda, varsa 1/25000 ölçekli çevre düzeni planı kararları
dikkate alınarak oybirliği ile yapılır ve OSB ilan edilir. Mer`i mevzuat
gereğince korunması gereken ve sanayi tesislerinin kurulmasına izin verilmeyen
alanlar OSB yeri olarak incelemeye alınmaz.
Mülkiyet sınırları içinde Sağlık Bakanlığınca öngörülen sağlık koruma bandı
bırakılır.
Yer seçiminin kesinleşmesinden sonra OSB sınırları dışında kalan alanların
planlanması Bayındırlık ve İskan Bakanlığı veya ilgili belediye tarafından en
geç bir yıl içinde yapılır. Bununla ilgili usul ve esaslar Bakanlık ve Bayındırlık
ve İskan Bakanlığınca müştereken belirlenir.
OSB sınırları içerisinde yapılacak (…) (1) imar ve parselasyon
planları ve değişiklikleri, OSB tarafından yönetmeliğe uygun olarak hazırlanır
ve Bakanlığın onayına sunularak. İl İdare Kurulu kararı ile yürürlüğe girer.
Onaylı OSB imar planları ilgili kurumlara bilgi için gönderilir.
(Ek fıkra: 23/10/2008-5807/2 md.) Ortak yerlerden sayılan zorunlu idari, sosyal ve teknik
altyapı alanları ile arıtma tesisi alanı ve aktif yeşil alanlar bölge büyüklüğünün
% 8 inden az; katılımcı ve/veya kiracı vasfı ile bölge içinde faaliyet gösteren
küçük imalat ve tamirat, ticaret, eğitim ve sağlık hizmet alanları ise bölge
büyüklüğünün % 10 undan fazla olamaz.
(Değişik fıkra: 3/7/2005-5393/85 md.) Yürürlüğe giren (…) (1)
imar plânına göre arazi kullanımı, yapı ve tesislerinin projelendirilmesi,
inşası ve kullanımıyla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma
ruhsatları OSB tarafından verilir ve denetlenir. İşyeri açma ve çalışma
ruhsatının verilmesi sırasında işyeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkin
harçlar, OSB tarafından tahsil edilerek ilgili belediye veya il özel idaresi
hesabına yatırılır.
––––––––––––––––
(1) 23/10/2008 tarihli ve
5807 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle; bu maddenin beşinci ve altıncı
fıkralarında yer alan “mevzii” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Sayfa
7782-1
Yer seçiminin Hazine veya kamu kurum ve
kuruluşlarına ait arazilerden yapılması halinde, bu araziler, talep edilmesi ve
başkaca bir sakıncası bulunmaması durumunda, 29.1.2004 tarihli ve 5084 sayılı
Kanunun 2 nci maddesinin (b) bendi kapsamındaki illerde bedelsiz
devredilebilir, diğer illerde ise 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü
maddesinde yer alan harca esas değerleri, üzerinden peşin veya taksitle ödenmek
üzere pazarlık usulüyle OSB’lere satılabilir. Bu konudaki esas ve usuller
Bakanlık ve Maliye Bakanlığınca ortaklaşa belirlenir. Arsa Ofisi Genel
Müdürlüğü mülkiyetinde bulunan stok araziler ise usulüne göre OSB tüzel
kişiliğine tapuda devredilirken Arsa Ofisi Kanununun 11 inci maddesinde
belirtilen şerh tapuya işlenmez.(1)(2)
Seçilen bölgede özel mülkiyette olan
araziler bulunması halinde bu araziler rızaen satın alma veya kamulaştırma
yoluyla iktisap edilir. Bu nitelikte taşınmazlar hakkında 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanunu hükümleri uygulanır.
(Değişik fıkra: 23/10/2008-5807/2 md.) OSB; kurulması öngörülen yerde
varsa sanayi odası, yoksa ticaret ve sanayi odası, o da yoksa ticaret odasından
en az biri ile talepleri halinde il özel idaresi veya OSB’nin içinde bulunacağı
il, ilçe veya belde belediyesinin, büyükşehirlerde ayrıca büyükşehir
belediyesinin temsilcilerince imzalı ve valinin olumlu görüşünü muhtevi kuruluş
protokolünün Bakanlıkça onaylanması ve sicile kaydı ile tüzel kişilik kazanır.
İhtisas OSB’lerinde konuyla ilgili meslekî kuruluşlar ve teşekküllerin
temsilcileri, talepleri halinde müteşebbis heyete dahil edilirler.
Bu madde ile ilgili esas ve usuller yönetmelikle belirlenir.
Nitelikleri
Madde 5 – OSB, kamu yararı gerekçesiyle adına kamulaştırma
yapılabilen veya yaptırılabilen bir özel hukuk tüzel kişiliğidir.
