6439
BAKANLIKLARIN KURULUŞ VE
GÖREV ESASLARI
HAKKINDA 174 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE
KARARNAME
İLE 13/12/1983 GÜN VE 174 SAYILI
BAKANLIKLARIN
KURULUŞ VE GÖREV ESASLARI HAKKINDA KANUN
HÜKMÜNDE KARARNAMENİN BAZI MADDELERİNİN
KALDIRILMASI VE BAZI MADDELERİNİN
DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA 202 SAYILI KANUN
HÜKMÜNDE KARARNAMENİN DEĞİŞTİRİLEREK
KABULÜ HAKKINDA KANUN (1)
Kanun
Numarası
: 3046
Kabul
Tarihi
: 27/9/1984
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih :
9/10/1984 Sayı : 18540
Yayımlandığı
Düstur
: Tertip : 5 Cilt : 24 Sayfa : 12
*
* *
Bu
Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
yönetmelik
için, "yönetmelikler Külliyatı"nın kanunlara göre
düzenlenen
nümerik fihristine bakınız.
*
* *
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam
Amaç:
Madde 1 – Bu Kanunun amacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkili,
verimli ve ekonomik bir şekilde yürütülebilmesi için bakanlıkların kurulmasına,
teşkilat, görev ve yetkilerine ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.
Kapsam:
Madde 2 – Bu Kanun, Milli Savunma Bakanlığı hariç diğer bakanlıkların
merkez, taşra, yurt dışı teşkilatları ile bağlı ve ilgili kuruluşlarını kapsar.
İKİNCİ KISIM
Teşkilat Yapısı, Kuruluş, Esas ve
Usuller, Görevler
BİRİNCİ BÖLÜM
Teşkilat Yapısı
Bakanlıkların kurulması:
Madde 3 – Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, mevcut bakanlıkların
bölünmesi veya birleştirilmesi, bakanlıkların görevleri, yetkileri ve teşkilatı
bu Kanun esaslarına göre düzenlenir.
Bu düzenlemede uyulması zorunlu esaslar şunlardır:
a) İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür. Teşkilatlanmada görev ve
yetkilerin tespitinde bu bütünlük bozulamaz.
——————————
(1) Bu
Kanunun evveliyatını teşkil eden 13/12/1983 tarih ve 174 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname ile, 8/6/1984 tarih ve 202 sayılı Kanun Hükmünde Kararname sırasiyle,
14/12/1983 ve 18/6/1984 tarihlerinde yürürlüğe girmişlerdir.
Sayfa
6440
b) Bakanlıkların kuruluş ve teşkilatlanmalarında etkili bir idare, iş bölümü,
kontrol ve koordinasyonun sağlanması esastır.
c) Aynı ve benzer hizmet veya görevlerin tek bir bakanlık tarafından veya sorumluluğunda
yürütülmesi, atıl kapasite ve kaynak ısrafının önlenmesi esastır.
Başbakan Yardımcıları ve Devlet Bakanları (1)
Madde 4 – (Değişik : 22/12/1994 - 4060/1md.)
(Değişik ilk cümle : 23/6/1999 - 4391/1 md.) Başbakana yardım etmek ve
Bakanlar Kurulunda eşgüdüm sağlamak üzere Hükümetin oluşumu ve genelsiyasetinin
yürütülmesinin gerektirdiği sayıda bakan, Başbakan Yardımcısı olarak
görevlendirilebilir.Ayrıca Başbakana yardım etmek ve Başbakan tarafından verilecek
görevleri yerine getirmek,Bakanlar Kurulunda koordinasyonu sağlamak,özel önem
ve öncelik taşıyan konularda tecrübe ve bilgilerinden istifade edilmek amacıyla
Başbakanın teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile sayıları yirmiyi geçmemek
kaydıyla Devlet Bakanları görevlendirilebilir.Devlet Bakanlarının danışma ve
büro hizmetlerini yürütecek personele ait kadrolar Başbakanlık kadro cetvelinde
gösterilir.
Bu Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen bakanlık ilgili kuruluşları,
Başbakanın teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile, Başbakanlıkla veya diğer
bakanlıklarla ilgilendirilebilir.
Bakanlıkların temel kuruluşları:
Madde 5 – Bakanlıklar, merkez teşkilatı ile ihtiyaca göre kurulan taşra ve
yurt dışı teşkilatından ve bağlı ve ilgili kuruluşlardan meydana gelir.
