MEVZUAT BİLGİ SİSTEMİNİN TARİHÇESİ

İdarenin ve vatandaşlarının uymaya mecbur oldukları kanun hükümlerinin ve bunlara dayanılarak konulmuş hukuk kurallarının ne olduğunun bilinmesi; açık, düzenli ve güvenli mevzuat metinlerinin kolayca bulunabilecek bir sistem içinde vatandaşa ulaştırılabilmesi hukuk devleti olmanın ilk şartıdır.

Ekonomik kalkınmanın sağlanması, plan ve programlarla tespit edilen toplumsal hedeflere ulaşılabilmesi için alınan iktisadi ve sosyal tedbirlerin uygulanmasında gerekli ve zorunlu bir araç olan hukuk kurallarının bir ayıklamaya tabi tutulması ve mer’i olanların güvenilir bir şekilde tespit edilmesi zorunlu bir hale gelmişti.

Bu sebeple, 10/10/1984 tarihli ve 3056 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile, Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğüne “Hukuki metinleri toplamak, ayıklamak, yürürlükte olanlarını tespit etmek, mer'i mevzuatı ek ve değişiklikleri ile birlikte tek metin haline getirerek yayınlamak ve mevzuatı bilgi işlem sistemi içinde takip etmek” görevleri verilmiştir.

1985 – 1988 yılları arasında, Genel Müdürlüğümüz bünyesinde, bakanlıklardan ve kamu kurumlarından göreve çağrılan bir grup hukukçu tarafından; Osmanlı İmparatorluğu’ndan zamanımıza intikal eden kanun ve bu nitelikteki nizamnameler, Cumhuriyetimizin kuruluşundan itibaren çıkarılan kanunlar, tüzükler ve Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan yönetmeliklere teker teker incelenip, süzgeçten geçirilerek mahiyet ve mevzularına göre tasnif edilmişler; uygulanma imkanı kalmamış, hükümsüz duruma düşmüş olanları ayıklanmış; hükümleri yürürlükte bulunanlar tespit edilerek bütün ek ve değişiklikleri ilgili yerlerine işlenmiş ve böylece “tek metin kanun”,  tüzük ve yönetmelikler elde edilmiş ve föy – volant sistemi ile Külliyat olarak yayımlanmıştır.

Bu çalışmalar esnasında kanunlarımızda düzensiz ve karışık bir şekilde bulunan ek ve geçici maddelerin numaraları muntazam ve teselsül eden bir düzene kavuşturulmuş, uygulayıcıya güven ve kolaylık sağlamak bakımından ek ve değişiklik getiren kanunların yürürlüğe giriş tarihleri ile bunların yürürlükten kaldırdıkları mevzuatı gösteren çizelgeler her ana kanunun sonuna eklenmiştir.

Külliyatın temin ettiği büyük kolaylıklardan birisi de nümerik ve alfabetik olarak hazırlanmış bulunan fihristlerdir. Tatbikatçı, bu fihristlerde aradığı kanunun mahiyet ve mevzuunun ne olduğunun; halen meri’i olup olmadığını; mer’i ise hangi Resmî Gazete’de ve Külliyatın hangi cilt ve sahifesinde yayımlandığını; mülga ise hangi kanunun hangi maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğunu görebilir ve süratle bulabilir. Günümüzde külliyatın ulaştığı cilt ve sayfa sayısı aşağıdadır. (28/5/2012 tarihi itibarıyla)

KÜLLİYATIN TÜRÜ

CİLT SAYISI

SAYFA SAYISI

KANUNLAR

11

12224

KHK’LAR

1

1196

TÜZÜKLER

3

2536

B.K.K YÖNETMELİKLERİ

4

4076

MÜLGA KANUNLAR

4

3056

TOPLAM

23

23088

           

Dünyada bilgi iletişim sektöründe görülen hızlı artışa paralel olarak; ülkemizde de Basılı Mevzuat Külliyatının internet ortamına aktarılmasıyla oluşturulan Mevzuat Bilgi Sistemi (MBS) 1/6/1995 tarihinden itibaren hizmete açılmıştır. 29/7/2003 tarihi itibarıyla ücretli abonelikten ücretsiz abonelik sistemine geçilmiş, daha sonra ise abonelik sisteminden de vazgeçilerek bu hizmet sunulmaya devam edilmiştir.

Kurum, kuruluş ve üniversite yönetmelikleri ile tebliğlerin MBS’ye aktarılması çalışmalarına yönelik olarak 2004 yılında Genel Müdürlüğümüz bünyesinde kurulan komisyon, kurum ve kuruluş temsilcileri ile toplantılar yaparak, kurum ve kuruluşların Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmeliklerinin derlenmesi sağlanmıştır.