Kamu yararı kararı, OSB müteşebbis heyetinin başvurusu üzerine Bakanlıkça
verilir. Arazinin mülkiyetinin edinilmesinde yapılan masraflar ile arazi bedeli
ödeme yükümlülüğü OSB tüzel kişiliğine aittir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Organlar
Organlar
Madde 6 – OSB’nin organları;
a) Müteşebbis heyet (işletme aşamasında genel kurul),
_________________
(1) Bu fıkrada
geçen "2886 sayılı Devlet ihale Kanununun 13 üncü Maddesinin birinci
fıkrasında belirtilen Komisyonca günün rayicine göre takdir edilecek
bedelleri" ifadesi, 3/7/2003 tarihli ve 4916 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesiyle "492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca
esas değerleri" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) Bu fıkrada geçen “492
sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değerleri”
ibaresi, 16/7/2004 tarihli ve 5228 sayılı Kanunun 59 uncu maddesiyle “29.1.2004
tarihli ve 5084 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (b) bendi kapsamındaki illerde
bedelsiz devredilebilir, diğer illerde ise 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü
maddesinde yer alan harca esas değerleri,” olarak 31/7/2004 tarihinden geçerli
olmak üzere değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
Sayfa
7782-2
Sayfa
7783
b) Yönetim kurulu,
c) Denetim kurulu,
d) Bölge müdürlüğüdür.
Müteşebbis heyet
Madde 7 – Müteşebbis heyet OSB’nin oluşumuna katılan kurum
ve kuruluşların yetkili organlarınca, mensupları arasından tespit edilecek
üyelerden oluşur. Müteşebbis heyeti oluşturacak üye sayısı onbeş asıl ve onbeş
yedek üyeden fazla olamaz.
Katılan kurum ve kuruluşların müteşebbis heyette temsil edilecekleri üye
sayısı, katılım oranları dikkate alınarak kuruluş protokolünde belirlenir.
Müteşebbis heyette yer alan üyeler iki yıl için seçilir ve temsil ettikleri
kurum ve kuruluşlardaki görevleri sona erdiğinde üyelikleri düşer. Üyelikten
düşen veya ayrılan üyenin yerine, temsil ettiği kurum ve kuruluşun ön sıradaki
yedek üyesi geçer. Katılan üye, yerine geçtiği üyeden kalan süreyi tamamlar.
Müteşebbis heyet ilk toplantısında, valinin başkan olması durumunda, 4 üncü
maddenin yedinci fıkrasında sayılan kuruluşlardan il özel idaresi ve belediye
temsilcileri dışında kalanlardan bir başkanvekili, aksi takdirde bir başkan ve
bir başkanvekili seçer.
Müteşebbis heyet en az üç ayda bir defa başkan veya başkanın yokluğunda
başkanvekili başkanlığında salt çoğunluk ile toplanır. Kararlar mevcudun salt
çoğunluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın oyuna itibar edilir.
Müteşebbis heyette görevli üyeler, geçerli sayılan bir mazeretleri olmaksızın
üst üste yapılan üç toplantıya veya mazeretleri olsa dahi bir yıl içinde
yapılan toplantıların en az yarıdan bir fazlasına katılmamaları halinde
üyelikten çekilmiş sayılırlar.
Müteşebbis heyet; OSB’nin kuruluş amacını gerçekleştirmek için gerekli
kararları ve tedbirleri almak, yer seçimi raporunda belirtilen hususları yerine
getirmek, kanun, yönetmelik, kuruluş protokolü ve benzeri düzenlemelerle
verilen görevleri yapmak, yönetim ve denetim kurulu çalışmalarını ve
hesaplarını ibra etmek, OSB’ye ait para ve diğer kaynakları kuruluş amacına
uygun kullanmakla yükümlü ve görevlidir.
Müteşebbis heyet üyeleri ile yönetim ve denetim kurulu üyelerinin
görevlendirilme usul ve esasları, kuruluş protokolünün tanzim şekli ve ihtiva
edeceği hususlar ile görev ve çalışmalarına ilişkin esaslar Bakanlıkça
çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Yönetim kurulu
Madde 8 – Yönetim kurulu, müteşebbis heyetin en az dördü kendi üyeleri
arasından olmak üzere seçeceği beş asıl, beş yedek üyeden oluşur. Yönetim
kurulu üyeleri iki yıl için seçilir.
Yönetim kurulu üyeleri kendi aralarında bir başkan ve bir başkanvekili
seçerler. Yönetim kurulu en az ayda iki defa toplanır ve toplantı salt çoğunluk
ile yapılır. Geçerli bir mazereti olmadan üst üste yapılan üç toplantıya veya
mazereti olsa dahi altı ay içinde yapılan toplantıların en az yarısına
katılmayan üyeler üyelikten çekilmiş sayılırlar. Kararlar salt çoğunlukla
verilir. Oyların eşitliği halinde başkanın oyuna itibar edilir.
Yönetim kurulu; kanun, yönetmelik, kuruluş protokolü ve benzeri düzenlemeler
ile müteşebbis heyetin kararları çerçevesinde OSB’nin sevk ve idaresini
yürütmekle görevlidir.
Denetim kurulu
Madde 9 – Denetim kurulu, müteşebbis heyetin kendi üyeleri
arasından seçeceği iki asıl, iki yedek üyeden oluşur. Denetim kurulu üyeleri
iki yıl için seçilir.