Bakanlık merkez teşkilatı:
Madde 6 – Bakanlık merkez teşkilatı, bakanlığın sorumlu olduğu
hizmetlerin yürütülmesi, bu hizmetlerle ilgili amaç ve politika tayini,
planlama, kaynakları düzenleme ve sağlama, koordinasyon, gözetim ve takip,
idareyi geliştirme ve denetim gibi görevleri yerine getirmek üzere aşağıdaki
birimlerden meydana gelecek şekilde düzenlenir.
a) Bakanlıkların hizmet ve görev alanlarına giren faaliyetlerini yürüten
anahizmet birimleri,
b) Bakana ve anahizmet birimleri ile bağlı ve ilgili kuruluşlara istişari
mahiyette yardımcı olan teknik, idari, hukuki ve mali konularda faaliyette
bulunan danışma ve denetim birimleri,
c) Yukarıdaki birimlere yardımcı olan ve her bakanlıkta zorunlu olarak
yürütülmesi gereken idari, mali, güvenlik ve sivil savunma gibi hizmetleri
yerine getirmekle görevli yardımcı birimler.
Bakanlık merkez teşkilatı anahizmet birimleri:
Madde 7 – Bakanlıkların yürütmekten sorumlu oldukları hizmet ve
görevlerden bağlı kuruluş kurulmasını gerektirmeyenler, bakanlığın merkez
teşkilatı bünyesinde kurulan anahizmet birimlerince yerine getirilir.
Anahizmet birimleri her bakanlığın hizmet ve görev özelliklerine ve alanlarına
göre, bu bakanlıklara ait kuruluş kanunlarıyla düzenlenir.
Bakanlık taşra teşkilatı:
Madde 8 – Bakanlığın kuruluş amaçlarını gerçekleştirmek ve yürütmekte oldukları
hizmetleri vatandaşlara sunmakla görevli bakanlık taşra teşkilatı, ihtiyaca
göre aşağıdaki kuruluşların tamamından veya birkaçından meydana gelecek şekilde
düzenlenir.
——————————
(1) Bu
madde başlığı, 22/12/1994 tarih ve 4060 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve metne
işlenmiştir.
Sayfa
6441
a) İl valisine bağlı il kuruluşları,
b) Kaymakama bağlı ilçe kuruluşları,
c) Doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşları.
Bakanlık yurt dışı teşkilatı:
Madde 9 – Bakanlık yurt dışı teşkilatı; yurt dışında sürekli veya geçici
görev yapan, hizmet gereklerine ve ihtiyaçlarına göre kurulan aşağıdaki
kuruluşlardan meydana gelir.
a) Dış temsilcilik niteliğindeki diplomatik temsilcilikler ve konsolosluklar,
b) Dış temsilcilikler bünyesindeki ihtisas birimleri,
c) Dış temsilcilik niteliğinde olmayan yurt dışı teşkilatı.
Bakanlık bağlı kuruluşları:
Madde 10 – Bağlı kuruluşlar bakanlığın hizmet ve görev alanına giren
anahizmetleri yürütmek üzere, bakanlığa bağlı olarak özel kanunla kurulan,
genel bütçe içinde ayrı bütçeli veya katma bütçeli veya özel bütçeli
kuruluşlardır.
Bağlı kuruluşlar, merkez teşkilatı ile ihtiyaca göre kurulan taşra
teşkilatından meydana gelecek şekilde düzenlenir.
Bağlı kuruluşların taşra teşkilatı; bölge, il ve ilçe kuruluşları şeklinde veya
doğrudan kendine bağlı olarak kurulabilir.
(Ek : 15/10/1986 - 3313/2 md.) Bağlı kuruluşlar, Başbakanın teklifi ve
Cumhurbaşkanının onayı ile, diğer bir bakanlığa bağlanabilir.
Bakanlık ilgili kuruluşları:
Madde 11 – İlgili kuruluşlar; özel kanun veya statü ile kurulan,
iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşları ile bunların müessese
ortaklık ve iştirakleri veya özel hukuki, mali ve idari statüye tabi, hizmet
bakımından yerinden yönetim kuruluşları şeklinde düzenlenir. Bu kuruluşların
ilgili olduğu bakanlık bu Kanunun koyduğu usule göre belirlenir.
Bakanlık ve bağlı kuruluşların merkez teşkilatındaki danışma ve denetim
birimleri:
Madde 12 – Bakanlık merkez teşkilatında ihtiyaca göre aşağıdaki danışma
ve denetim birimleri kurulabilir.
a) Teftiş Kurulu Başkanlığı,
b) (Mülga : 22/12/2005-5436/17 md.)
c) Hukuk Müşavirliği,
d) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.
Gerekli görülen hallerde 27 nci madde esasları dahilinde bakanlık müşavirleri
ihdas edilebilir.