Yapılan çalışmalar sonucunda tüm kamu kurum ve kuruluşlarının 2956 adet yönetmeliği ile 2004 yılı ve sonrası tebliğleri kodifiye edilerek MBS’ye aktarılmıştır. 2005 yılı Haziran ayında MBS yeni tasarımı ve yeni içeriği ile hizmete girmiştir.

MEVZUAT BİLGİ SİSTEMİNİN İÇERİĞİ

Mevzuat Bilgi Sisteminde kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik ve 1/1/2004'ten sonraki tarihli tebliğlerin kodifikasyonu yapılmış güncel metinleri ile bazı kanunların mülga hükümleri yer almaktadır. Milletlerarası Andlaşmalar sadece fihrist olarak MBS’de yer almakta olup, kullanıcılar andlaşmaların metinlerine ise Resmi Gazete’den ulaşılabilir.  

MEVZUAT BİLGİ SİSTEMİNE ERİŞİM

Kullanıcılar MBS’ye www.mevzuat.gov.tr adresinden ücretsiz ve herhangi bir abonelik şartı olmadan ulaşabilmektedir. 1/1/2011 – 31/12/2011 tarihleri arasında www.mevzuat.gov.tr adresi 3.481.509 kişi tarafından 5.793.855 kez ziyaret edilerek 17.421.641 kere görüntülenmiştir.

Kanun, KHK, Tüzük, Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Yönetmelikler ayrıca Genel Müdürlüğümüzce yayımlanan Külliyat içerisinde yer almakta olup, bunların kodifiye edilmiş son halleri dörder aylık periyotlar halinde abonelere sunulmaya devam edilmektedir.

 

MEVZUAT BİLGİ SİSTEMİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ KAPSAMINDA YAPILMASI DÜŞÜNÜLEN PROJELER

MBS’nin daha iyi hale getirilebilmesi için Genel Müdürlüğümüzce planlanan çalışmalar;

Elektronik Kanunlar Fihristlerin MBS’de yayımlanması

Bu çalışma ile kullanıcılar; yürürlükte olsun ya da olmasın Cumhuriyet Döneminde çıkarılan tüm Kanunlar ile Osmanlı Döneminde çıkarılmış ve halen yürürlükte olan Kanunların fihristlerine elektronik olarak erişim sağlayacaklardır. Kullanıcı elektronik kanunlar fihrist sistemini kullanarak aradığı kanunlara yürürlükte ise MBS’den erişerek, yürürlükte değil ise ya da çerçeve kanun ise yayımlandığı Resmî Gazete’ye erişerek çok daha hızlı ulaşabilecektir.

Çalışma kapsamında 14414 adet Kanunun elektronik ortamdaki fihristlerinin kontrolleri ile MBS ve Resmî Gazete sayfalarına link verme işlemleri devam etmektedir.

Yürürlükte olan Kanunların mülga hükümlerine erişimin sağlanması

Mevzuat Bilgi Sisteminin yenilenerek daha işlevsel hale getirilmesi amacıyla yapılması planlanan “Mülga Kanun Hükümlerine MBS İçerisinde Erişilebilmesi” nin kullanıcılara büyük kolaylık sağlayacağı düşünülmektedir. Halen MBS’de yürürlükteki kanunların güncel hali bulunmaktadır. Yani Kanunda bir değişiklik yapıldığında MBS’de değişiklik gözükmekte fakat değişiklikten önceki hali gözükmemektedir. Bu çalışma ile halen yürürlükte olan kanunlarda yayımından günümüze kadar yapılan değişikliklerin ayrı ayrı MBS’de yer alarak kullanıcının hizmetine sunulması hedeflenmektedir. Böylece kullanıcı 1999 yılında yürürlüğe girmiş bir Kanunda, 2003 ve 2005 yıllarında değişiklikler yapılmışsa hem tüm değişikliklerin işlendiği güncel metni görebilecek hem de değişikliklerden önceki metinleri takip edebilecektir. Bu kapsamda; Kanunlarda yapılan değişikliklerin izlenebilmesi için Kanunda değişiklik yapan Kanun, Anayasa Mahkemesi Kararı, Bakanlar Kurulu Kararı ve diğer düzenleyici işlem[1] sayısı kadar versiyonun MBS’ye atılması ve mevcut tüm Kanunların eski versiyonlarına ulaşılabilmesi için tüm versiyonların Resmî Gazete’den bulunup teker teker kodifiye edilmesi çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Çalışmanın fizibilite çalışmaları Genel Müdürlüğümüzce başlatılmıştır.

 

 

 



[1] Kanunun verdiği yetkiye dayanarak, bazı Kanunlarda Bakanlar Kurulu Kararı ve diğer düzenleyici işlemler ile Kanunun belirlediği sınırlar dahilinde meblağlar gibi hususlarda değişiklik yapılabilmektedir.