Sayfa
7784
Denetim kurulu bütçenin sarf
ve uygulamasını denetlemek, yılda bir defa genel denetleme raporu ve en az üç
ayda bir de ara rapor düzenleyerek müteşebbis heyete sunmakla görevlidir.
Bölge müdürlüğü
Madde 10 – Bölge müdürlüğü, bölge müdürü ile yeteri kadar idarî ve
teknik personelden oluşur. Kredi kullanan OSB’lerde, müdürlüğün teşkilat şeması
ve kadrosu Bakanlık onayı ile oluşur ve değişir.
Bölge müdürü, müteşebbis heyet tarafından atanır. Bölge müdürü, yönetim
kurulunun kararları ve talimatları doğrultusunda OSB’nin sevk ve idaresini
yürütmek ve verilen diğer görevleri yapmakla yükümlüdür.
Kredi kullanan OSB’lerde bölge müdürünün ve OSB’de görevlendirilecek diğer
personelin nitelikleri ve sayıları Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte
düzenlenir.
Temsil ve ilzam
Madde 11 – OSB’ler; yönetim kurulu başkanı veya başkanvekili tarafından
temsil edilir. OSB’yi ilzam edici yazılar yönetim kurulu başkanı veya vekili
ile birlikte bir diğer yönetim kurulu üyesi veya yetkilendirilmiş OSB bölge
müdürü tarafından imzalanır ve böylece çift imzalı olarak tekemmül eder.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Malî Konular
Gelirler
Madde 12 – OSB’nin gelirleri şunlardır:
a) Müteşebbis heyete katılan kurum ve kuruluşların verdikleri iştirak payları.
b) Arsa tahsisi yapılan veya satışı yapılan ve OSB’de faaliyet gösterecek olan
ve gösteren katılımcıların ödedikleri aidatlar ile arsa ve alt yapı katılım
payları ve hizmet karşılıkları.
c) OSB alt yapı ve sosyal tesislerinin ihalesi için hazırlanan dosyaların satış
bedelleri ile bölge içinde kurulacak olan işletmelerin projelerinin tasdik ve
vize bedelleri.
d) Yönetim aidatları.
e) Su, elektrik, doğalgaz, sosyal tesis, arıtma ve benzeri işletme gelirleri
ile iştirak gelirleri.
f) Arsa satışından sağlanan gelirler.
g) Bağışlar.
h) Bölge ortak mülklerinin kira ve hizmet gelirleri.
i) Banka faizleri.
j) Gecikme cezaları.
k) İlan ve reklam gelirleri.
l) Diğer gelirler.
Katılma payları
Madde 13 – OSB’nin oluşumuna katılan kurum ve kuruluşlar Bakanlıkça
belirlenecek kuruluş masraflarına katılmayı Bakanlığa taahhüt ederler. Bu
taahhüt tüzel kişilik iktisabından itibaren OSB’ye karşı da geçerlidir.
Sayfa
7785
Katılım paylarının ödeme şekil
ve şartları kuruluş protokolünde belirlenir. Bu konudaki uyuşmazlıklar asliye
hukuk mahkemesince çözümlenir.
Krediler
Madde 14 – OSB’nin yetkili organları projenin keşif tutarı ve
genel idare giderleri ile ilgili olarak, Bakanlıktan kredi talep edebilirler.
Bu kredinin miktarı gösterilen teminatlarla sınırlıdır. Krediye ait tip
sözleşme Bakanlıkça hazırlanır.(1)
Kredi talebi ve bunun geri ödeme usul ve esasları Bakanlıkça çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir.
Kredinin amacına uygun bir biçimde kullanılmasını Bakanlık denetler.
Ayrıca ihtiyaç duyulması halinde başka iç kaynaklar ile dış kaynaklardan kredi
kullanabilirler.
Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak OSB ile yüksek teknoloji gerektiren
ihtisas OSB’ye arsa kredisi de verilir.
Gelişmiş ve normal yörelerde; ilk defa yapılan OSB’nin alt yapısı için
Bakanlıkça belirlenen şartlarda kredi kullandırılır. Yeni proje veya tevsii
şeklinde yapılacak müteakip bölümlerde ise faiz oranları Bakanlıkça
belirlenecek miktarlarda artırılarak uygulanır.
Kamulaştırma için verilecek kredi miktarı Bakanlıkça belirlenir.
(Mülga son fıkra: 29/1/2004 – 5084/10 md.)
Arsa satışları
Madde 15 – Arsa satışları müteşebbis heyetin belirleyeceği
prensipler içerisinde yönetim kurulunun yetki ve sorumluluğu ile
gerçekleştirilir ve Bakanlığa bilgi verilir. Kredi kullanan OSB’lerde kredi
borcu ödeninceye kadar Bakanlığın ilgili bankaya bildirdiği bu satışları banka
takip eder, tahsis ve satıştan elde edilen meblağ ile kredi taksitlerinin
süresinde ödenmesini sağlar.