Bakanlık bağlı kuruluşlarının merkez teşkilatında ihtiyaca göre aşağıdaki
danışma ve denetim birimleri kurulabilir.
a) Teftiş Kurulu,
b) Hukuk Müşavirliği,
c) (Mülga : 22/12/2005-5436/17 md.)
Bakanlık ve bağlı kuruluşların merkez teşkilatındaki yardımcı birimler:
Madde 13 – Bakanlık merkez teşkilatında ihtiyaca göre aşağıdaki yardımcı
birimler kurulur.
Sayfa
6442
a) Personel Genel Müdürlüğü veya Dairesi Başkanlığı,
b) Eğitim Dairesi Başkanlığı,
c) İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı,
d) (Mülga: 29/5/2009-5902/25 md.)
e) Özel Kalem Müdürlüğü.
Bakanlık bağlı kuruluşlarının merkez teşkilatında ihtiyaca göre aşağıdaki
yardımcı birimler kurulur.
a) Personel ve Eğitim Şubesi Müdürlüğü veya Dairesi Başkanlığı,
b) İdari ve Mali İşler Şubesi Müdürlüğü veya Dairesi Başkanlığı,
c) (Mülga: 29/5/2009-5902/25 md.)
İhtiyaca göre bakanlık ve bağlı kuruluşların merkez teşkilatında birinci ve
ikinci fıkralarda sayılanların dışında da yardımcı birimler kurulabilir.
İlgili kuruluşların danışma, denetim ve yardımcı birimleri:
Madde 14 – İlgili kuruluşlarda hizmet özelliklerine göre hangi danışma,
denetim ve yardımcı birimlerin kurulacağı bu kuruluşların kuruluş kanunu veya
statülerinde belirlenir.
Hiyerarşik kademeler ve birim unvanları:
Madde 15 – Bakanlık merkez, taşra, yurt dışı teşkilatları ile bağlı ve
ilgili kuruluşlarının hiyerarşik kademeleri; hizmetin özelliklerinden
kaynaklanan farklılıklar dikkate alınmak kaydıyla aşağıdaki şekilde düzenlenir.
a) Bakanlık merkez teşkilatında:
1. Müsteşarlık,
2. Müsteşarlığa bağlı Genel Müdürlük, Kurul Başkanlığı veya Daire Başkanlığı,
3. Genel Müdürlük veya Kurul Başkanlığına bağlı Daire Başkanlığı,
4. Şube Müdürlüğü,
5. İhtiyaca göre kurulacak şeflik.
b) Bağlı kuruluşlarda:
1. Genel Müdürlük,
2. Daire Başkanlığı,
3. Şube Müdürlüğü,
4. Şeflik,
5. Memurluk.
c) İlgili kuruluşlarda özel kanunlarında gösterildiği şekilde düzenlenir.
d) Taşra teşkilatı bölge kuruluşlarında:
1. Bölge Müdürlüğü,
2. Şube Müdürlüğü veya Başmühendislik,
3. Şeflik veya Mühendislik,
e) Taşra teşkilatı il kuruluşlarında:
1. Vali,
2. İl Müdürlüğü,
3. Şube Müdürlüğü,
4. Şeflik,
5. Memurluk.
f) Taşra teşkilatı ilçe kuruluşlarında:
1. Kaymakam,
2. İlçe Müdürlüğü,
3. İhtiyaç bulunan ilçelerde Şube Müdürlüğü,
Sayfa
6443
4. Şeflik,
5. Memurluk.
g) Yurt dışı teşkilatında, kamu kurum ve kuruluşlarının Yurt Dışı Teşkilatı
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname esaslarına göre düzenlenir.
İKİNCİ BÖLÜM
Teşkilatlanma Esas ve Usulleri
Bakanlık merkez teşkilatı ile bakanlık bağlı kuruluşlarının düzenlenmesinde
uyulacak esas ve usuller:
Madde 16 – Bakanlık merkez teşkilatı ile bakanlık bağlı kuruluşlarının
düzenlenmesinde aşağıdaki esas ve usuller uygulanır.
a) Genel Müdürlük, müstakil daire başkanlığı, danışma, denetim ve yardımcı
birimlerin kurulması, kaldırılması, görev, yetki ve sorumlulukları kanunla
düzenlenir.
b) Diğer daire başkanlıkları ile şube müdürlükleri hizmetin özelliğine göre
ilgili bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulur,
kaldırılır, aynı bakanlık içerisinde veya bakanlıklar arasındaki bağlantısı
değiştirilir.
c) Şeflik ve memurluklar ilgili hizmet birimi veya kuruluşun teklifi üzerine
bakanlık onayı ile kurulur.
d) Bir bakanlıkta birden fazla müsteşarlık kurulamaz.