Arazi satışlarından elde edilen meblağı yönetim kurulunun yatırmadığının tespit
edilmesi durumunda; söz konusu tutar peşinat ise satış sözleşmesinin yapıldığı
tarihten, taksit ise vade tarihinden yatırılış tarihine kadar geçen süre için
banka, Bakanlık lehine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen oranlarda gecikme zammı oranını
uygular ve tahsilini takiben genel bütçeye gelir kaydeder. (2)
(Değişik üçüncü fıkra: 23/10/2008-5807/3 md.) OSB'ce teminat olarak
gösterilen ve bu nedenle satışına karar verilen veya katılımcıların borcundan dolayı
satışına karar verilen taşınmazların icra yoluyla satışı halinde; Bakanlık ve
OSB alacaklarının öncelikle ödenmesi koşuluyla, bölgenin kuruluş protokolünde
öngörülen niteliklere sahip alıcılara veya kredi alacaklısı kuruluşa satış
yapılabilir. Satış ilanlarında kuruluş protokolünde yer alan katılımcı
niteliklerine de yer verilir.
(Ek fıkra: 23/10/2008-5807/3 md.) Taşınmazların kredi alacaklısı kuruluşa satılması
halinde, kredi alacaklısı kuruluş, satın aldığı taşınmazı sadece bölgenin kuruluş
protokolünde öngörülen niteliklere sahip gerçek veya tüzel kişilere en geç iki
yıl içerisinde satmak veya aynı nitelikteki gerçek veya tüzel kişilere kiraya
vermek zorundadır.
——————————
(1) Bu fıkrada bulunan “ve
genel idare giderleri” ibaresi 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Kanunla
eklenmiştir.
(2) Bu fıkrada yer
alan; “fon hesabına alacak kaydeder” ibaresi, 20/6/2001 tarihli ve 4684 sayılı
Kanunla, “genel bütçeye gelir kaydeder” şeklinde değiştirilmiş ve metne
işlenmiştir.
Sayfa
7786
Yönetim aidatları
Madde 16 – Yönetim aidatları ve hizmetlerin karşılıkları,
müteşebbis heyet tarafından arıtma tesisi işletme masrafları hariç parsel
büyüklüğüne göre belirlenir. Arıtma tesisi işletme masraflarına katılım payları
ise debi ve kirletme parametreleri esas alınarak yönetim kurulunca tespit
edilir. Yönetim kurulunun yıllık bütçesinde belirtilen, bölgenin
alt yapı ve müşterek hizmetlerine ait tüm masraflar önceki yıla ait kesinhesap
da dikkate alınarak katılımcılar tarafından karşılanır. Belirtilen hizmetlerden
yararlanmadıkları gerekçesi ile yönetim aidatlarının ödenmesinden kaçınılamaz.
Müteşebbis heyetin yönetim aidatı ile ilgili kararları ilam hükmünde olup,
ilamların icrasına ilişkin yolla takip edilirler.
Parasal haklar ve özlük hakları
Madde 17 – Müteşebbis heyet, yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile
denetim kurulu üyelerinden kamu personeli olanlara toplantı başına huzur hakkı,
diğerlerine de huzur hakkı veya aylık ücret ödenebilir. Söz konusu ödemeler
müteşebbis heyetin Bakanlıktan aldığı kredi dışında, kendi kaynaklarından
yapılır. Huzur hakları ve ödenecek ücretin aylık miktarı her yıl müteşebbis
heyet tarafından tespit edilir.
Bölge müdürü ve sair personel 1475 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre
çalıştırılır. Kredi kullanan OSB’lerde OSB personelinin parasal ve özlük
haklarının asgarî ve azamî miktarları Bakanlık tarafından belirlenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Arsa tahsisleri
Madde 18 – Katılımcılara arsa tahsisi. Bakanlık tarafından
çıkarılacak yönetmelik hükümlerine göre müteşebbis heyet tarafından yapılır.
Bakanlık gerekli gördüğü takdirde, OSB’de yer tahsis edilecek özel ya da tüzel
kişilerin temel vasıfları ile iştigal konularını kuruluş protokolünde
belirleyebilir.
Katılımcılara tahsis veya satışı yapılan arsalar hiçbir şekilde tahsis amacı
dışında kullanılamaz. Bu arsalar katılımcılar ve mirasçıları tarafından borcun
tamamı ödenmeden ve tesis üretime geçmeden satılamaz, devredilemez ve temlik
edilemez. Bu husus tapuya şerh edilir. Arsa tahsis ve satışının şirket
statüsündeki katılımcılara yapılması halinde, borcu ödenmeden ve tesis üretime
geçmeden arsanın satışını ve spekülatif amaçlı işlemlerle mülkiyet hakkının
devrini önlemeye yönelik tedbirleri almakla Bakanlık yetkilidir.
Ancak, arsa tahsisi veya satışı yapılan firmanın tasfiyesi halinde, firmanın
katılımcı vasfını taşıyan ortağına veya ortaklarına tahsis hakkının devri
mümkündür. Bu konudaki işlemlerin muvazaalı olup olmadığını tetkikle ve
sonucuna göre gerekli tedbirleri almakla Bakanlık yetkilidir.