e) Bağlı kuruluşu ve taşra teşkilatı bulunan veya yürütmekle sorumlu oldukları
hizmetler en az üç daire başkanlığı kurulmasını gerektiren anahizmet birimleri
genel müdürlük, diğer anahizmet birimleri daire başkanlığı şeklinde
teşkilatlandırılabilir.
f) Bakanlık bağlı kuruluşları eliyle yürütülen hizmetler için bakanlık merkez
teşkilatında ayrıca genel müdürlük düzeyinde anahizmet birimi kurulamaz. Ancak
bakanlık bağlı ve ilgili kuruluşlarının bakanlıktaki iş ve münesebatlerini yürütmek
üzere bakanlık merkez teşkilatında birim kurulabilir.
g) Danışma, denetim ve yardımcı birimler, özellik gösteren bakanlıklarca
personel birimi hariç, genel müdürlük şeklinde teşkilatlandırılamazlar.
h) Bakanlık merkez teşkilatının esas hizmet birimi şube müdürlüğüdür. Ancak
şube müdürlüklerince yürütülen hizmetlerin kapsam ve özelliklerinin
gerektirmesi halinde şeflik de kurulabilir.
i) Bakanlık ve bağlı kuruluşların merkez teşkilatında 15 inci maddenin (a) ve
(b) bendinde gösterilenler dışında hiyerarşik kademe teşkil edilemez. Ancak
bağlı olan birim miktarı esas alınmak kaydıyla müsteşar, genel müdür ve
anahizmet birimi niteliğindeki dairelerin başkanları için iki yardımcı kadrosu
ihdas edilebilir. Zorunlu hallerde ilgili bakanlığın teklifi üzerine ortak
kararname ile müsteşar yardımcılarının ve genel müdür yardımcılarının sayısı
beşe kadar çıkarılabilir.
j) Görev ve hizmetin nitelik ve niceliğine göre en az üç şube müdürlüğü
bulunmadıkça daire başkanlığı, en az üç daire başkanlığı bulunmadıkça genel
müdürlük kurulamaz. Şubeler ihtiyaca göre şefliklere ve memurluklara
bölünebilir.
k) (Mülga : 22/12/2005-5436/17 md.)
l) (Ek : 24/8/2000 - KHK- 618/32 md.; İptal: Ana.Mah.nin 31/10/2000 tarih ve
E.;2000/62, K.;2000/35 sayılı Kararı ile)
l) (Ek: 16/7/2003-4947/38 md.) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının
bağlı kuruluşları görev, yetki ve sorumlulukları dikkate alınarak başkanlık
şeklinde teşkilâtlandırılabilir.
Taşra teşkilatına ilişkin esaslar:
Madde 17 – Bakanlık ve bağlı kuruluşlarının taşra teşkilatı, bu Kanunla birlikte teşkilat kanunları,
İl İdaresi Kanunu ile belirlenen esas ve usullere göre kurulur.
Sayfa
6444
Taşra teşkilatının kurulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur:
a) Bölge, il ve ilçe kuruluşları görev ve hizmet alanlarının sosyal, ekonomik
özelliklerine, nüfus ve coğrafi durumuna, görev ve hizmetlerin niteliklerine ve
ihtiyaca göre farklı tip ve statüde kurulabilir ve bunlara farklı yetkiler
verilebilir.
b) Bakanlıkların ve bağlı kuruluşların, bölge, il ve ilçelerde, bakanlık veya
bağlı kuruluşu temsil edecek şekilde tek bir taşra teşkilatı kurmaları esastır.
Ancak bu şekilde teşkilat kurmanın ekonomik olmaması, hizmetlerin mahiyet
itibariyle tek bir il kuruluşu bünyesinde birleştirilmesine imkan bulunmaması
veya başarılı ve verimli çalışmaları görülen taşra birimlerinin aynen muhafaza
edilebilmesi gibi gerekçelerle bakanlıkların anahizmet birimleri ve bağlı
kuruluşları, ayrı il ve ilçe müdürlükleri de kurabilirler. Bu şekilde kurulan
il ve ilçe müdürlüklerinin görev, yetki ve sorumlulukları birbirleriyle ve
diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilişkileri kuruluş kararnamesinde gösterilir.
c) Merkezi idarenin taşra teşkilatı kurma yetkisi kurum ve kuruluşların kendi
kanunlarında belirtilir. Kanunlarında bu konuda açıkça yetki bulunmayan bir
kurum veya kuruluş taşra teşkilatı kuramaz.
d) Sürekli görev veya hizmet yapacak taşra teşkilatı ihtiyaçlara ve hizmetin
özelliklerine göre bölge, il ve ilçe kuruluşları olarak, ilgili merkez
teşkilatının teklifi üzerine Devlet Planlama Teşkilatı ile Devlet Personel
Başkanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulur, kaldırılır
veya değiştirilir.
e) Ülke düzeyinde yerine getirilmesi gereken hizmetler için, taşra teşkilatının
il ve ilçe kuruluşu şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, bu hizmet alanlarında
bölgedeki illerin tamamına destek sağlayacak nitelikte bölge kuruluşları
kurulabileceği gibi, bölgenin bütün illerinde veya birkaç ilinde görev ve
hizmet yapacak şekilde de bölge kuruluşları kurulabilir.
f) Görev veya hizmet Özellikleri sebebiyle bölge kuruluşları ve bunların merkezlerinin
bulunacağı yerler ile Bölge Müdürlüklerine dahil olacak iller kuruluşlarına ait
Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir.
g) Kalkınma plan ve programları çerçevesinde, geçici taşra teşkilatı; görev
veya hizmet süresi belirtilmek şartıyla ilgili bakanlığın teklifi üzerine ortak
kararname ile kurulur. Bu Kararname Resmi Gazete'de yayımlanır ve bu teşkilat
görevleri sona erince kaldırılır. Geçici taşra teşkilatının görev ve hizmet
sürelerinin uzatılması bu fıkradaki usule tabidir.
h) Acil ve olağanüstü hallerde bir bakanlık, Başbakana bildirmek ve yukarıdaki
fıkra esaslarına göre gerekli işlemleri sonradan tamamlamak kaydı ile geçici
taşra teşkilatı kurabilir.
j) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının taşra teşkilatı kendi kanunlarında
belirtilen usule, kendi kanunlarında bir usul yok ise bu maddedeki usule göre
kurulur.
Yurt dışı teşkilatına ilişkin esaslar:
Madde 18 – Yurt dışı teşkilatı, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Yurt Dışı Teşkilatı
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen esas ve usullere uygun olarak
kurulur.
İlgili kuruluşlara ilişkin esaslar:
Madde 19 – İlgili kuruluşların görev, yetki ve sorumluluklar ile
teşkilatlanmalarına ilişkin esaslar bu kuruluşlarla ilgili özel kanunlarına
veya statülerine göre düzenlenir.
(Değişik : 24/8/2000 - KHK- 618/33 md.; İptal: Ana.Mah.nin 31/10/2000 tarih ve
E.;2000/62, K.;2000/35 sayılı Kararı ile; Değişik ikinci fıkra:
16/7/2003-4947/39 md.) Yükseköğretim
Kurulu ve bu Kurula bağlı olanlar ile Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili
kuruluşları hariç ilgili kuruluşların genel müdürlük şeklinde
teşkilâtlandırılmaları esastır.(1)
_____________________
(1) Bu fıkra, 24/8/2000 tarihli ve 618 sayılı KHK ile
değiştirilmiş olup, daha sonra sözkonusu KHK'nin Ana.Mah.nce iptal edilmiştir.
16/7/2003 tarihli ve 4947 sayılı Kanun ile bu düzenleme metne işlenmiştir.
Sayfa
6445
Kurulma işlemlerinin tamamlanması:
Madde 20 – Bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı ve
ilgili kuruluşların kurulma işlemleri, genel hükümlere göre kadro alınması ile
tamamlanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bakanlık Makamının Görev, Yetki ve
Sorumlulukları
Bakanların görev, yetki ve sorumlulukları:
Madde 21 – Bakan, bakanlık kuruluşunun en üst amiridir.
Bakanlar, bakanlık hizmetlerini mevzuata, Hükümetin genel siyasetine, milli
güvenlik siyasetine, kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak
yürütmekle ve bakanlığın faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla
işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevli ve Başbakana karşı sorumludur.
Her bakan, ayrıca emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden de sorumlu
olup, bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı ve ilgili
kuruluşların faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplarını denetlemekle görevli ve
yetkilidir.
Müsteşarın görev ve sorumlulukları:
Madde 22 – Müsteşar, bakanın emrinde ve onun yardımcısı olup bakanlık
hizmetlerini bakan adına ve bakanın direktif ve emirleri yönünde, bakanlığın
amaç ve politikalarına, kalkınma planlarına ve yıllık programlara, mevzuat
hükümlerine uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu amaçla bakanlık teftiş kurulu
hariç bakanlık kuruluşlarına gereken emirleri verir ve bunların uygulanmasını
gözetir ve sağlar.