Sayfa
7786-1
Bu husustaki yasaklara aykırılığın mahkemece
tespiti halinde, arsa kimin tasarrufunda olursa olsun tahsis veya satış
tarihindeki bedeli ile geri alınarak bir başka katılımcıya tahsis ve satışı
yapılır.
(Ek fıkra: 23/10/2008-5807/4 md.) Katılımcılara geri alım hakkı şerhi kaldırılarak tapu
verilmesi durumunda tapu kaydına “taşınmazın icra yoluyla satışı dahil üçüncü
kişilere devrinde OSB’den uygunluk görüşü alınması zorunludur.” şerhi konulur.
Bu durumda eski katılımcının vermiş olduğu taahhütler, yeni alıcı tarafından da
aynen kabul edilmiş sayılır.
OSB’lerde yer alacak sanayi kuruluşlarının müşterek yararlarına yönelik hizmet
vermek üzere, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi
Başkanlığı, Sosyal Sigortalar Kurumu, Türk Standartları Enstitüsü, Posta
İşletmesi Genel Müdürlüğü, T. Telekomünikasyon A.Ş., Türk Patent Enstitüsü,
müteşebbis heyette temsil edilen oda gibi kurum ve kuruluşlara müteşebbis heyet
tarafından mülkiyeti OSB’de kalmak üzere arsa tahsis edilebilir.
Ortak yerler
Madde 19 – OSB alanlarından katılımcıların ortak yararlanmasına tahsis
edilenlerin giderleri, OSB bütçesinden karşılanır.
OSB alanının katılımcılara devir ve temlik edilmemiş kısımları ile OSB imar
planı hudutları içindeki yollar ve rekreasyon alanları, OSB tasarrufundadır. Bu
husus şüyulandırma aşamasında tapuya işlenir.
Sayfa
7786-2
Sayfa
7787
OSB’nin, altyapı ya da genel
hizmet tesislerinin geçtiği veya geçeceği sanayi parsellerinde ayrıca irtifak ve/veya
intifa hakkı tesis edilmez.
Alt yapı tesisleri kurma, kullanma ve işletme hakkı
Madde 20 – OSB’lerin ihtiyacı olan elektrik, su, kanalizasyon, doğalgaz,
arıtma tesisi, yol, haberleşme, spor tesisleri gibi alt yapı ve genel hizmet
tesislerini kurma ve işletme, kamu ve özel kuruluşlardan satın alarak dağıtım
ve satışını yapma, üretim tesisleri kurma ve işletme hakkı sadece
OSB’nin yetki ve sorumluluğundadır. Ancak, atıkların ortak arıtma tesisinin
kabul edebileceği standartlara düşürülmesi amacıyla münferiden ön arıtma tesisi
yapılması gerekir.
OSB’de yer alan kuruluşlar, alt yapı ihtiyaçlarını OSB’nin tesislerinden
karşılamak zorundadır. OSB’nin izni olmaksızın alt yapı ihtiyaçları başka bir
yerden karşılanamaz ve bu amaçla münferiden tesis kurulamaz. Bu kuruluşlar
kendilerine tahsis edilen alt yapı kullanma hakkını başka kuruluşlara
devir ve temlik edemez ve başkalarının istifadesine tahsis edemez.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak
yönetmelikte düzenlenir.
Muafiyet
Madde 21 – OSB tüzel kişiliği, bu Kanunun uygulanması ile ilgili
işlemlerde her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
Atıksu arıtma tesisi işleten bölgelerden, belediyelerce atıksu bedeli alınmaz.
Sorumluluk
Madde 22 – Müteşebbis heyet, yönetim ve denetim kurulu üyeleri ve
bölge müdürü ile sair personel kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan
sorumludurlar. Bunlar, para ve para hükmündeki evrak ve senetler ile bilanço,
tutanak, rapor, defter ve belgeler üzerinde işledikleri suçlardan dolayı Devlet
memurları gibi cezalandırılırlar.
Bakanlığın yetkileri
Madde 23 – OSB kuruluş protokolü müteşebbis heyetlerce hazırlanır ve
Bakanlıkça onaylanır.
Bakanlık gerekli gördüğü hallerde veya şikayet üzerine OSB’lerin her türlü
hesap ve işlemlerini denetlemeye ve tedbirler almaya yetkilidir.
Bakanlık kanalıyla kredi kullanan bölgelerin alt yapı, sosyal hizmet tesisleri
ve proje ihalelerinde, ihale komisyonu teşkil edilmesi de dahil olmak üzere
ihale ile ilgili bütün işlemler, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar
dahilinde OSB yönetimi tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. İhalelerin ne şekilde
yapılacağı ve komisyonların teşkili ile hakedişlerin düzenlenmesi ve
onaylanmasıyla ilgili hususlar çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.
Söz konusu krediden faydalanmayan OSB’lerde ihale işlemlerinin yürütülmesi ve
sonuçlandırılması müteşebbis heyetin yetki ve sorumluluğundadır.