Müsteşar yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden bakana karşı
sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Danışma ve Denetim Birimlerinin Görevleri
Teftiş Kurulu Başkanlığı:
Madde 23 – Teftiş Kurulu Başkanlığı, bakanın emri veya onayı üzerine
bakan adına aşağıdaki görevleri yapar:
a) Bakanlık teşkilatı ile bakanlığa bağlı ve ilgili kuruluşların her türlü
faaliyet ve işlemleriyle ilgili olarak teftiş, inceleme ve soruşturma işlerini
yürütmek,
b) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plan ve programa
uygun çalışmasını temin etmek amacıyla gerekli teklifleri hazırlamak ve bakana
sunmak,
c) Özel kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.
Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu
Başkanlığı:
Madde 24 – (Mülga : 22/12/2005-5436/17 md.)
Sayfa
6446
Hukuk Müşavirliği:
Madde 25 – Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır:
a) Bakanlığın diğer birimlerinden sorulan hukuki konular ile hukuki, mali cezai
sonuçlar doğuracak işlemler hakkında görüş bildirmek.
b) Bakanlığın menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici hukuki
tedbirleri zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak
yapılmasına yardımcı olmak,
c) 8 Ocak 1943 tarih ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre adli ve idari davalarda
gerekli bilgileri hazırlamak ve Hazineyi ilgilendirmeyen idari davalarla
bakanlık veya kuruluşu temsil etmek,
d) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plan ve programa
uygun çalışmalarını temin etmek amacıyla gerekli hukuki teklifleri hazırlamak
ve bakana sunmak,
e) Bakanlık kuruluşları tarafından hazırlanan veya diğer bakanlıklardan yahut
Başbakanlıktan gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelik tasarılarını hukuki açıdan
inceleyerek görüşlerini bildirmek.
Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği:
Madde 26 – Bakanlıklarda basın ve halkla ilişkilerle ilgili faaliyetleri
planlamak ve bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütülmesini sağlamak
üzere Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği teşkil edilebilir.
Bakanlık Müşavirleri:
Madde 27 – Bakanlıklarda, özel önem ve öncelik taşıyan konularda
bakanlık makamına yardımcı olmak üzere özel yeteneği olanlardan bakanlık
müşavirleri bulunabilir.
Bakanlık müşavirleri bakanlık makamına bağlıdır.
Bakanlık müşavirlerinin gerekli olup olmadığı ve sayısı, otuzu geçmeyecek
şekilde kuruluş kanunlarında gösterilir.
Sayfa
6447
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yardımcı Birimler
Özel Kalem Müdürlüğü:
Madde 28 – Özel Kalem Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Bakanın resmi ve özel yazışmalarını yürütmek,
b) Bakanın her türlü protokol ve tören işlerini düzenlemek ve yürütmek,
c) Bakanın ziyaret, davet, karşılama ve uğurlama, ağırlama, milli ve dini
bayramlarla ilgili hizmetlerini düzenlemek, yürütmek ve diğer kuruluşlarla
koordine etmek,
d) Bakanın vereceği diğer görevleri yapmak.
İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı:
Madde 29 – İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının görevleri
şunlardır:
a) Bakanlık için gerekli araç, gereç ve malzemenin temini ile ilgili hizmetleri
yürütmek,
b) İhtiyaç duyulan bina ve arazinin kiralanma, satın alma işlemlerini yürütmek,
c) Bakanlığın mali işlerle ilgili hizmetlerini yürütmek,
d) Temizlik, aydınlatma, ısıtma, bakım, onarım ve taşıma hizmetlerini yapmak,
e) Sosyal tesislerin kurulması ve yönetimi ile ilgili hizmetleri düzenlemek ve
yürütmek,
f) Bakanlık personelinin ve ailelerinin sağlık hizmetlerinden yararlanmalarını
sağlamak,
g) Bakanlığa gelen yazı ve mesajlardan gerekenlerin bakan veya müsteşara
sunulmasını sağlamak,
h) Bakan ve müsteşarın direktif ve emirlerini ilgililere duyurmak ve
işlemlerini takip etmek, bakanlığın iç ve dış protokol hizmetlerini yürütmek,
i) Süreli evrakın zamanında işleme konulmasını sağlamak,
j) Bakanlığı ilgilendiren toplantı, brifing ve görüşmeleri düzenlemek, bunlara
ait önemli not ve tutanakları tutmak ve yaymak,
k) Genel evrak, arşiv ve haber merkezinin hizmet ve faaliyetlerini düzenlemek
ve yürütmek,
l) Bakan ve müsteşar tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.
Personel Dairesi Başkanlığı:
Madde 30 – Personel Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlığın insangücü planlaması ve personel politikasıyla ilgili çalışmaları
yapmak, personel sisteminin geliştirilmesiyle ilgili tekliflerde bulunmak,
b) Bakanlık psrsonelinin atama, özlük, emeklilik ve benzeri işlemlerini
yürütmek,
c) Eğitim dairesi olmaması halinde eğitim planını hazırlamak, hizmet öncesi ve
hizmet içi eğitim programlarını düzenlemek ve uygulamak,
d) Bakanlıkça verilecek benzeri işleri yapmak.
Eğitim Dairesi Başkanlığı:
Madde 31 – Eğitim Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı ve ilgili
kuruluşların eğitim planını hazırlamak, yayınlamak ve uygulanmasını takip
etmek,
b) Bakanlık personeli ile ilgili hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim
programlarını düzenlemek ve uygulamak.
Sayfa
6448
Savunma Sekreterliği:
Madde 32 – (Mülga:
29/5/2009-5902/25 md.)
Bağlı ve ilgili kuruluş birimleri:
Madde 33 – Bakanlık bağlı ve ilgili kuruluşlarındaki danışma, denetim ve
yardımcı birimlerinin görevleri bakanlık merkez teşkilatındaki benzer birimlerin
görevleri esas alınarak kanunla düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Sorumluluk ve Yetkiler
Yöneticilerin sorumlulukları:
Madde 34 – Bakanlık merkez, taşra, yurt dışı teşkilatı ile bağlı ve
ilgili kuruluşların her kademedeki yöneticileri, yapmakla yükümlü bulundukları
hizmet veya görevleri, bakanlık emir ve direktifleri yönünde mevzuata, plan ve
programlara uygun olarak düzenlemek ve yürütmekten bir üst kademeye karşı
sorumludur.
Koordinasyon ve işbirliği konusunda bakanlıkların görev, yetki ve sorumluluğu:
Madde 35 – Bakanlıklar anahizmet ve görevleriyle ilgili konularda diğer
bakanlıkların ve kamu kurum ve kuruluşlarının uyacakları esasları yürürlükteki mevzuata
uygun olarak belirlemekle, kaynak ısrafını önleyecek ve koordinasyonu
sağlayacak tedbirleri almakla görevli ve yetkilidir.
Bakanlıklar, diğer bakanlıkların hizmet alanına giren konulara ilişkin
faaliyetlerinde, Başbakanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde ilgili
bakanlıklara danışmak ve gerekli işbirliği ve koordinasyonu sağlamaktan
sorumludur.
Mahalli idarelerle koordinasyon sorumluluğu:
Madde 36 – Bakanlıklar, hizmet alanlarına giren konularda mahalli idarelerle
koordinasyonu sağlamaktan sorumludur.
Bakanlıkların düzenleme görev ve yetkisi:
Madde 37 – Bakanlıklar, kanunla yerine getirmekle yükümlü oldukları
hizmetleri tüzük, yönetmelik, tebliğ ve genelgelerle düzenlemekle görevli ve
yetkilidir.
Yetki devri:
Madde 38 – Bakan, müsteşar ve her kademedeki bakanlık ve kuruluş
yöneticileri, gerektiğinde sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek şartıyla
yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Ancak yetki devri yetki
devreden amirin sorumluluğunu kaldırmaz.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Çeşitli Hükümler
Sürekli kurullar:
Madde 39 – Bakanlıklarda ve bağlı kuruluşlarda hizmetin kurul biçiminde
yürütülmesi gerektiğinde, görevleri ve teşekkül tarzı kuruluş kanunlarında veya
diğer kanunlarda gösterilmek kaydıyla sürekli kurullar kurulabilir.
Döner sermaye işletmeleri:
Madde 40 – Bakanlıklar ile bağlı kuruluşlar ihtiyaç halinde döner
sermaye işletmesi kurabilirler.
Döner sermaye işletmelerinin kurulması, sermayesi, gelirleri, işleyiş ve
denetimi ile ilgili esas ve usuller kanunla düzenlenir.
Sayfa
6449
Bakanlıklar, bağlı ve ilgili kuruluşlar:
Madde 41 – Bakanlıklar ekli cetvelde gösterilmiştir.
(Değişik : 15/10/1986 - 3313/3 md.) Her Bakanlığın merkez, taşra ve yurt
dışı teşkilatı kendi kuruluş kanunlarında gösterilir.
Kadrolar:
Madde 42 – Kadroların tespit, ihdas, kullanımı ve iptali ile kadrolara
ilişkin diğer hususlar genel hükümlere göre düzenlenir.
Atama:
Madde 43 – 23/4/1981 gün ve 2451 sayılı Kanun hükümleri dışında kalan
memurların atanmaları Bakan tarafından yapılır. Bakan bu yetkisini alt
kademelere devredebilir.
Bakanlık bağlı ve ilgili kuruluşlarının kuruluş kanunlarında atamaya ilişkin
özel hükümler saklıdır.