Bu Kanunun geçici l inci maddesinin birinci fıkrası gereğini yerine getirmeyen
müteşebbis heyetlerin ve yapılacak denetim sonucunda organları bu Kanunla
verilen görevleri yapmadığı belirlenen OSB’lerin, kredi talepleri kabul
edilmez. Bunlara verilmiş kredilerin geri ödenmesi muaccel olur.
Sayfa
7788
Denetim
Madde 24 – OSB’nin her türlü
hesap ve işlemleri OSB yönetimince yıllık olarak, müteakip yılın ocak ayında ve
gerekli görülen hallerde her zaman yeminli malî müşavire inceletilir. Bağımsız
denetim yapan yeminli malî müşavir, düzenlediği denetim raporunu OSB yönetimine
ve Bakanlığa eş zamanlı olarak verir.
Genel kurul
Madde
25 – OSB’de üretime geçtiğini Bakanlıkça istenecek belgelerle tevsik eden
ve kuruluş protokolünde tarifi yapılan işletmelerin sayısı bölgede kurulacak
işletme sayısının 1/3’üne ulaştığında, kendilerine yer tahsis edilen veya
satılan ve böylece katılımcı sıfatını iktisap eden gerçek ve tüzel kişiler,
temsil ve ilzama yetkili birer temsilcilerinin kendi aralarında seçecekleri
üyeler vasıtasıyla müteşebbis heyette temsil edilirler. Bu suretle seçilen
üyelerin sayısı müteşebbis heyet üye sayısının yarısını geçemez.
(Değişik
ikinci fıkra: 16/6/2010-5997/16 md.) Bölgede
kurulacak tüm işletmelerin 2/3’ünün yapı kullanma izni alması ve bunların da en
az yarısının üretime geçtiğini işyeri açma belgesi ile belgelemeleri halinde,
katılımcılar veya temsilcilerinin müteşebbis heyet üyeleri ile birlikte en geç
altı ay içinde yapacakları ilk genel kurul toplantısında müteşebbis heyet,
yönetim kurulu ve denetim kurulunun görevi sona erer.
Üretime
geçmiş katılımcıların salt çoğunluğu müteşebbis heyetin devam etmesini
istedikleri takdirde müteşebbis heyet devam eder. Müteşebbis heyetin devam
etmesi durumunda müteşebbis heyete katılacak katılımcıların sayısı müteşebbis
heyet üye sayısının yarısından bir fazla olur.
Genel
kurulun ilk toplantısında, mevcut kuruluş protokolü tüzel kişiliğin ana sözleşmesi
olarak değiştirilir, kararlar salt çoğunlukla alınır.
Genel
kurulun teşkilini müteakip bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde,
OSB’lerin organları ile ilgili olarak Türk Ticaret Kanununun anonim şirketlerin
organları ile ilgili hükümleri kıyasen uygulanır.
Genel
kurulun oluşumunu müteakip müteşebbis heyet, yönetim kurulu ve denetim kurulu
OSB ile ilgili herhangi bir karar alamaz, alacakları karar uygulanmaz.
Genel
kurul toplantılarının esas ve usulleri ile yönetim kurulu ve denetim kurulu
seçimine ilişkin esas ve usuller yönetmelikle belirlenir.
Özel organize sanayi
bölgeleri
Madde
26 – Bu Kanundaki usullere göre belirlenen yerlerde, özel hukuk tüzel
kişilerince ve gerçek kişilerce de OSB kurulabilir. Ancak, özel OSB kuracak
olanlar kamulaştırma yapamazlar.
OSB’nin
kuruluş talebi, kurulacağı ilin valiliğinin uygun görüşü ile Bakanlığa
iletilir.
OSB’nin
yer seçimi Bakanlığa yapılan talep üzerine, 4 üncü maddedeki usule göre
yapılır.
Arazi
temini, OSB’nin planlanması, projelendirilmesi, alt yapı inşaatı ile ilgili
harcamalar bölgeyi kuracak gerçek ve tüzel kişilerce karşılanır. OSB ile ilgili
plan ve projeler bu konudaki yetkili kurum ve kuruluşlar yanında Bakanlığın
uygun görüşü ve onayına tabidir.
OSB’deki
arazi, parseller halinde veya işletme binaları da yapılmak suretiyle
satılabilir veya kiraya verilebilir.
Sayfa
7789
Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi
Bölgeleri
Madde 26/A – (Ek: 23/10/2008-5807/5 md.)
Tarım ve sanayi sektörünün
entegrasyonunu sağlamaya yönelik tarıma dayalı sanayi girdisini oluşturan bitkisel
ve hayvansal üretimin ve bunların işlenmesine yönelik sanayi tesislerinin yer
alabileceği ve ilgili mevzuatı uyarınca öngörülen biyogüvenlik tedbirlerine
uyulması şartıyla Tarıma Dayalı İhtisas OSB kurulabilir.
Bu bölgelerin yer seçimi, kuruluşu, imar planı onayı, faaliyeti, işleyişi ve
denetimine ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulacak ayrı bir yönetmelik ile belirlenir.
Üst kuruluş, yönetmelikler ve düzenlemeler
Madde 27 – OSB’lerin kendi aralarında yardımlaşmaları ve ortak
sorunlarını çözüme kavuşturmalarını sağlamak üzere oluşturulacak OSB üst
kuruluşunun görev ve çalışma şekilleri çıkarılacak yönetmelikte belirlenir. (1)
Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, "OSB Uygulama Yönetmeliği" adı
ile tek bir yönetmelik olarak, Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl
içerisinde çıkarılır. Bakanlık bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak mevzuat
çerçevesinde gerekli tedbirleri almaya ve düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.
ALTINCI BÖLÜM
Geçici Hükümler
Geçici Madde 1 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce Kanunun
amacına uygun biçimde oluşan OSB’ler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl
içinde durumlarını bu Kanuna uygun hale getirirler.
Bu Kanunun yayımı tarihinden önce kurulmuş olan OSB’lerin organları, bu Kanuna
intibak süresi içinde işlevlerini sürdürürler. Bu organların almış olduğu
kararlar, imzaladıkları malî, idarî ve iltizamî akit ve sözleşmeler, intibak
işleminin tamamlanmasından sonra da geçerliliğini aynen korur. OSB’lerde
çalışmakta olanların özlük hakları mahfuz tutulur.
Geçici Madde 2 – (Değişik: 23/10/2008-5807/7 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten önce, mülga 5590 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Ticaret
Odaları, Sanayi Odaları, Deniz Ticaret Odaları, Ticaret Borsaları ve Türkiye
Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği Kanununun 5
inci maddesinin (r) bendinin (5) numaralı alt bendine göre kurulup yönetilmekte
olan OSB’ler, bu Kanunda adı geçen OSB’lerden sayılır. Bu şekilde kurulup
yönetilmekte olan OSB’lerde, genel kurul ve müteşebbis heyet görevlerini, 5174
sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununa göre
faaliyette bulunan oda meclisleri yürütür. Yönetim ve denetim kurulu üyeleri
oda meclisi üyeleri arasından seçilir. Oda meclisi üyeleri arasında, OSB
katılımcısı varsa, yönetim kurulu üyelerinin en az üçü bu üyeler arasından
seçilir.
Geçici Madde 3 – Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kurulan
OSB’lerin müteşebbis heyetlerine, 4 üncü maddenin yedinci fıkrasında
sayılanlardan başka kurum ve kuruluşlar iştirak etmişler ise bunların hak ve
mükellefiyetleri aynen devam eder veya isterlerse, iştirak paylarının iade
edilmesi şartıyla ayrılabilirler.
––––––––––––––––
(1) 23/10/2008 tarihli ve
5807 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan “kuruluşlarının”
ibaresi “kuruluşunun” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
Sayfa
7790
Geçici Madde 4 – Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce
başlatılan kamulaştırma işlemleri, ilgili kurumlarca sonuçlandırılır.
Geçici
Madde 5 – (Değişik: 16/6/2010-5977/17 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce
kurulmuş olan küçük sanayi sitelerinden oluşan organize küçük sanayi bölgeleri
içinde bulunan küçük sanayi sitesi yapı kooperatifleri, toplu işyeri yapı
kooperatifleri, işletme kooperatifleri, site yönetimleri, imar planında yer
alan ve her birinde bir işletmenin yer alacağı en az 3000 m² veya yönetmelik ile belirlenecek büyüklükteki müstakil sanayi parsel sahipleri ile 3000 m²'den küçük sanayi parseli şeklinde yer almış en az 50 parsel malikinin yukarıda belirtilen
şekilde örgütlenmesi halinde, bu Kanunun uygulanmasında bir katılımcı olarak
genel kurulda temsil edilir. Aksi takdirde bu şekilde örgütlenmeyenler, temsil
haklarından feragat etmiş kabul edilir.
Katılımcılar genel kurulda bir temsilci
ile temsil edilir. Ancak tek bir kooperatif alanı, içinde bulunduğu OSB
alanının % 60'ını geçmesi halinde; bu OSB'deki katılımcıların genel kurul
temsilcileri, her 100 üyesi için bir kişi olarak tespit edilir. Temsilciler,
site yönetimleri ile kooperatiflerin yetkili organları tarafından seçilir.
Toplam temsilci sayısının OSB organlarını oluşturmaya yetmemesi durumunda,
Bakanlık tarafından belirlenecek temsilci sayısının katları oranında artırılmış
temsilci ile temsil olunur.
Küçük sanayi sitelerinden oluşan
organize sanayi bölgeleri, olağan genel kurul toplantılarını her yılın ilk altı
ayı içerisinde yapmak zorundadır.