Kamu kurum ve kuruluşları personelinin bakanlıklarda görevlendirilmesi:
Madde 44 – Bakanlıklar kendi bağlı ve ilgili kuruluşları personelinden
ihtiyaç duyduklarını yatırım programları ve projelerin hazırlanması gibi
konularda ve uzmanlık isteyen işlerde geçici olarak süre ve çalışma konusu
belirtilmek şartıyla ve bakanın onayı ile bakanlık merkez teşkilatında
görevlendirebilirler. Ancak bu personelin çalışma süresi altı ayı geçemez.
Yürürlükten kaldırılan hükümler:
Madde 45 – 13/9/1946 tarih ve 4951 sayılı Bakanlıkların Kuruluşu
Hakkında Kanun ile diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçici Hükümler
Geçici Madde 1 – Bu Kanun uyarınca bakanlıkların ve bağlı kuruluşların
kuruluş kanunlarında yapılacak düzenlemeler nedeniyle kadro unvanı ve derecesi
değişen veya kaldırılan görevlilerin eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve
her türlü zam ve tazminat hakları, yeni görevlerinde kaldıkları sürece,
şahıslarına bağlı olarak saklı tutulur.
Geçici Madde 2 – Bu Kanunun 40 ncı maddesinde belirtilen genel hükümlere
ilişkin düzenleme yapılıncaya kadar, döner sermaye işletmeleri, ilgili
bakanlığın teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının ve Sayıştayın olumlu görüşü
alındıktan sonra teklifi yapan Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Geçici Madde 3 – Bakanlık teşkilatı, bu Kanun esaslarına göre yeniden
düzenleninceye ve bu düzenleme uyarınca genel hükümlere göre yeni kadrolar
tespit ve ihdas edilinceye kadar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte
uygulanmakta olan mevcut kadroların kullanımına devam olunur.
Geçici Madde 4 – Bu Kanunun yayımı tarihinde, bağlı ve ilgili kuruluş
personeli olup, bakanlıklarda sürekli olarak çalıştırılmakta olanlar en geç bir
yıl içinde kadrolarının bulundukları kurum ve kuruluşlara iade edilirler veya
kendi talepleri üzerine bakanlık kadrolarına atanırlar.
Sayfa
6450
Geçici Madde 5 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
31/12/1984 tarihine kadar, Başbakanlık ve Bakanlıklarla bağlı kuruluşlarında
mevcut kadrolarda artış yapılmamak kaydıyla 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü
Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararname esaslarına göre sınıf, unvan ve derece
değişikliği yapılabilir.
Yürürlük:
Madde 46 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme:
Madde 47 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
CETVEL
BAKANLIKLAR
1. Adalet Bakanlığı
2. Milli Savunma Bakanlığı
3. İçişleri Bakanlığı
4. Dışişleri Bakanlığı
5. Maliye Bakanlığı (1)
6. Milli Eğitim Bakanlığı (2)
7. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
8. Sağlık Bakanlığı (3)
9. Ulaştırma Bakanlığı
10. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı (4)
11. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
12. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
13. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
14. Kültür ve Turizm Bakanlığı (5)
15. Çevre ve Orman Bakanlığı (6)
_______________________
(1) Bu
Bakanlığın ismi “Maliye ve Gümrük Bakanlığı” iken, 2/7/1993 tarihli ve
484 sayılı KHK ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2)
Bu Bakanlığın ismi “Milli Eğitim
Gençlik ve Spor Bakanlığı” iken, 14/3/1991 tarihli ve 3703 sayılı Kanun
ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(3)
Bu Bakanlığın ismi “Sağlık ve Sosyal
Yardım Bakanlığı” iken, 14/3/1991 tarihli ve 3703 sayılı Kanun ile metne
işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(4)
Bu Bakanlığın ismi “Tarım Orman ve
Köyişleri Bakanlığı” iken, 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı KHK ile metne
işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(5)
Bu Bakanlık, 16/4/2003 tarihli ve 4848
sayılı Kanun ile kurulmuştur.
(6)
Bu Bakanlık, 1/5/2003 tarihli ve 4856
sayılı Kanun ile kurulmuştur.
Sayfa
6451
3046
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun
Yürürlüğe
No.
Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler
giriş tarihi
3313
—
16/10/1986
3407
—
19/2/1988
4060
—
25/12/1994
4391
—
25/6/1999
KHK/618
––
4/10/2000
4947
—
24/7/2003
5436
12, 16 ve
24
24/12/2005
Değiştiren
Kanun
Yürürlüğe
No.
3046 sayılı Kanunun değişen maddeleri
giriş tarihi
________
___________________________________________________ __________
5902
13,
32
17/6/2009
Sayfa
6452-6454