Organize Sanayi Bölgesi; katılımcıların
ödemesi gereken arsa ve alt yapı katılım payları, su, elektrik, doğalgaz,
arıtma tesisi vb. tüketim bedelleri, işletme ve yönetim aidatları ve bunların
gecikme cezalarını kooperatif ve/veya site yönetimlerinden, katılımcıların aczi
veya organ oluşturamaması nedeniyle tahsil edemediği hallerde ise, alacağı
hizmetin kullanım oranlarına göre iş yeri sahiplerinden talep ve tahsil eder.
Küçük sanayi sitelerinden oluşan organize
sanayi bölgelerinde temsilciler, ilk genel kurulu yapmak ve organları seçmek
üzere Kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içinde Bakanlık
gözetiminde toplanır.
Geçici
Madde 6 – Kanunun yürürlüğe girmesinden önce OSB kurmak amacı ile
müteşebbis heyeti meydana getiren kurum ve kuruluşlar adına iktisap edilmiş
bulunan tüm arsalar, araziler ve tüm gayrimenkuller ile bilahare bunlar
üzerinde müteşebbis heyeti meydana getiren kurum ve kuruluşlar adına inşa
edilmiş olan tüm binalar ve ortak tesisler OSB tüzel kişiliği lehine tapuda
tashihen tescil edilir.
OSB
müteşebbis heyetinin uhdesinde bulunan OSB’ye ait tüm menkul kıymetler ve
iştirak hisseleri bedelsiz olarak OSB tüzel kişiliğine devredilir.
Arsa
Ofisi Genel Müdürlüğünden satın alınmış olan arsa ve arazilerde Arsa Ofisi
Kanununun 11 inci maddesine göre tapuya işlenmiş olan şerhler silinir.
Geçici
Madde 7 – 4342 sayılı Mera Kanununun yürürlüğe girdiği tarihe kadar mera
olarak nitelendirilen alanlara yapılmış OSB’ler; Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
tarafından onaylanmış ve yatırım programına alınmış olmaları şartıyla mera
vasfını kaybetmiş olur. Bu alanlar 4342 sayılı Mera Kanununun hükümlerine tabi
değildirler. İl mera komisyonlarının bu alanlarla ilgili daha önce aldıkları
kararlar hükümsüzdür.
Sayfa
7790-1
(Ek fıkra: 18/2/2009-5838/22 md.) 1/1/2005 tarihinden önce kesinleşen imar planlarında
küçük sanayi sitesi olarak ayrılan veya aynı tarihten önce, Bakanlık tarafından
onaylanan ve yatırım programına alınan OSB’lerin bulunduğu alanlardaki mera
vasıflı taşınmazlar hakkında; ilgili kamu idarelerince daha önce yapılan
kamulaştırma ve diğer işlemler, tezyidi bedel dahil kamulaştırma, faiz ve diğer
bedellerin ödenmesi kaydıyla geçerli kabul edilir, bu işlemlere dayanılarak
ilgili gerçek ve tüzel kişiler adına tapuda yapılan tesciller korunur,
mülkiyete yönelik Hazinece dava açılmaz, açılmış davalardan vazgeçilir, açılan
davalar sonucunda bu taşınmazların mera olarak sınırlandırılmasına ve özel
sicile yazılmasına dair verilen ve kesinleşen mahkeme kararları uygulanmaz ve
bu kararlar uyarınca tapu kütüklerine konulan şerhler terkin edilir.
Yürürlük
Madde
28 – Bu Kanunun 14 üncü maddesinin son fıkrası 31.12.2003 tarihinde, diğer
maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.(1)
Yürütme
Madde
29 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
12/4/2000
TARİHLİ VE 4562 SAYILI KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER
1) 23/10/2008 tarihli ve
5807 sayılı Kanunun hükmü:
GEÇİCİ
MADDE 1 –
15/4/2000 tarihinden önce, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun
amacına uygun olarak kurulmuş olup, aynı Kanunun geçici 1 inci maddesine göre
tüzel kişilik kazanamayan veya kazanmamış sayılan ve varsa tevsii alanları
dahil yer seçimi kesinleşmiş OSB’lerin, 4562 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine
göre hazırlayacakları kuruluş protokolünü, bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren 6 ay içinde Bakanlığa vermeleri halinde, durumlarını bu
Kanuna uygun hale getirmiş sayılırlar ve Bakanlık OSB sicil defterine
kaydedilerek tüzel kişilik kazanırlar.
––––––––––––––––––––––
(1) Bu fıkrada geçen “31/12/2002” tarihi,
7/1/2003 tarihli ve 4783 sayılı Kanunla, yayımı tarihi olan 9/1/2003 tarihinden
geçerli olmak üzere, “31/12/2003” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
Sayfa
7790-2
4562 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Değiştiren
Kanun Yürürlüğe
No. 4562
sayılı Kanunun değişen maddeleri giriş tarihi
4684
– 20/6/2001
4731 Geçici
7 nci madde 31/12/2001
tarihinden
geçerli
olmak üzere
30/12/2001
tarihinde
5807 3, 4, 15, 18, 26/A, 27, Geçici Madde 2
ve İşlenemeyen hüküm 10/11/2008
5838 Geçici
Madde 7 28/2/2009
5997 25,
Geçici Madde 5 19/6/2010